-D.1/82 Yargıtay/Hukuk 66/81
(Dava No. 1052/79; Lefkoşa)
Yüksek Mahkeme Huzurunda
Mahkeme Heyeti: Salih- S. Dayıoğlu, Niyazi F. Korkut, Aziz Altay.
İstinaf eden: Türk Bankası Ltd., Lefkoşa
-ile -
Aleyhine istinaf edilen: Kemal Birgen, Lefkoşa
A r a s ı n d a
İstinaf eden namına: Kıvanç Rız-a
Aleyhine istinaf edilen namına: A.M. Berberoğlu
İstinaf etme süresinin uzatılması için istida - İlk Mahkeme verilen bir ara karardan istinaf edebilmek için tek taraflı bir istida ile sürenin uzatılması istemi - İlk Mahkemenin süreyi 3 gün için uzatmas-ı - Sürenin uzatılması kararı aleyhine istinaf - Yargıtayın süre uzatımı ile ilgili istidaların E.35 n.2 altında ihbarlı (çift taraflı) olarak yapabileceği görüşü ve istinafın kabulü.
OLAY: Aleyhine istinaf edilen dosyaladığı bir istida ile istinaf edeni-n nezdinde bulunduğunu iddia ettiği bazı evrakların yeminle bildirilmesi isteminde bulundu. İlk Mahkeme istidada talep edilen büyük bir kısmını reddetti. Aleyhine istinaf edilen İlk Mahkemenin bu ara kararından istinaf edebil- mesi ve istinaf süresinin uza-tılması için tek taraflı bir istida dosyaladı. İlk Mahkeme müracaatı kabul ederek sürenin uzatılmasına emir verdi.
İstinaf eden, istinaf süresinin uzatılması ile ilgili tek taraflı olarak yapılamıyacağını ve İlk Mahkemenin tek taraflı istida üzerinde em-ir vermeye yetkili olmadığını ileri sürerek istinaf etti.
SONUÇ: Yargıtay, süre uzatımı ile ilgili istidaların sadece E.35 n.2 altında ihbarlı olarak yapılabileceğini ve 1940 yılından beri bu uygulamasının sürdüğünü belirtti. 10/75 ve 24/80 sayılı Yargıta-y/Hukuk kararlarında da bu hususun teyit edildiğini vurgulayan Yargıtay, süre uzatımı ile ilgili istidanın tek taraflı bir istida ile yapılamayacağı sonucuna vardı ve istinafı kabul etti.
Atıfta Bulunulan Yargısal İçtihatlar:
1-Yargıtay/Hukuk 10/75.
2--Yargıtay/Hukuk 24/80.
3- Stavros Loucaides and Co. v. The Principal Officer For Land Registration etc. 16. C.L.R. s.103.
____________________
-H Ü K Ü M
-Salih S. Dayıoğlu: İstinaf eden, Lefkoşa Kaza Mahkemesinin 8.12.1981 tarihinde aleyhine istinaf edilen tarafından yapılan tek taraflı bir istida üzerine vermiş olduğu istinaf etme süresinin uzatılmasına ilişkin kararından istinaf etmiş bulunmaktadır. Olgul-ar özetle şöyledir:
Lefkoşa Kaza Mahkemesinde ikame edilen 1052/79 sayılı bir hukuk davasında aleyhine istinaf edilen 22.6.1981 tarihinde dosyaladığı bir istida ile istinaf edenin nezdinde bulundurduğunu iddia ettiği bazı evrakların yeminle bildirilmesi -isteminde bulundu. İstinaf eden bu istidaya itiraz eti. 27.9.1981 tarihinde istidanın duruşması yapıldı ve 20.11.1981 tarihinde İlk Mahkeme verdiği hükümde bu istidada talep edilenlerin büyük bir kısmını reddetti. Aleyhine istinaf edilen 7.11.1981 tarihin-de anılan ara karardan istinaf edebil- mesi için İlk Mahkemeye istinaf etme süresinin uzatılması için müracaatta bulundu ve bu müracaatını tek taraflı bir istida ile yaptı. 8.12.1981'de, İlk Mahkeme, dosyalanan tek taraflı istida üzerine verdiği bir karard-a istemi yerinde buldu ve aleyhine istinaf edilene istinaf edebilmesi için süreyi 3 gün uzattı. Bu husus istinaf edenin bilgisine 9.12.1981 tarihinde geldi. İstinaf eden bu karardan yapılmıştır.
İstinaf edenin özet olarak iki nokta üzerinde durduğu görül-mektedir. Birincisi aleyhine istinaf edilenin İlk Mahkemeye istinaf edebilme süresinin uzatılması için yaptığı müracaatı tek taraflı istida olarak yapmağa hakkı ve dolayısıyle Mahkeme de bu tek taraflı istida üzerinde herhangi bir emir vermeye yetkisi yok-tur. 2. nokta ise ahar suretle olmak üzere böyle bir yetkisi İlk Mahkemenin olması halinde dahi, tek taraflı istidaya ilişik olarak sunulan yemin varakasında belirtilen gerçekler İlk Mahkemenin istinaf etme süresini uzatmasına kifayet edecek nitelikte deği-ldi.
Aleyhine istinaf edilen, istinaf etme süresinin uzatılması için İlk Mahke- meye yapılan müracaatın tek taraflı bir istida ile yapılabileceğini ve E.57 n.2'nin buna cevaz verdiğini iddia etti.
Yargıtay/Hukuk 10/75'te sarahaten belirtildiği gibi sür-e uzatımlarında genel olarak E.57 n.2 uygulanır meğer ki bunun aksi mevzuatça belirlenmiş olsun. Kanaatımızca böyle bir belirleme istinaflar için özel olarak E.35 n.2'de vardır. Esasen bu husus yani istinaf edebilmek içn süre uzatımı ile ilgili istidaların- sadece E.35 n.2 altında ve ihbarlı olarak yapılabileceği 1940'dan beri karara bağlanmış ve uygulama da bu şekilde olmuştur. Bak: Stavros Loucaides and Co. v. The Principal Officer For Land Registration etc. 16 C.L.R. s.103. Bu içtihat kararı daha sonra Y-argıtay/Hukuk 10/75 ve Yargıtay/Hukuk 24/80 sayılı kararlarla teyid edilmiştir. Bu içtihat kararlarının yanlış olduğu ve doğrultulması gerektiği hususunda tatmin edilmedik. Aleyhine istinaf edilenin istinaf edebilmesi için süre uzatımına ilişkin olarak yap-tığı istidayı tek taraflı olarak yapamazdı ve bunun sonucu olarak da İlk Mahkeme bu tarzda yapılan istidaya itibar etmesi söz konusu değildir.
İstinaf edenin dayanıklık ettiği ikinci nokta üzerinde durmayı zait buluruz
.
Sonuç olarak istinaf kabul edili-r ve İlk Mahkemenin 8.12.1981 tarihinde vermiş olduğu emir iptal edilir.
İstinaf masrafları aleyhine istinaf edilen tarafından ödenecektir.
(Salih S. Dayıoğlu) (Niyazi F. Korkut) (Aziz Altay)
Yargıç - Yargıç Yargıç
5 Ocak 1982
Full & Egal Universal Law Academy