-D.8/84 Yargıtay/Hukuk 7/84
(Genel İstida No.16/83; Lefkoşa)
Yüksek Mahkeme Huzurunda.
Mahkeme Heyeti: Şakir Sıdkı İlkay, N. Egin Salâhi, Aziz Altay.
İstinaf eden: Merhum Lefkoş-alı Ali Mehmet Küçük n/d Ali Küçük
Terekesini temsilen ve mezkûr tereke nam ve hesabına
tereke idare memuru sıfatıyle Nadir Ali Küçük, Lefkoşa.
(Müstedi-)
-ile-
Aleyhine istinaf edilen: Mobil Oil Cyprus Ltd. Lefkoşa.
(Müstedaaleyh)
A r a s ı n -d a.
İstinaf eden namına: Menteş Aziz.
Aleyhine istinaf edilen namına: Ali Dana.
K A R A R
Şakir Sıdkı İlkay, Başkan: Bu istinaf duruşma için mahkeme huzurunda geldiği gün müstenif istinaf ihbarnamesini, ayrı iki sebep ilâve etmek suretiyle, tadil etm-ek üzere izin için müracaatta bulundu. Aleyhine istinaf edilen bu müracaata karşı çıktı.
İstinaf eden müstedi Lefkoşa Kaza Mahkemesinde dosyaladığı bir genel istida ile aleyhine istinaf edilen müstedaaleyhin işgalinde bulunan Lefkoşadaki bir benzin yerin-in kirasının yeniden saptanmasını istedi.
Müstedi, istidasına ekli yemin verekasında taraflar arsında ktedilen 19.4.1972 tarihli, yazılı ve İngilizce sözlü icar mukabelesi uyrınca konu taşınmaz malın 1.5.1972'den itibaren 10 yıl süre ile müstedaaleyhe ic-ar edildiğini, müstedaaleyhin mukavele uyarınca icarı temdit için tercih hakkını kullanmayarak müstediye icar sona ermezden 6 ay önceden yazılı ihbarda bulun- madığını ve bu nedenle icarın 1o yıl hitamında son erdiğini ve müstedinin 1.5.1982'den itibaren -konu taşınmaz malın kanuni kiracısı bulunduğunu iddia etti. Müstedi, ayrıca kendisinin mukaveleyi sona erdirdiğine dair müstedaaleyhe gönderdiği 5.11.182 tarihli ihbara cevaben aldığı yazıda müstedaaleyh tarafından icarı temdit için tercih hakkının 22.10.8-1de kullanıldığına dair asılsız bir iddia bulunduğunu ve yazıya, gönderildiğ iddia edilen ihbarnamenin bir fotokopisinin eklendiğini ileri sürdü. Müstedaaleyh ise, dosyaladığı itiraznamede, temdit hakkını kullanıp müstediye 22.11.82 tarihli bir yazılı ihba-rın yapıldığını ve bu suretle icarın 5 yıl daha temdit edilmiş olduğunu iddia etti.
genel istida, duruşma için, Kaza Mahkemesi huzuruna geldiğinde taraflar ilkin müstedaaleyhin mukaveleli yoksa kanuni kiracı olup olamdığının kararlaştırılmasını mahkemede-n istediler ve mahkeme de yapılan müracaatı kabul etti. Kaza Mahkemesi ibraz edilen şahadeti ve evrakı değerlendirdikten sonra müstedaaleyhin mukaveleye uygun şekilde tercih hakkını kullanıp müstediye 22.20.81 tarihli yazılı bir ihbarda bulunduğunu ve bu ş-ekilde icarın 5 yıllık bir süre için daha temdit edilmiş olduğunu ve müstedaaleyhin konu taşınmaz malın mukaleveli kiracısı olduğunu buldu. Müstenif Kaza Mahkemesinin bu kararından istinaf etmiştir.
23 Ocak 1984 tarihinde dosyalanan istinaf ihbarnamesi 5- sebep içermektedir. İstinaf duruşma için Mahkeme huzuruna 2.4.1984'de geldi. Müstedi, o gün, ayrı iki sebebin ilâvesi ile istinaf ihbarnamesini tadil etmek üzere, daha önce de belirtildiği gibi, izin için sözlü müracaatta bulundu.
İlâve edilmesi istene-n sebeplerden birincisi müstedaaleyh tarafından 23.10.1981 tarihinde müstediye verildiği iddia edilen ihbarın müstenifin kendi tabiri ile "ilgili makamca" veya diğer bir deyimle yetkili bir kişi tarafından imzalı olup olmadığına mütedairdir. Halbuki, ilk m-ahkeme tutanaklarının tetkikinden görüleceği üzere, sözü edilen ihbarnamenin yetkili bir kişi tarafından imzalı olup olmadığı hususu ne takrir ne de duruşa safhasında ihtilâf konusu yapılmıştır. İlk mahkeme huzurunda ihyilâf konusu yapılmayan böyle bir hus-us ise istinafen tezekkür edilip karara bağlanamaz.
İlâve edilemsi istenen ikinci sebep sözü edilen ihbarnamenin İngilizce sözlü olması nedeni ile geçerli olup olmadığına mütedairdir. Müstedi, emare olarak ibraz edilmiş olan bu ihbarnamenin İngilizce söz-lü olması nedeni ile geçerli olmayacağını mahkemeye yaptığı hitabede ileri sürdü. İlk mahkeme de bu hususu tezekkür etti ve müstedaaleyhin yabancı bir şirket ve taraflar arasındaki mukavelenin de İngilizce sözlü odluğunu göz önünde bulundurarak İngilizce s-özlü olarak tazmin edilmiş olmasının ihbarnamenin geçerliliğini olumsuz yönde etkilemediği kanaatına vardı ve bu hususta bulgu yaptı.
Hukuk Muhakemeleri Usulü Tüzüğü E.35, n.4 altında Mahkemenin yapılmak istenen bir tadil için izin verip vermeme hususund-a yetkisi vardır. Böyle bir yetkinin var olamsına rağmen avukatların istinaf ihbarnnamelerini hazırlarken ileride tadili gerektirmeyecek ekilde istinaf sebep ve gerekçelerini tanzim etmekte itina göstermeleri gerekir. İstinaf ihbarnameslerinin tadili teşvi-k edilecek bir husus değildir. mahkemenin yetkisini, tadil için izin talep eden taraf lehine, kullanabilmesi için bunu haklı kılacak hal ve koşulların mevcut olması lâzımdır.
Şunu da belirtmek yerinde olur ki istinaf ihbarnamesinin tadil etmek üzere izin- almak için yapılan bir istida yazılı olmalıdır. Ayrıca normal olarak böyle bir istidanın mümkün odluğu nisbette vakitli yapılması, istinafın duruşma için tayinli olduğu günden önce dosyalanması ve karşı tarafa da tebliğ yolu ile ihbarda bulunulması gereki-r.
Bu meselede müstedi, ihbarnamesinin İngilizce sözlü olması nedeni ile geçerli olmayacağını ilk mahkeme huzurunda ileri sürdüğü vemahkeme de aksi yönde bulgu yaptığı halde 23.1.1984 tarihinde dosyaladığı istinaf ihbarnamesine bu hususa ilişkin herhnagi- bir girişimde bulunmadı. Müstedi, bunları niçin yapmadığı hususunda mahkemeye tatminkâr bir iahata da bulunmadı. Bu durumda, müracaatın yazılı değil de sözlü oalrak yapılmış odluğu bir tarafa, mahkemenin yetkisini müstenifin lehine kullanmasını haklı kıla-cak hal ve koşulların mevcut olduğu söylenemez.
Yukarıda söylenenlerden anlaşılacağı gibi müstedi yaptığı müracaatta muvaffak olmuş değildir.
Sonuç olarak müstedinin müracaatı reddolunur.
(Şakir Sıdkı İlkay) (N. Ergin Salâhi) - (Aziz Altay)
Başkan Yargıç Yargıç
26 Nisan 1984
-
-3-
-
Full & Egal Universal Law Academy