-D.15/88 Yargıtay/Hukuk 69/87
(Dava No: 443/84; Lefkoşa)
Yüksek Mahkeme Huzurunda
Mahkeme Heyeti: N. Ergin Salâhi, Niyazi F. Korkut, Taner Erginel.
İstinaf eden: Fevzi Kelebek, Lefk-oşa.
(Davalı)
ile
Aleyhine istinaf edilen: L. Segal Ltd., İngiltere.
(Davacı)
- A r a s ı n d a.
İstinaf eden namına: Menteş Aziz
Aleyhine istinaf edilen namına: Ali Dana
H Ü K Ü M
N. Ergin Salâhi: Bu istinafta hükmü Sayın Yargıç Niyazi F. Korkut verecektir.
Niyazi F. Korkut: İngilterede kayıtlı Ltd. bir şirket olan dava-cı davalı aleyhine Lefkoşa Kaza Mahkemesinde dosyalamış olduğu bir dava altında kumaş alım satımı ile uğraştığını, davalının ise davada belirtilen çeşitli tarihlerde İngilterede giysi dikimi ya da alım satımı ile uğraştığını ve kendilerinden kredi yolu ile- çeşitli tarihlerde uyuşulmuş bedelle kumaş satın aldığını ve davalının vadesinde ödenmemiş 64.092.- Sterlin borcu kaldığını ancak davalının konu borcunu ödemeden İngiltereden ayrılıp Kıbrısa yerleşip iş kurduğuu ve birçok kez istendiği halde konu borcunu -ödemediğini ileri sürerek 64.092.- Sterlin ve dava masrafları için hüküm talep etti. Davalı avukatının davacı avukatından istediği munzam tafsilâttan sonra dosyalanan müdafaada davalı öncelikle mahkemenin yetkisine ilişkin bir itirazda bulundu. Davalı müda-faasında ilâveten davacıdan şahsen hiçbir malı satın ve teslim almadığını ve davacı ile tüm ilişkilerinin Fevzi Ltd. ve Bradquote Ltd. isimli şirketlerin adına olduğunu ve bu nedenle davacıya şahsen herhangi bir borcu olmadığını ileri sürdü.
Davanın duru-şmasında davacı adına Şirket Direktörü Hugh Anthony Bell şahadet verdi ve ayrıca davacı tarafından Şirketler Mukayyidi Lütfi Esendağ tanık olarak dinletildi. Davalı da müdafaası ile ilgili olarak bizzat şahadet verdi.
Taraflarca sunulan şahadeti inceleye-n alt mahkeme davacı tanığı olan Şirket Diektörünün dürüst bir şekilde şahadet verdiği ve şahadetinin isintakta sarsılmadığı, davalının şahadetinin ise zaman zaman çelişkili ve tutarsız olduğu kanısına vararak davacının direktörünün şahadetini davalının şa-hadetine tercih etmeği uygun buldu.
Mahkemenin doğru olarak kabul ettiği davalı tanığı Şirket Direktörünün şahadetine göre olgular özetle şöyledir:
Davalı 1982 yılında Bradquote Ltd.'de görevli iken davacıdan kendi adına kredi yolu ile borç almak isted-iği ve 30.4.1983 tarihinden başlayarak kendisine kredi usulü ile kumaş verilmeğe başlandı ve 1.000.- Sterlin olarak başlatılan kredi zamanla yükseltilerek 100.000.- Sterlini aştı ve sonuçta 27.9.1983 ile 1.12.1983 tarihleri arasında davalı kredili satışlar-dan 38.000.- Sterlin ödedikten sonra 64.091.95.- Sterlin borcu kaldı. Davacı tarafından çeşitli tarihlerde çıkarılan faturalar şahsen davalı adına idi ve davacının muhatabı da davalı idi. Davacı ile görüşen davalı tüm borcu Ocak 1984'de ödemeği kabul ve de-ruhte etti. Ancak davalı 13.12.1983'de İngiltereyi terkedip Kıbrısa yerleşti. Davalı Kıbrısa geldikten sonra 1984'de Lefkoşa'da bir benzin istasyonu satın alıp devralarak 14.4.1984 tarihinden itibaren konu istasyonu çalıştırmaya başladı.
Alt mahkeme bu o-lgular uyarınca dava açıldığı zaman davalının Lefkoşada iş yaptığı ve celpnamenin davalıya Lefkoşada tebliğ edildiğine dair bulgu yapıp yasal durumu da inceledikten sonra, bu davayı görmeğe yetkili oldukları gerekçesi ile bu yöndeki davalının itirazını red-deti ve tercih ettiği davacının şahadetine dayanarak davacı lehine davada istendiği gibi hüküm verdi.
Davalı bu hükme karşı istinaf dosyaladı. 6 istinaf sebebi içeren istinaf ihbarnamesinde, sair şeyler yanında, özetle, alt mahkemenin davalının davacıdan- şahsı adına kumaş aldığına, davacının davalıdan alacağı olduğunu kanıtladığına ve davalının Lefkoşada iş yaptığına ilişkin bulgu yapmakla hatalı hareket ettiğini ileri sürdü.
İstinafın duruşmasında istinaf eden avukatı, sair şeyler yanında, davacının ta-lep takririnde davalının sadece Kıbrısta yerleştiği ileri sürülüp kaza yetkisinin belli olmadığı ve 100.000.- Sterlinin üzerinde bir borçla ilgili olarak herhangi bir senet veya evrak sunmadan sadece miktar ve tarih veren davacının direktörünün şahadetinin- yeterli olmadığını ileri sürdü. Aleyhine istinaf edilen avukatı ise, sair şeyler yanında, davalının müdafaasında Kıbrısta ikâmet etmediğine ilişkin bir sav ileri sürdüğünü, davacının ise Şirketler Mukayyidini tanık olarak dinletip davalının Lefkoşada iş y-aptığını kanıtladığını, borçla ilgili olarak da davacı Şirket Direktörünün şahadetinin sarih olup, alt mahkemenin de hükmünde vurguladığı gibi, istintak sırasında sarsılmadığını ve alt mahkemenin davacı lehine hüküm vermekle hata etmediğini ileri sürdü.
-Yargıtay olarak birçok davada vurgulandığı gibi mahkemede şahadet veren tanıkları şahadetleri sırasında görüp müşahade altında bulunduran alt mahkeme şahadeti değerlendirirken Yargıtaya nazaran daha avantajlı olup şahadet veren tanıklara inanılıp inanılmam-ası hususunda alt mahkemenin kararına Yargıtay kolaylıkla müdahale edemez. Ne gibi hallerde Yargıtayın müdahalede bulunabileceğine ilişkin ilkeler ise birçok kez belirtilmiş olduğu cihetle, bu istinafta bu hususları tekrarlamaya gerek görmüyoruz. Bu istina-fta davacının şahadetini tercih etmekle alt mahkemenin hatalı hareket ettiğine, istinaf eden tarafından, ikna edilmedik. Alt mahkemenin yapmış olduğu bulguya varabilmesi için önünde yeterli şahadet vardı ve bu bulguya varmakla alt mahkeme hatalı hareket e-tmiş değildir.
Mahkemenin yetkisi ile ilgili olarak, davalı müdafaasında ileri sürdüğü gibi, talep takririnde davalını Lefkoşada iş yaptığı belli değildir ve genelde talep takririnde yetki hususunu belirlemek bakımından bu hususun belirtilmesi ideal olma-kla beraber ceplnamenin ön kısmında davalının Lefkoşadaki iş adresi var olup şahadete göre tebligat da davalıya Lefkoşada yapılmıştır ve bu nedenle alt mahkemenin davayı görmeğe yetkili olduğu hususndaki kararının da hatalı olduğu söylenemez.
Alt mahkeme-nin davayı görmeğe yetkili olduğu ve davada belirtilen borç için de hüküm verebilmesi için önünde yeterli şahadet bulunduğu kanaatına vardıktan sonra istinaf edenin sair istinaf sebeplerini incelemeğe gerek görmüyoruz.
Sonuç olarak, istinaf reddolunur. A-leyhine istnaf edilenin masrafları istinaf eden tarafından ödenecektir.
(N. Ergin Salâhi) (Niyazi F. Korkut) (Taner Erginel)
Yargıç Yargıç - Yargıç
12 Nisan 1988
-
-4-
-
Full & Egal Universal Law Academy