-D.27/93 Yargıtay/Hukuk 58/93
(Dava No: 963/93; Lefkoşa)
Yüksek Mahkeme Huzurunda
Mahkeme Heyeti: N. Ergin Salâhi, Taner Erginel, Metin A. Hakkı
İstinaf eden: Enver Dinçoğlu, Lefk-oşa.
iİle
Aleyhine istinaf edilen: Hüseyin Çağlayan, Lefkoşa.
A r a s ı n d a.
İstinaf eden namına: Avukat Ata Dayanç.
Aleyhine istinaf edilen namına: Avukat Kıvan.ç M. Riza.
-H Ü K Ü M
N. Ergin Salâhi: Bu istinaf Lefkoşa Kaza Mahkemesinin davalı, istinaf eden aleyhine vermiş olduğu bir tahliye kararını müteakip davacı tarafından yapılan bir müracaat uyarınca verdiği zilyetlik emrine (writ of possession) karşı dosyalanmıştır.
-Davacı, Lefkoşa'da Belediye Orman Yolunda bulunan ve Çağlayan Bar olarak bilinip bir esas salon, 2 oda, mutfak, gece kulübü, bodrum ve sair müştemilât ile ön ve arka bahçeden oluşan malın sahibi veya kiralayanıdır. Kiralayan bu taşınmaz mal ile birlikte a-nlaşmaya ekli listede görülen taşınır malları da 26.2.1986 tarihinden 28.2.1991 tarihine kadar 5 sene ile davalı, istinaf edene kiralamıştır. İşbu kira anlaşması uyarınca kiracı 2.000.000TL.- kira ödemeyi kabul ve deruhte etmiş, ancak ilk 4 sene için yine -taraflar daha düşük bir kira ödenmesi yolunda anlaşmaya varmışlardır. 1.3.1991 tarihinde sözü edilen kira sözleşmesi sona erdikten sonra kiracı konu yeri yasal kiracı olarak tasarrufunda bulundurmaya devam etmiş ve bu arada davacı ile anlaşarak bu tarihten- itibaren ayda 4.000.000.- aylık kira ödemeye başlamıştır. Davalı dava açılmazdan önce en son 31.12.1992 tarihinde sona eren müddet zarfında davacıya konu yerin kirasını ödemiş, ancak, Ocak, Şubat ve Mart 1993 aylıkları için davacıya 12.000.000.-TL kiraya -mahsuben alel hesap 1.700.000.-TL ödemiş, baki olan 10.300.000.-TL'yi ödememiştir. Davacı 18.3.1993 tarihli 21 günlük bir ihbar ile baki kalan bu kira borcunu talep etmiş, ancak 21 günlük ihbar süresi geçirildiği halde bu kirayı ödemediğinden Lefkoşa Kaza -Mahkemesinde 963/93 sayılı tahliye davasını dosyalamıştır.
Davacı dosyaladığı bu dava ile kiralanan yerin tahliyesini ve baki ödenmemiş kiralar ile bu kiralar üzerinden %79 faizi talep etmekte idi.
Davanın 26.5.1993 tarihinde İlk Mahkemedeki duruşması -sırasında davacı ile davalı konu yerin tahliyesi ve tahliye edildikten sonra davalıya verilecek mehil ve bu mehil süresi içerisinde kiraların ödeme şekli hakkında uzlaşmaya varmışlar, tahliyesinin verilebilmesi için ortak olguları müştereken beyan etmişler-dir.
İlk Mahkeme de tarafların beyanını ve vardıkları mutabakatı dikkate alarak tahliyeye karar vermiş ve davalıya konu yerin tahliyesi için belirli bir süre tanırken bu süreyi daha sonra değineceğimiz şekilde uyuşulmuş kiranın ay be ay ödenmesi şartına -bağlı olarak belirli bir süre uzatmıştır. İlk Mahkeme, ayrıca, 1.11.1993 tarihine kadar kiranın ödenmesi ve kararda belirtilen kişiler davalıya kefil olması halinde verilen tahliye emrinin yeni anlaşma yapıldıktan sonra ortadan kalkacağına dair hüküm vermi-şir. İlk Mahkeme kararı aşağıdaki gibidir:
"Yapılan beyanalr ışığında;
1.3.1991'den itibaren dava konusu yerin davalının yasal kiracısı olduğu, davalıya Talep Takririnde belirtildiği şekilde 21 günlük ihbar verildiği ancak gerkeli olan ödemeleri yapmad-ığı hususunda bulgu yaparım.
Davacının davalı aleyhine talep Tak.in 5(a) ve (b) paragrafında talep edildiği şekilde bir HÜKÜM VE EMİR almağa hakkı olduğu hususuna bulgu yaparım. Netice itibarıyle;
Davacı lehine ve davalı aleyhine olmak üzere Talep Tak.-in 5(a) ve (b) paragraflarında talep edildiği şekilde EMİR VE HÜKÜM VERİLİR.
Bu tarihe kadar davalı, Ocak - Mayıs 1993 ayları kiraların mütebakisi olan 18,300,000TL.'sını ödediği takdirde tahliye emri 13.7.93 tarihine kadar duracaktır.
Yine, 13.7.93 ta-rihine kadar Haziran 93 ayı kirası olan 4,000,000 TL.'sını ödediği takdirde icra 13.8.93 tarihine kadar duracaktır. Bu şekilde her ayın kirası ertesi ayın 13'üne kadar ödendiği takdirde icra Ekim 93 ayı sonuna kadar duracaktır.
Davalı tarafından 31.10.93- ayı kirası da dahil bir tamam ödendiği takdirde ve davalının dava konusu malda bulunan taşınır malları ile ilgili olarak Mehmet Nebih ve Zorlu Töre'nin veya tarafların anlaşacağı iki kişinin kefaletini sağlaması durumunda bu davada verilen hüküm tahliye d-ahil tatmin edilmiş addolunacaktır ve tahliye ortadan kalkmış olacaktır.
Böyle bir halde davalı 1.11.93 tarihinden itibaren taraflar arasındaki durum, mal sahibi ve kiracı gibi normalleşecektir ve davalı dava konusu yeri yasal kiracı statüsü altında kira- ve tasarrufunda bulundurmaya devam edecektir.
Yukarıdaki bahse konu edilen meblağa faiz tatbik edilmeyecektir.
Masraflar konusunda herhangi bir emir verilmez."
Yine ortak olgulara göre davalı, kararda yer alan ve 15.6.1993 tarihine kadar ödenmesi ge-reken 18.000.000TL.-yi ödemiş ve karar gereğince tahliye 13.7.1993 tarihine kadar durdurulmuştur. Aynı şekilde 13.7.1993 tarihinde Haziran ayı kirası ödendiği cihetle tahliye 13.8.1993 tarihine kadar durdurulmuş ve bu şekilde ödenmeye devamla 13 Ekim 1993 -tarihinde Eylül ayı kirası ödenmiş ve karar uyarınca tahliye 31.10.1993 tarihine kadar durdurulmuştur.
Taraflar arasında esas ihtilaf 13.10.1993 tarihinde ödenen son kiradan sonra başlamaktadır. 13.10.1993 tarihinde Eylül ayı kirasının ödenmesi halinde t-ahliye emri 31.10.1993 tarihine kadar durdurulurken davacıya göre 13.10.1993'den sonra Ekim ayının kirası ödenmesi gerekirken ödenmediği iddia edilmektedir. Ayrıca davacının iddiasına göre 31.10.1993 tarihinde ödenecek kira Eylül ayı kirasıdır ve bu kiranı-n ödenmesi halinde tahliyenin 31.10.1993 tarihine kadar durdurulmasına emir verilirken Mahkeme kararı, tahliye emrinin ortadan kalkmasını, 31.10.1993 tarihine kadar ödenmesi gereken Ekim ayı kirasının ödenmesi şartı ile kararda yer alan Mehmet Nebil ve Zor-lu Töre'nin davalıya kefil olması şartını da içerdiğini, bu şartlar yerine gelmediği cihetle tahliye emrinin kesinleştiğini ve bu tarihten sonra uzatılmasının söz konsuu olmadığını iddia etmektedir. Davacı 1.11.1993 tarihinden itibaren tahliyenin kesinleşm-iş olduğunu iddia ettiğinden 2.11.1993 tarihinde Mahkemeye müracaat ederek tahliye kararına uygun olarak lehine zilyetlik müzekkeresi (writ of possession) isdar edilmesini talep etmiş ve neticede konuyu tezekkür eden mahkeme davalının Ekim 1993 kirası olan- 4.000.000 TL.-'yi ödemediği, buna ilâveten Mehemt Nebil ve Zorlu Töre'nin mutabık kalındığı şekilde 31.10.1993 tarihine kadar kefilliklerinin sağlanamadığı gerekçesi ile tahliye kararının kesinleştiği kararına vararak talep edilen zileytlik müzekkersini i-sdar etmiştir.
İstinaf ihbarnamesi 4 istinaf sebebi içermekle beraber aşağıda özetlendiği şekilde 2 başlık altında toparlanabilir:
Müstenif davalı Mahkeme kararına uygun olarak Eylül 1993 kirası dahil olmak üzere tüm kiraları ödeyerek mükellefiyetini ye-rine getirmiş, Ekim 1993 kirası ise kararda sarih olarak belirtilmemekle beraber 13 Kasım 1993 tarihine kadar mehil verildiği cihetle 2.11.1993 tarihinde Mahkemeye yapılan müracaat mevsimsizdir ve son ödenmesi gereken 4.000.000TL.-lik kiranın günü gelmeden- yapılmıştır. İlk Mahkeme 26.5.1993 tarihli emri yanlış tefsir ederek davacının 2.11.1993 tarihli zilyelik müzekkeresinde talep ettiği emri vermekle hatalı hareket etmiştir.
İlk Mahkeme kararında öngörülen iki kefilin sağlanması şartının süresini de yanlı-ş değerlendirmiş ve bu kefillerin gösterilebilmesi için 13 Kasım 1993 tarihine kadar davalıya mehil tanıdığı halde 8.11.1993 tarihli zilyetlik müzekkeresinde görülen emri vermekle hatalı hareket etmiştir.
İstinafın duruşmasında müstenif avukatı istinaf ih-barnamesinde yer alan argümanları yineleyerek yukarıda alıntısı yapılan İlk Mahkeme kararına atıfta bulunmuştur. Müstenif avukatı, İlk Mahkeme kararında her ayın kirasının bir sonraki ayın 13'üne kadar ödenmesi için mehil tanındığı, en son 13.10.1993 tarih-inde ödenecek Eylül kirasının ödenmesi halinde tahliye emrinin 31.10.1993 tarihine kadar durdurulmasının öngörüldüğünü iddia etmiştir. Tahliyenin uzatılması ile ilgili mehil 31.10.1993'de bittiğine göre Ekim aylığı için kararda bir mehil konmamış ancak diğ-er aylık kiraların ödenmesi için tanınan mehilin Ekim aylığı için de zımnen tanınmış olduğu kabul edilirse Ekim ayı kirasının 13 Kasım 1993 tarihinde ödenmesi gerektiğini ileri sürmüştür. Keza müstenif avukatı, mehil hitamında tarafların yeni bir kira anla-şması yapabilmeleri için kararda yer alan kefillerin ne vakit gösterileceğine dair bir kaydın bulunmadığını, bu nedenle söz konusu kefillerin 13 Kasım 1993 tarihine kadar gösterilebileceğinin zımnen kabul edilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.
Müstenif av-ukatına göre 2.11.1993 tarihinde davacı tarafından dosyalanan zilyetlik müzekkeresi ile ilgili istida mevsimsiz yapılmıştır ve bu hususu dikkate almadan 8.11.1993 tarihinde zilyetlik müzekkeresi isdarına karar veren mahkemenin bu kararı hatalıdır.
Aleyhi-ne istinaf edilen avukatı ise, İlk Mahkeme kararının bu hususta gayet sarih olduğunu ve İlk Mahkemenin Ekim ayı kirası için bir mehil tanımadığını iddia etmektedir. Aleyhine istinaf edilen avukatı, keza, İlk Mahkeme kararında 1.11.1993 tarihine kadar baki -kiraların ödenmesi, kararda adıgeçen kefillerin gösterilmesi ve tarafların uyuşması halinde verilen tahliye emrinin tatmin olacağı hükmünün yer aldığına değinerek hükmün bu kısmında baki kiralar deyimi Ekim ayı kirası dahil tüm kiraların 1.11.1993 tarihine- kadar ödenmesi gerektiğini ileri sürmüştür. Ayrıca tarafların uyuşması öngörülen tarih en geç 1.11.1993 tarihi olduğuna göre kefillerin de bu tarihe kadar gösterilmesi gerekirdi. Bunlar yapılmadığı ve bu şartlar yerine getirilmediği cihetle İlk Mahkemenin- 2.11.1993 tarihinde dosyalanan istidaya daynarak 8.11.1993 tarihinde verdiği zilyetlik müzekkeresi ile ilgili kararının hatalı olmadığını ileri sürmüştür.
Yapılan argümanlar ışığında İlk Mahkeme kararını tetkik ettiğimizde İlk Mahkeme tahliye emrini ver-dikten sonra ilginç bir yöntemle her ayın kirasının ödenme şartına bağlı olarak 31.10.1993 tarihine kadar tahliye emrinin uzatılmasını öngörmüştür. Eylül ayı kirasının 13.10.1993 tarihine kadar ödenmesine mehil tanınırken Ekim ayı kirasının nasıl ödeneceği-ne dair bir hüküm yoktur. Ancak kararın son paragrafında tarafların en geç 1.11.1993 tarihine kadar baki kiraların ödenmesi ve kararda adı verilen kefillerin gösterilerek kira üzerinde bir anlaşmaya varmaları halinde tahliye emrinin tatmin olacağına dair h-üküm konmuştur. Tabiatıyle bunlar yapılmadığı takdirde verilen tahliye emrinin kesinleşeceği de taraflarca kabul edilmektedir.
Kanaatimizce kararda Ekim ayı kirası dahil tüm kiraların en geç 31.10.1993 tarihine kadar ödenmesi gerektiği hususu sarihtir. Y-ine kararda tarafların en geç 1.11.1993 tarihine kadar öngörülen kefillerin gösterilmesi ve tarafların kira hususunda anlaşmaları halinde daha önce verilen tahliye emrinin tatmin olacağı vurgulanmaktadır.
Taraflar arasındaki ihtilâfsız olgulara göre Ekim- ayı kirası ödenmemiş, kararda isimleri verilen kefiller gösterilmemiş ve taraflar arasında uyuşma da sağlanmamıştır. Bunlar yapılmadığına göre İlk Mahkemenin verdiği ve 31.10.1993 tarihine kadar uzattığı tahliye emri 1.11.1993 tarihinde yürürlüğe girmiş o-lmaktadır. Bu durumda İlk Mahkemenin davacı tarafından 2.11.1993 tarihinde dosyalanan istida uyarınca 8.11.1993 tarihinde vermiş olduğu zilyetlik müzekkeresi ile ilgili emir hatalı değildir.
Yukarıda serdedilen görüşler ışığında istinafın reddedilmesine -ve İlk Mahkemece isdar edilen zilyetlik müzekkeresi ile ilgili emir aynen onaylanmasına, oybirliği ile, karar verilir.
İstinaf masrafları istinaf eden tarafından aleyhine istinaf edilene ödenecektir.
(N. Ergin Salâhi) (Taner Erginel) - (Metin A. Hakkı)
Yargıç Yargıç Yargıç
29 Aralık 1993
Full & Egal Universal Law Academy