-D. 17/2012
Yargıtay/Hukuk No: 60/2009
(G/Mağusa Dava No: 775/2008)
YÜKSEK MAHKEME HUZURUNDA.
Mahkeme Heyeti: Şafak Öneri, Narin F. Şefik, Hüseyin Besimoğlu
İstinaf eden: Yılmaz Çelikkaya, Gazi Osman Paşa Caddesi,
No: 14 B,- Mağusa
(Davacı)
ile
Aleyhine istinaf edilen: Sejder Kafa, Öğretmen İsmail Sokak,
No: 45, Beyarmudu
(Davalı)
A r a s ı n d a.
İstinaf eden tarafından Avukat Tağma-ç Bilgehan için
Avukat Ezer Özsoy
Aleyhine istinaf edilen tarafından Avukat Ergin Ulunay için
Avukat Gözde Sipahi
Gazimağusa Kaza Mahkeme Başkanı Sayın Ahmet Kalkan'ın 775/2008 sayılı davada 30/6/2009 tarihinde verdiği hüküme karşı, davacı tarafından -yapılan istinaftır.
--------------
K A R A R
Şafak Öneri:Davalı, vekili Özcan İyisever vasıtası ile kendisine şehit çocuğu arsası olarak tahsis edilen ancak
henüz mülkiyet devri yapılmayan Mağusa'da pafta/harita XXXIII/11.E.1 kahve 192 ile- sınırlandırılmış arsayı, 8/7/1998 tarihli yazılı satış sözleşmesi ile 7.000-Stg. nakit, keza davacıya ait 5.000-Stg. değerindeki Ford Sierra marka aracı vermek suretiyle toplam 12.000-Stg.e satmak hususunda anlaştı. Sözleşmeye göre aktin ifası, mezkûr gay-rimenkulün davalı adına tapusunun çıkması halinde gerçekleşecekti. Dava konusu arsa, 8/11/2007 tarihinde davalı adına kayıt olundu. Durumu öğrenen davacı, davalıya başvurarak, aralarındaki sözleşme uyarınca arsanın kendi adına devri talebinde bulundu. Dava-lının devri reddetmesi üzerine, Mağusa Kaza Mahkemesinde 775/2008 sayılı davayı dosyalayan davacı, davalıdan 12.000-Stg. satış bedeli-nin iadesi, zarar ziyan ve faiz talebinde bulundu. Davayı din-leyen alt Mahkeme, davacı ile davalı vekili arasında imzalan-an 8/7/1998 tarihli emare 1'in davacıyı bağlayan geçerli, uygula-nabilir bir sözleşme olduğu bulgusuna varmasına rağmen, söz-leşmenin ihlal edilmediği gerekçesi ile davayı reddetti. Bu sonuca ulaşan alt Mahkeme, konunun istinaf edilebileceği düşüncesi ile -çok yerinde olarak, davacının taleplerini ince-ledi ve Yargıtay tarafından dava konusu sözleşmenin davalı tarafından ihlal edildiğine karar verilmesi halinde davacı lehine 12.000-Stg.nin iadesi ile sözleşmede tazminat olarak belirlenen 7.000-Stg. için bulg-u yaptı. Davacının diğer taz-minat taleplerini ise reddetti.
Alt Mahkeme kararının hatalı olduğunu iddia eden davacı, huzurumuzdaki istinafı dosyaladı. İstinaf ihbarnamesi, 8 istinaf sebebi içermesine rağmen, istinaf eden avukatının iddia ve argümanları- doğrultusunda 3 istinaf sebebi olarak özetlenebilinir.
1. Alt Mahkemenin emare 1 sözleşmenin davalı tarafından ihlal edilmediğine dair bulgusu hatalıdır.
2. Alt Mahkeme davacının akdi yükümlülüklerini yerine getir-mediği hususundaki bulgusu hatalıdır.
3-. Alt Mahkeme, davacı lehine 12.000-Stg. ile 7.000-Stg. uyuşulmuş tazminat ve faizler için hüküm vermemekle hata etti.
Aleyhine istinaf edilen davalı da, davacının yukarıda özetlenen istinafına karşı, mukabil istinaf dosyaladı. Mukabil istinaf iki sebep -içermektedir:
"1. Alt Mahkemenin Dava konusu Emare 2 Vekaletnamenin 3. paragrafında verilen yetkinin açık bir şekilde yasadışı (ex facie illegal) olduğuna hükmetmesi ve dolayısıyle Emare 1 Satış Sözleşmesinin de açık bir şekilde yasadışı (ex facie illega-l) olduğuna hükmetmesi ve keza yasadışı sözleşmeler altında verilen para, herhangibir taşınır veya taşınmaz malın geri alınamayacağına da hükmetmesi gerekirdi. Çünkü tahsisli bir taşınmaz malın satılması yasadışıdır.
2. Alt Mahkeme araç değeri olan 5.000--Sterling miktarın ödenmediğine hükmederken, diğer hususlar yanında Dava konusu Emare 2 Vekaletname altında emtia ve/veya araç karşılığı satış yapılamayacağından ve bedel sözcüğü emtia ve araç içermeyeceğinden dolayıda Davacının Davasını ispat külfetini ye-rine getirmediğine hükmetmesi gerekirdi."
Öncelikle mukabil istinafı incelemeyi uygun buluruz.
1. Mukabil istinaf: Davalı avukatının iddiasına göre; söz-leşmeye konu arsa davalıya tahsisli bir mal olduğu cihetle, satışı 41/1977 sayılı İskân, Topraklandı-rma ve Eşdeğer Mal Yasası'nın 18 ve 40. maddelerine göre yasal olmadığından,
dava konusu vekaletnamenin 3. maddesi ile vekile verilen sa-tış yetkisi ve dolayısıyla aktedilen sözleşme yasal değildir.
Davalı/aleyhine istinaf edilene dava konusu arsa ile i-lgili olarak yapılan tahsis, 41/1977 sayılı Yasa'nın 18 ve 40. maddeleri kapsamında olmayıp, 21/1985 sayılı Şehit ve Hadise Kurbanı Çocuklarına Arsa Verilmesini Düzenleyen Yasa altında yapılan bir tahsistir. Anılan Yasa'nın 9. maddesi davalıya mülkiyetinde- bulunan arsayı satış hakkı vermektedir. Yasal durum bu olduğu cihetle, davalının vekiline, mezkûr arsa ile ilgili olarak ileriye dönük satış için (satış vaadi) yetki vermesi, vekilin de bu yetki altında davacı ile sözleşme imzalaması kanunsuz değildir. Bu- istinaf sebebi reddolunur.
2. Mukabil istinaf: Emare 2 vekaletnamede davalı tarafından vekile verilen yetki, dava konusu arsayı, dilediği kişiye, dilediği bedel ve şartlara göre satmaktır.
"Bedel"'in hukuki anlamı, Hukuk Sözlüğü; Prof. Dr. Ejder Yılmaz 2-006, sayfa 92'de izah edilmektedir.
""Bedel" Semen; ivaz; karşılık; bir malın, hizmetin veya hakkın karşılığı olarak verilen para, verilen mal, yapılan hizmet veya bırakılan hak; fiyat; eder."
Tanımdan da görüleceği üzere bir malın satış bedeli, başka -bir malın karşılık olarak verilmesini de kapsadığından, davalının bu istinaf sebebi de reddolunur.
Davacı/istinaf edenin istinaf sebeplerine gelince; alt Mahkemenin istinaf konusu bulguları şöyledir;
"Araçlar, menkul nitelikte eşyalar sayılmakla ber-aber mülkiyetleri teslimle değil bir devir muamelesi ile intikal etmektedir. Bu nitelikleri ile motorlu araçları konu alan sözleşmeler, tıpkı taşınmaz mallardaki gibi mülkiyeti doğrudan geçirmemekte, satış vaadi sözleşmesi niteliği taşımaktadırlar. Bu düşü-nceden hareketle, davacı CT 346 plâkalı araç ile ilgili devir formunu imzaladığını sözle değil, belge veya resmi kayıtla ispatlamalı idi. Davacı elinde fırsatı varken Motorlu Araçlar Mukayyitliğinden herhangi birini çağırmadı ve bu iddiasını ispat etmedi. -Buna göre davacının devir formu imzaladım şeklindeki şahadetine itibar etmem. Bu durumda davacı, CT 346 plâkalı aracı davalı veya vekiline devrederek 7000 Stg nakit dışında araç değeri olan 5000 Stg'ni bir tamam ödediğini ispatlayamamıştır. Buna göre, dava-lının emare 1 senedin imzalandığı tarihte davalı vekilinin 7000 Stg nakit ödediğine ilişkin bulgu yaparım. Bu neticeden hareketle, davacı, dava tarihinde, satış bedelini bir tamam ödediğini ispatlayamadığından davalının taşınmaz mal
devrini reddetmekle -akdi ihlâl ettiği iddiasını ileri süremezdi. Buna göre davalı aleyhine dava sebebi oluşmadığı ve davanın (premature) erken açıldığı ortaya çıktığından davanın red ve iptal edilmesi gerektiğine ilişkin bulgu yaparım."
Emare 1 satış sözleşmesinin 3. madd-esine göre, dava konusu arsanın bedeli 12.000-Stg.dir. 4. maddeye göre davacı, satış bedelini davalıya, 7.000-Stg. nakit para ve 5.000-Stg. değerindeki CT 346 plakalı Ford Sierra marka aracı vererek ödemiştir. Sözleşmenin sözünden, aracın, davacı tarafında-n davalı vekiline teslim edildiği anlaşılmaktadır. Davacı da tekzip edilmeyen alt Mahkemedeki şahadetinde, aracı, vekile teslim ettiğini, mülkiyetinin devrini sağlamak için de gerekli formu imzalayıp vekile verdiğini, aracın halen tanımadığı bir kişinin ta-sarrufunda bulunduğunu iddia etmektedir. Davacının bu şahadeti sözleşmenin söz konusu maddesinin sözü ile uyum içindedir.
Mezkûr aracın, arsanın bedelini teminen davalıya verildiğinin açıkça sözleşmede yer alması ve bu hususun davacının şahadeti ile de -desteklenmesi, ispat külfetinin yerine getirilmesi bakımından yeterlidir ve alt Mahkemenin aracın devri ile ilgili olarak resmi belge ibraz edilmemesini, davacı aleyhine değerlendirmesi ve davanın kanıtlanamadığı sonucuna varması hatalı olmuştur.
Sonu-ç olarak istinaf kabul olunur. Alt Mahkemenin hükmü iptal edilerek, davacı lehine ve davalı aleyhine
12.000-Stg. satış bedelinin iadesi
7.000-Stg. tazminat
Yasal faiz; için hüküm ve emir verilir.
Davalının, dava ve istinaf masraflarını ödemesine em-ir verilir.
Şafak Öneri Narin F. Şefik Hüseyin Besimoğlu
Yargıç Yargıç Yargıç
20 Nisan 2012
6
Full & Egal Universal Law Academy