- D.9/97 Yargıtay/Hukuk 67/96
(Dava No: 2129/91; Lefkoşa)
YÜKSEK MAHKEME HUZURUNDA.
Mahkeme Heyeti: Taner Erginel,Mustafa H. Özkök,Gönül Erönen.
İstinaf Eden: Sabri Tahir, Lefkoşa
(Davalı No:3)
- -ile-
Aleyhine İstinaf Edilen: 1. Gültex Sanayi ve Ticaret, Lefkoşa
2. Yavruvatan Yayıncılık Ltd., Lefkoşa.
(Müstediler)
-
A r a s ı n d a.
Lefkoşa Kaza Mahkemesinin 2129/91 sayılı davada 5.1.1996 tarihinde verdiği karara (Hüseyin Besimoğlu Kaza Mahkemesi- Kıdemli Yargıcı) karşı Davalı No:3 tarafından yapılan istinaftır.
İstinaf Eden namına: Avukat Menteş Aziz adına Avukat Savaş Atakan
Aleyhine İstinaf Edilenler namına: Avukat Özkul Özyiğit.
----------------
H Ü K Ü M
-
Taner Erginel: Bu istinaftaki Mahkeme hükmünü Sayın Yargıç Gönül Erönen okuyacaktır.
Gönül Erönen: Lefkoşa Kaza Mahkemesinde dosyalanan 2129/91 sayılı davada Davacı Ünsal Ecesoy, Davalı 1 Aceda Ofset Ltd., Davalı 2 Mustafa Murat -Göncüler ve Davalı 3 Sabri Tahir aleyhine başlattığı yargısal işlemde, Davalı 1'in Davalı 2 lehine 300,000,000TL kıymetinde bir çek keşide ettiğini, Davalı 2'nin bu çeki Davalı 3'e, Davalı 3'ünde karşılığını alıp Davacıya ciro ettiğini iddia etmiştir.
-Bu arada Davalı 3'de Davalı 2 tarafından kendisine ciro edilen çekin honore edilmemesi üzerine Davalı 2 ve ayrıca Monoplast Ltd. ve Pover Pan Ltd. aleyhine 820/91 sayılı davayı dosyalamıştır. 820/91 sayılı davada Davacı olan Sabri Tahir daha ileri giderek,- bu davada matbaa makineleri, şampuanlar ve şampuan hammaddeleri hakkında bir ara emri temin etmiştir. Söz konusu ara emir daha sonra davanın sonuna kadar kesinleştirilmiştir.
Davalı 2 Mustafa Murat Göncüler, Davalı 1 şirketin (Aceda ofset Ltd.'in) direk-törü ve hissedarıdır. Yavruvatan Yayıncılık Ltd.'in ise hissedarı değil direktörüdür. Ayrıca Gültex Sanayi ve Ticaret Ltd., Pover Pan Ltd. ve Monoplast Ltd.'in hissedarı ve direktörüdür.
2129/91 sayılı davada Davalılar müştereken ve münferiden sorumlu -olmak üzere Davacı lehine hüküm kabul ettiler.
820/91 sayılı dava devam ederken o davada Davacı Sabri Tahir, tek taraflı olarak Mahkemeye müracaat ederek daha önce temin ettiği ara emrinin tadil edilmesini sağlamış ve bu tadilattan sonra matbaa makineler-i, şampuan ve şampuan hammaddeleri üzerindeki engel kalkmış ve hacize konu mal haline gelmişlerdir. Bunun üzerine 2129/91 sayılı davadaki Davacı sözkonusu menkulleri haczetmek için harekete geçmiştir.
Bunun akabinde, 2129/91 sayılı davaya taraf olmayan M-üstedi 1 Gültex Sanayi ve Ticaret Ltd. ile Müstedi 2 Yavruvatan Yayıncılık Ltd. şirketleri, istinaf konusu istidayı dosyaladılar.
Müstedi 1 ve 2,(aleyhine istinaf edilenler) 21.10.1994 tarihinde dosyaladıkları istidada, yukarıda sayı ve ünvanı verilen da-vadaki hükümlü alacağın tatmin edilmesi için 820/91 sayılı davaya konu ve Müstedilerin mal sahibi bulunduğu menkullerin bu davada icra yolu ile satışı hususunda başlatılan işlemlerin ve/veya ısdar edilen haciz müzekkeresinin iptal edilerek üçüncü kişi olan- Müstedilerin mal sahibi olduklarına dair Mahkeme emri ve yine Monoplast ambarları, Haspolat'ta ve çapa binaları Lefkoşa'da bulunan ve mezkur 820/91 sayılı davada verilen ara emri ile
zaptedilen makineler, şampuanlar, hammaddeler ve matbaa makinelerinin M-üstedilere ait olduğuna ve mal sahibi olduklarına dair emir ve/veya deklerasyon ve istida masraflarını talep etmiştir.
İlgili istidaya ilişkin yemin varakası Mustafa Murat Göncüler tarafından yapılmıştır.
Müstedilerin iddiasına göre 2129/91 sayılı da-vada Davalı 1 ve 2 kendi aleyhlerine Davalı 3 ile birlikte müştereken ve münferiden hüküm çıkmasını kabul ederken, Davacı ile aralarında bir centilmenlik anlaşması yaptılar ve bu anlaşmaya göre Davacı 820/91 sayılı dava neticesine değin bekleyerek Davalı -1 ve 2 aleyhine icra yoluna gitmeyecekti.
21.10.1994 tarihli istida, Müstedaaleyhler Davacı Ünsal Ecesoy ve Davalı 3 Sabri Tahir'e tebliğ edilmiş olup, Ünsal Ecesoy herhangi bir itiraz dosyalamamıştır. Ancak Davalı 3, 14.6.1995 tarihinde bir itiraz do-syalayarak, itirazına ilişkin yemin varakasında, Müstedi 1 ve 2'nin yapmış olduğu iddia ve talepleri red ve inkar ederek istidanın iptalini talep etmiştir.
20.10.1995 tarihinde duruşmasına başlanan bu istida maksatları bakımından Müstedi 1 ve 2 tarafından- Mustafa Murat Göncüler ve Nalan Baydar şahadet vermiştir. Müstedaaleyhler tarafından ise herhangi bir tanık dinletilmemiştir. Davalı 3 Avukatı, sadece Mahkemeye hitap etmekle yetinmiştir. Bu duruşma maksatları bakımından 17 adet evrak karşı taraftan itira-z olmaksızın ihtilafsız olarak Mahkemeye emare olarak ibraz edilmiştir.
Huzurunda bulunan şahadeti, emareleri ve yasal durumu değerlendiren Alt Mahkeme, haciz müzekkeresine konu malların mülkiyetinin Davalı 1 ve 2'ye ait olduğu hususunda huzurunda herha-ngi bir şahadet olmadığını, ilgili malların Müstedi 1 ve 2'ye ait olduğu hususunda Müstedilerin sunmuş olduğu şahadete inandığını, Müstedi 1 ve 2'nin bu taleplerinde haklı olduğunu ve isbat külfetini yerine getirdikleri hususunda görüş beyan ettikten son-ra 5.1.1996 tarihinde Müstedi 1 ve 2 lehine karar vermiştir.
Bu karara karşı istinaf eden Davalı 3, Müstedi 1 ve 2 ile Müstedilerin isimlerinin aynı olmadığı, 17.10.1994 tarihli kuruluş belgesi üzerinde Müstedi 1'in "Gültex Ltd", yine 17.10.1994 tarihli -bir kuruluş belgesi üzerinde, Müstedi 2'nin ise "Yavruvatan Yayıncılık Şirketi Ltd." olarak belirtildiklerini, halbuki istidayı yapan Müstedilerin istida başlığında "Gültex Sanayi ve Ticaret Ltd" ve "Yavruvatan Yayıncılık Ltd" olarak görüldüğünü, farklı ş-irketler oldukları cihetle Müstedilerin istidada talep ettiklerine hakları olmadığına karar vermemekle ve bu doğrultuda şahadeti yanlış değerlendirerek Müstediler lehine hüküm vermekle Alt Mahkemenin hatalı hareket ettiğini ileri sürmektedir.
Taraflar ist-inafın duruşması esnasında sadece hitapla yetinmişlerdir. Keza istinaftada Müstediler 30.4.1997 tarihini taşıyan ve "Gültex Ltd" isimli şirketin isminin Bakanlar Kurulunun onayı ile 15.8.1991 tarihinde "Gültex Sanayi ve Ticaret Ltd." olarak değiştirilmiş o-lduğunu kanıtlayan bir belgeyi Mahkemeye emare olarak sundular. Keza, Alt Mahkeme huzurunda bulunan emareler arasında yer alan 17.10.1994 tarihli Onay Belgesinde, Müstedi 1'in isminin "Gültex Sanayi ve Ticaret Ltd." olduğu görülmektedir.
İstinaf maksatl-arı bakımından Alt Mahkeme kararı, emareler ve Mahkemeye sunulmuş olan şahadet incelenmiştir. Bu etüdümüz neticesinde Bidayet Mahkemesinin Müstedilerin istidasını desteklemek amacıyle sunulmuş olan şahadete inanmaması veya doğru kabul etmemesi için herhang-i bir neden olduğunu veya bunun dışında bir yargıya varabilmek için şahadet sunulduğunu göremedik.
Tarafları izleme ve dinleme olanağına sahip olan Bidayet Mahkemesinin bu konudaki görüşlerine Yargıtayın müdahalesini gerektirecek hatalı ve haksız bir duru-mun varlığı söz konusu değildir. Keza ilgili sözlü şahadet, sunulan emarelerle de desteklenmiş olup Müstedilerin isbat külfetini yerine getirdiklerini göstermektedir. Müstedilerin ileri sürdükleri hususların aksini gösterecek şahadet yoktur. Bu açıdan bu -karara müdahalemiz gerekmemektedir.
İstinaf konusu hususlara bakıldığı zaman, Mahkemeye sunulan 30.4.1997 tarihli yazıda istidanın dinlenme tarihinden 4 yıl önce "Gültex Ltd." isimli şirketin "Gültex Sanayi ve Ticaret Ltd." olarak 15.8.1991 tarihinde is-minin değiştiği ve aynı şirket olduğu hususundaki tartışılmaz gerçekler ışığında Davalı 3'ün istinafında haklı olmadığı gibi, bu istinafın fuzuli ve yersiz bir istinaf olduğu görüşüne varmış bulunmaktayız.
Kaldı ki Davalı 3, istinafa konu olan hususlarla -ilgili Bidayet Mahkemesinde hiçbir itiraz veya iddia ileri sürmüş değildir. Şirketlerin ismi ile ilgili olarak istinaf aşamasında yaptığı argümanları Alt Mahkeme huzurunda yapmamıştır. Bunları ihtilaf konusu dahi etmemiştir.
Yargıtayın Hukuk Mahkemeleri- Usulü Tüzüğü E.35 n.8 tahtında Alt Mahkemede ele alınmayan noktaları tezekkür edip karara bağlamaya yetkisi varsa da istinaf konusu meselede bunu yapmayı uygun görmüyoruz. Sadece bu noktadan dahi istinafın tarafımızdan reddedilmesi gerekir.(Gör:Bu konuda -Yargıtay/Hukuk 4/77, Rena Pavlidou v. Yerolemou 1982 1 CLR p912, 1CLR Caledonian Ins. V. A. Eracleous 1979 p328)
Işık tutmak açısından incelenen Djeredjian(Import-Export)Ltd. v. The Chartered Bank 1965 1CLR 130 davasında (at p.133) şöyle denmektedir.
".-...When we are called upon to go into the facts and merits of the case and then adjudicate on a matter which has not already been adjudicated on its merits in a lower Court then we are of the opinion that we are usurping the functions of the Court of first- instance and we are not acting in our capacity as an appellate Court"
Yukarıda belirtilen nedenlerle ve de Davalı 3'ün, Müstedi 2'nin farklı şirket ismi ile ilgili huzurumuzda tatmin edici iddialarda bulunarak taleplerini yeterince kanıtlamadığı görüş-ünden hareketle, bu konudaki taleplerini reddetmeyi uygun görmekteyiz.
Neticede tüm belirtilenler ışığında istinaf ret ve iptal edilir.
İstinaf eden, istinaf masraflarını aleyhine istinaf edilenlere ödeyecektir.
Taner Erginel Mustafa H-. Özkök Gönül Erönen
Yargıç Yargıç Yargıç
30 Haziran 1997
-
-
6
-
Full & Egal Universal Law Academy