-D.8/2002 Yargıtay/Hukuk 69/98
(Magosa Dava No: 1399/96)
YÜKSEK MAHKEME HUZURUNDA.
Mahkeme Heyeti: Taner Erginel,Başkan,- Gönül Erönen, Necmettin Bostancı.
İstinaf eden: Kutlu Eyüpoğlu, 15 Ağustos Bulvarı, Magosa
(Davacı)
- ile -
Aleyhine istinaf edilen: Seval Elagö-z n/d Sevim Elagöz,
21,İstiklâl Cad.Maraş - Magosa
(Davalı)
A r a s ı n d a.
İstinaf eden namına: Avukat Tevfik Pilli
Aleyhine istinaf edilen namına: Avukat Alpe-r Dede.
Magosa Kaza Mahkemesi Kıdemli Yargıcı Mustafa Güzoğlu'nun 1399/96 sayılı davada 13.10.1998 tarihinde verdiği karara karşı Davacı tarafından yapılan istinaftır.
-------------------------
H Ü K Ü M
Taner Erginel, Başkan: B-u istinafta Mahkemenin hükmünü
Sayın Yargıç Necmettin Bostancı okuyacaktır.
Necmettin Bostancı: İstinaf Eden Davacı, Magosa Kaza Mahkemesinde, Davalı aleyhine ikâme ettiği davada dosyaladığı talep takririnde 1/4/1995 tarihinde Davalı ile aktettikleri me-rsum bir borç senedi tahtında Davalıya 3600 Stg borç para verdiğini, Davalının bu borcunu 1/4/1995 tarihinden itibaren aylık 300 Stg taksitlerle ödeyip 1/4/1996 tarihinde kapatacağını, ayrıca borç için kendisine senevi %18 faiz ödeyeceğini, Davalının vades-i geçmesine rağmen borcu ve faizleri ödemediğini iddia ederek Mahkemeden kendi lehine Davalı aleyhine 3600 Stg meblâğ, bu meblâğ üzerinden 1/4/1995 tarihinden itibaren senevi %18 faiz ve dava masraflarının tediyesi için hüküm ve emir talep etmiştir.
Dava-lı ise dosyaladığı Müdafaa Takririnde Davacıdan 1/4/1995 tarihli borç senedi tahtında 3600 Stg borç para aldığını kabul etmiş, Davacı ile aralarında borç senedi dışında sözlü anlaşma olduğunu, buna göre borcu 1/4/1995 tarihinden itibaren 300 Stg taksitlerl-e ödediği takdirde kendisinden faiz talep edilmeyeceğini, borcunu tümüyle ödediğini, Davacının bu davayı, Davacının babasına ait olup kendisinin icarında olan dükkânın kirasını artırmak amacıyla, kendisine baskı yapmak için ikâme ettiğini ileri sürerek da-vanın reddini talep etmiştir.
Davacı, Davalının Müdafaa Takririne karşılık Müdafaaya Cevap Layihası dosyalamıştır. Bu layihasında Davacı, Davalının borca karşılık kendisine herhangi bir ödeme yapmadığını, Super Kola veya Ali Eyüpoğlu'na ödemeler yapmış -olabileceğini, bu ödemelerin dükkân kirasına karşılık ve Super Kola'dan alınan emtiaya karşılık olduğunu ileri sürmüştür.
Alt Mahkeme huzurunda Davacı, davasını ispat için kendisi şahadet vermiş, başka herhangi bir tanık çağırmamıştır. Davalı ise, kend-isi şahadet vermiş, ayrıca 5 tanık dinletmiştir.
Neticede Alt Mahkeme, Davacının davasını ispat edemediği kanaatine vararak, davayı reddetmiştir. İstinaf bu red kararına karşı yapılmış olup, istinaf ihbarnamesi 9 istinaf sebebi içermektedir.
İstinaf i-hbarnamesi Davalıya usulüne uygun olarak tebliğ edilmesine rağmen, Davalı, istinafın duruşmasında hazır bulunmamıştır.
Müstenif Avukatı, istinafın duruşmasında istinaf sebeblerinden 1,2,4,5,6,7 ve 8'i bir başlık altında, 3 ve 9'u da başka bir başlık altı-nda toplamıştır.
Davacı Avukatının istinafın dinlenmesi esnasında istinaf sebebleriyle ilgili iddialarını, aşağıdaki şekilde özetlemek mümkündür:
Alt Mahkeme, ispat külfeti ile ilgili prensibi yanlış uyguladı, bu cümleden olarak, Davalının tanıklarını -Davacının tanıkları imiş gibi değerlendirdi. Yine bu bağlamda Davalı tarafından yapılan ödemelerin iş yeri için olduğu yönündeki şahadeti, Davalı aleyhine almamakla hatalı hareket etti, keza Davacıya inanmamakla hatalı hareket etti.
Yazılı bir belge anca-k yazılı bir belge ile tadil edilebilir
prensibini nazara almamakla hatalı hareket etti.
Alt Mahkemenin bulgularına ve Mahkeme huzurundaki şahadete göre olayı aşağıdaki şekilde özetlemek mümkündür:
Davacı ve Davalı Mağusa'da ikâmet etmekted-irler. Davalı Davacıdan 1/4/1995 tarihli senetle 3600 Stg meblâğı borç olarak almıştır. Davalı bu borcunu aylık 300 Stg taksitlerle bir yılda kapatacaktı. Borç %18 faiz taşımakta idi. Bu arada Davalı Davacının babasından, davaya konu borç senedinin yapıldı-ğı tarihte, Davacının babasına ait Mağusa'daki bir dükkânı bir yıllığına kiralamış, ayrıca dükkân içindeki klima cihazları ile emtiayı Davacının babasından satın almıştır.
Mağusa'da, Davacı, Davacının kardeşi ve Davacının babasının hissedar oldukları şir-kete ait, bir meşrubat fabrikası vardır. Bu fabrikada Super Kola isimli meşrubat imal edilmektedir. Fabrikanın direktörü Davacıdır. Davacı ayni zamanda babasına ait dükkânı kiralamaya ve bu dükkânla ilgili muameleleri yapmaya yetkilidir.
Mağusa'daki d-ükkânın kira bedeli konusunda taraflar farklı iddialar ileri sürmüşlerdir. Davacı kiranın aylık 300 Stg. olduğunu Davalı ise aylık 3.500.000 TL olduğunu ileri sürmüştür.
Davalı çeşitli tarihlerde, Super Kola'ya bazı aylar nakit olarak bazı aylar da koca-sı tarafından çekle olmak üzere 300 Stg karşılığı TL olarak ödemeler yapmıştır.
Alt Mahkeme huzurundaki duruşma esnasında bu ödemelerin hangi amaçla yapıldığı hususunda şahadet sunulmuş, nerede ise dava bu noktaya odaklanmıştır. Davacı bu ödemelerin ki-raya karşılık olduğunu ve Süper Kola'ya yapıldığını, borçla bir ilgisi olmadığını ileri sürerken, Davalı, ödemelerin borca karşılık olduğunu, kiranın 3.500.000 TL olarak ayriyeten ödendiğini, ancak aralarındaki iyi münasebete binaen kiraya karşılık herha-ngi bir makbuz almadığını, keza borca karşılık yapılan ödemelere karşılık da herhangi bir makbuz almadığını ileri sürmüştür.
Netice olarak Alt Mahkeme, Davacının Super Kola'da hissedar oluşunu, babasının dükkânını kiralamaya yetkili oluşunu göz önüne a-larak, Davacının kendisini Super Kola'dan soyutlayamayacağı sonucuna varmış, Davalının söylediklerinin teyit edildiğini iddiayla, Davalının söylediklerini Davacının söylediklerine tercih etmiş ve kiranın 3.500.000 TL ayda olduğu, borcun da tümüyle ödend-iği sonucuna varmıştır.
Alt Mahkeme faizle ilgili Davalının iddialarını da değerlendirmiş ve bu konuda Davalının iddialarına itibar etmiştir.
Olayı özetledikten sonra Davacının istinaf sebeplerini inceleyebiliriz.
Öncelikle yukarıda birinci başlık a-ltında özetlediğimiz noktayı inceleyelim. Alt Mahkeme, hükmünde, önce borcun ödendiği hususunu ispat külfetinin Davalıda olduğunu belirtmiştir. Bu doğru bir tesbittir. Ancak Alt Mahkeme bu prensibi meseleye doğru bir şekilde tatbik edebilmiş midir? Daval-ı, Alt Mahkeme huzurundaki şahadetinde borca karşılık kendisi ve kocası tarafından ödemeler yapıldığını iddia ederek, bu iddialarını teyit ettirmek için Super Kola'da muhasip olarak çalışan Fatoş İyisever'i ve Davacının babası Ali Eyüpoğlu'nu tanık olarak -dinletmiştir. Fatoş İyisever Davalı tarafından Super Kola'ya ödeme yapıldığı olgusunu teyit etmiştir. Ancak söz konusu ödemelerin neye karşılık veya ne maksatla yapıldığı hususunda Davalının söylediği ile Fatoş İyisever'in söylediği arasında fark vardır. F-atoş İyisever şahadetinde net ve kesin bir şekilde 300 Stg'lik ödemeleri kira olarak aldığını belirtmiştir. Bu noktayı daha da berraklaştırmak için, dava notlarından Fatoş İyisever'in şahadetinden aşağıdaki kısmı iktibas etmeyi uygun görürüz. Fatoş İyiseve-r Mavi 32'de şöyle demektedir:
"S: Ve 1.4.95 tarihinde bu borç senedi ve kira mukavelesi imzalandığında size gelip her ay bu davalının eşi Erdinç Elagöz doğru değil midir ki verdi size 300 Sterlin?
C: Evet.
S: Bu borç senedinde belirtilen tüm 300'er Ster-linleri ödendiğiniz doğru mu borç senedinde belirtilen.
C:Kira olarak 300 Sterlin aldım.
S: Yani 300 Sterlinden bütün taksitleri ödendiniz?
C: Evet, kira olarak.
Av.Tevfik Pilli tarafından istintak:
S: Fatoş Hanım size davalı ne kadar para ödedi, hatırlar -mısın?
C: Toplamını bilemeyeceğim. Ama 300 Sterlin ayda kira olarak ödedi."
Ali Eyüpoğlu da Alt Mahkeme huzurundaki şahadetinde, Davalıdan kirasında olan dükkânla ilgili, kira olarak ayda 300 Stg aldığını söylemiştir.
Gerek Fatoş İyisever, gerekse Ali- Eyüpoğlu Davalının tanıklarıdırlar ve bu tanıkların söyledikleri Davalıyı bağlar.
Alt Mahkeme hükmünde Mavi 59'da şöyle demektedir:
"Davalı, 3.600 Sterlingi Super Kola'ya veya orada çalışan muhasebeci Fatoş İyisever'e kendisi veya kocası tarafından Em-are (1) borca karşılık ödediğini teyit ettirmiştir. Davacı ise, bu ödemelerin olmadığını veya eğer ödenmişse (Ali Eyüpoğlu'na) ödendiği gibi kira için ödendiğini ispat edemediler."
Fatoş İyisever şahadetinin hiçbir yerinde, kendisine yapılan ödemelerin b-orca karşılık olduğunu söylememiştir. Alt Mahkemenin bu bulgusu şahadetle çelişmektedir.
Yine kararın başka bir bölümünde Davalının söylediklerini kocasının ve çağırdığı tanıkların teyit ettiğinden bahsedilmektedir. Davalının Super Kola'ya ödeme yaptığ-ı fiilini çağırdığı tanıklar teyit etmişlerdir, ancak ödeme maksadı ile ilgili söylediklerini teyit etmemişlerdir, böyle bir teyit mevcut değildir.
Alt Mahkeme özellikle, Davalının söylediklerinin teyit edildiği sonucunu nazara alarak Davacıya inanmış v-e Davalının şahadetini Davacının şahadetine tercih etmiştir.
Yerleşmiş içtihadi prensiplere göre Alt Mahkemenin tanıklara inanmak hususunda yaptığı bulguya Yargıtay pek istisnai hallerde müdahale eder. Bu istisnai hallerden birisi de Alt Mahkemenin yap-tığı bulgunun şahadetle desteklenmemesi halidir.
Yukarıda belirttiğimiz gibi, Super Kola'ya yapılan ödemelerin, Davacıya olan borca karşılık yapıldığı yönündeki bulgu şahadetle teyit edilmemiştir. Aksine Davalının bu konudaki iddiası, tanıkları tarafı-ndan tekzip edilmiştir. Bu noktada Alt Mahkeme hata yapmıştır. Bu nedenle birinci başlık altında özetlediğimiz istinaf sebebi kabul edilir.
Müstenif, birinci istinaf sebebinde başarılı olduğundan, 2'nci istinaf sebebini akademik kalacağı nedeni ile ince-leme gereği duymuyoruz.
Netice olarak Alt Mahkemenin 13/10/1998 tarihli hükmü iptal edilir.
Davacı lehine ve Davalı aleyhine Talep Takririnin 8 A ve B paragraflarına göre hüküm verilir.
İstinaf masraflarını, Aleyhine İstinaf Edilen ödeyecektir.
-
Taner Erginel Gönül Erönen Necmettin Bostancı
Başkan Yargıç Yargıç
30 Ekim, 2002
-1
7
-
Full & Egal Universal Law Academy