-D.3/82 Yargıtay/Hukuk 59/81
(Deniz Hukuku Dava No: 4/81 Mağusa)
Yüksek Mahkeme Huzurunda
Mahkeme heyeti: Ülfet Emin, Baş-kan, Niyazi F. Korkut, Aziz Altay.
İstinaf eden: KTFD Başsavcılığı,
- ile -
Aleyhine istinaf edilen: Saffet Mehmet Ali, şahsen ve/veya Lloyds Bank Ltd.in (10 Hannover sg., Londra şubesi) haklarını devralmış biri olarak, (assignce), Londra.
- A r a s ı n d a.
İstinaf eden namına: Mustafa Arıkan
Aleyhine istinaf edilen namına: Ali Dana, Şefika Durduran ve Osman Ertekün.
Ek davalı - Başsavcılığın davaya 2. davalı veya ek davalı- olarak eklenmesi için istida - Davalının ek davalı talebine itirazı - İlk Mahkemenin devleti direkt veya endirekt ilgilendirmediği nedeniyle Başsavcılığın ek davalı müracaatını reddetmesi - Başsavcılığın istidanın Hukuk Muhakemeleri Usulü Nizamatına dayan-dırılması - Yargıtayın istidanın 1983 Deniz Hukuku yetkisine dayandırılması gerektiren Hukuk Muhakemeleri Usulü Nizamatı aktında dosyalanmasının hatalı olduğu görüşü - Yanlış yasa maddesine dayanılarak dosyalanan istidayı İlk Mahkeme karara bağlamakla hata- ettiği görüşü - Yargıtayın istinaf edenin kendi hatasından yararlanamayacağı görüşü.
OLAY: Aleyhine istinaf edilen bir istida dosyalayarak Ocean isimli gemi aleyhine mahkemeden hüküm talep etti. Bu arada Başsavcılık, Hukuk Muhakemeleri Usulü Nizamatı E-.9 n.10-11 ve E.48 n.2 altında bir istida dosyalayarak devletin konu gemi üzerinde alacağı olduğunu ve hak ve menfaatlerinin ihlal edileceğini ileri sürerek ek davalı olarak davaya katılmasını talep etti.
-İlk mahkeme devletin dava ile direkt veya dıolaylı bir ilgisi bulunmadığı kanısına vararak istidayı reddetti.
Başsavcılık İlk Mahkemenin istidanın Hukuk Muhakemeleri Usulü Nizamatına dayandırılmış olmasına rağmen Deniz Hukukunu uygulayıp kararını ona- göre vermekle hata ettiğini ileri sürerek istinaf etti.
-
SONUÇ: Yargıtay, Deniz Hukuku Yetkisi 1893 altında açılan bir davanın Deniz Hukuku yetkisine dayandırılması gerektiğini, yanlış yasa maddesine dayanılarak dosyalanan istidayı İlk Mahkemenin inceleyip karara bağlamakla hata ettiğini belirtti. Buna rağmen i-stinaf edenin kendisinin yaratmış olduğu durumdn şikayet edemeyeceğini vurgulayan Yargıtay, İstinaf edenin kendi hatasından yararlanma yoluna gidemeyeceğini ve herhangi bir menfaatinin de etkilenmediği sonucuna vardı ve istinafı reddetti.
_________________-___
-H Ü K Ü M
-
Ülfet Emin, Başkan: Bu istinafta mahkemenin hükmünü sayın Yargıç Aziz Altay verecektir.
Aziz Altay: Aleyhine istinaf edilen müstedaaleyh Mağusa limanında bulunan Ocean Bay gemisi aleyhine 29.5.1981 günü Mağusa Kaza Mahkemesinde dosyaladığı 4/81 sayılı da-va ile 39,132.83.- sterling ve 1.5.1981 tarihinden itibaren %5 faiz için hüküm talep etti. 24.5.1981 günü istinaf eden müstedi Kıbrıs Türk Federe Devlet Başsavcısı olarak bir istida dosyaladı ve Kıbrıs Türk Federe Devletini temsilen Başsavcılığın savaya 2.- davalı ve/veya ek davalı olarak ithal edilmesini istedi. Müstedi Hukuk Muhakemeleri Nizamatı Emir 9 nizam 10-11 ve Emir 48 nizam2'ye dayandırdığı bu müracaatına gerekçe olarak Devletin Ocean Offshore Services Ltd. isimli şirket aleyhine Lefkoşa Kaza Mahkk-emesinde açtığı 444/79 sayılı davada 32,735.85.- sterling ve masraflar için hüküm aldığını, hükmü icra edebilmek üzere şirket adına kayıtlı olan Ocean Bay gemisinin haczi yoluna gittiğini ancak 444/79 sayılı davada 4. davalı olan Roger Wood'un konu geminin- ½ hissesinin kendisine ait olduğunu iddia ederek geminin mülkiyeti konusu kesin sonuca bağlanıncaya kadar ½ hissesinin satılmaması hususunda bir emir aldığını, bu emir sonucu geminin haczedilme- diğini ve devletin bu yüzden alacağını tahsil edemediği cihe-tle konu gemi üzerinde hak ve menfaatları bulunduğunu ileri sürdü. Müstedaaleyh bir itirazname dosyalayarak devletin istidaya taraf olarak ilâve edilmesine karşı çıktı.
Müstedinin müracaatını inceleyen İlk Mahkeme devletin direkt veya endirekt herhangi b-ir ilgisi bulunmadığı nedeni ile davaya taraf olarak eklenmesinin uygun olmadığı kanaatına vardı ve yapılan müracaatı reddetti. Müstedi 4/81 sayılı davada Dniz Hukuku Yetkisi kullanan Mahkemenin istidasının Hukuk Muhakemeleri Usulü Nizamatına dayandırılmış- olmasına rağmen Deniz Hukukunu uygulayıp kararını ona göre vermemekle hata ettiğini ileri sürerek istinaf etti.
Deniz Hukuku Yetkisi Emri 1893 altında açılan bir davaya ilişkin bir istidanın yine Deniz Hukuku Yetkisine dayandırılması gerektiğine kuşku y-oktur. Bu nedenle Deniz Hukukuna dayandırılmayan konu istidanın reddedilmesi gerekirdi. İlk Mahkemenin yanlış yasa maddesine dandırılan istinaf konusu istidayı inceleyip karara bağlamakla hata ettiği açıktır. Ancak müstedinin kendi- sinin yaratmış olduğu b-u durumdan şikâyet etmesi doğru değildir. Müstedi kendi hatasından yararlanma yoluna gidemez. Kaldı ki yanlış yasa maddesine dayandı- rıldığı nedeni ile reddedilmesi gereken konu istidayı esasen İlk Mahkeme reddetmiş bulunmaktadır. Bu durumda müstedin,n he-rhangi bir menfaatının etkilendiği söylenemez. Binaenaleyh akademik tartışmanın ötesinde herhangi bir önemi bulunmayan bu istinafın karara bağlanacak bir yanı yoktur. tarafların hak veya menfaatlarına ilişkin olmadıkça mahkemeler akademik konuları karara b-ağlamamaktadır. Yukarıda belirtilenler ışığında istinafın reddolunması gerekir.
Sonuç olarak istinaf reddolunur. İstinaf masraflarını istinaf eden öde- yecektir.
(Ülfet Emin) (Niyazi F. Korkut) (Aziz- Altay)
Başkan Yargıç Yargıç
25 Ocak 1982
Full & Egal Universal Law Academy