- Yargıtay/Hukuk 8/77
(Dava No. 19/76; Girne)
YÜKSEK MAHKEME HUZURUNDA
Mahkeme Heyeti: Ülfet Emin, Şakir Sıdkı İlkay ve Salih S. Dayıoğlu.
İstinaf eden: Salih- Ömer Pono, Ozanköy
(Davalı)
ile
Aleyhine istinaf edilen: Arif Mehmet Hilmi, Ozanköy
(Davacı)
- a r a s ı n d a.
İstinaf eden namına: Peyman Erginel.
Aleyhine istinaf edilen nsmına: Ali Dana
Sözleşme - Satış Sözleşmesi - Tarla satışı -Satış bedelinin kısmen
ödendiği iddiası ve geriye kalan bedelin ödenmesi talebi -
Davalını-n tüm bedeli Tapuda ödediği iddiası - İlk Mahkemenin
Davalının şahadetine inanması ve Davacı lehine hüküm vermesi.
Şahadet - Tarafların şahadeti - İlk Mehkemenin şahitlerin şahadetini
değerlendirmede daha avantajlı olması ve olgulara ilişkin
bulg-ularına Yargıtayın kolay kolay müdahale etmemesi - İlk
Mahkemenin bulgusunu direkt ve zahiri delillere istinat ettirmesi
durumunda gerekçeler ikna edici değilse Yargıtayın müdahale etmesi.
Hukuk Usulü - İspat külfeti - Davalının satın aldığı tarlanı-n tüm
bedelini ödediği iddiası - İlk Mahkemenin Davacının şahadetini
tercih etmesi.
Yargıtayın İlk Mahkemenin özellikle şahitlerin veya tarafların şahadetlerinin değerlendirilmesi sonucu yaptığı olgularla ilgili bulgularına genellikle müdahalede bul-unmama ilkesi.
OLAY: Davacı Davalıya bir tarla sattı ve Tapuda devretti. Davacı
satış bedelinin kendisine kısmen ödendiğini iddia ederek geriye
kalan bedelin ödenmesi için bir dava açtı.
Davacı borcu olmadığını ve iddia edilen bakiye bedeli Ta-pu
muamelesi yapıldığı gün Davacıya ödediğini iddia etti.
İlk Mahkeme Davacının şahadetini kabul ederek talep edilen
bakiye bedelin Davalı tarafından Davacıya ödenmesi için
hüküm verdi.
Davalı, İlk Mahkemenin Davacının şahadetini Daval-ının şahadetine
tercih etmekle hata ettiğini ileri sürerek istinaf etti.
SONUÇ: Yüksek Mahkeme, İlk Mahkemenin olgular konusunda yaptığı
herhangi bir bulguya Yüksek Mahkemenin kolay kolay müdahale
etmediğini, İlk Mahkemenin bulgusunu önündeki şah-adete istinat
ettirdiğini ve gereken faktörleri dikkate aldığını belirtti ve
istinafı reddetti.
H Ü K Ü M
Ülfet Emin: Aleyhine istinaf edilen (davacı) Girne Kaza Mahkemesinde istinaf eden (davalı) aleyhine açtığı bir dava i-le 7.3.1974 tarihli bir satış mukavelenamesi mucibince davacının davalıya, Girne'de Bellapais toprağında "Cehennem Tepesi" mevkiinde satmış ve koçan etmiş olduğu tarla ve ağaçların uyuşulmuş satış bedelinden mütebaki kalan K.L.1800.-nın ödenmesi için hüküm- talep etti.
İstinaf eden dosyaladığı müdafaada davacıya K.L.1800.- veya herhangi bir miktar borcu olmadığını, K.L.1800.-nın dava konusu malın tapuda koçan yapıldığı gün ödendiğini iddia etti.
İlk Mahkeme tarafları ve çağırdığı tanıkları dinled-ikten sonra davacının verdiği şahadeti davalının şahadetine tercih etmiş ve davalı aleyhine K.L.1800.- hüküm vermiştir.
Davalı İlk Mahkemenin hüküm verirken davacının şahadetini davalının şahadetine tercih etmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek isti-naf eylemiştir.
İlk Mahkemenin verdiği hükmü, istinafın duruşmasında söylenenleri ve dava zabıtlazını tetkik ettik.
Bir alt kademedeki mahkemenin olgular hususunda yaptığı herhangi bir bulguya Yüksek Mahkeme, İstinaf Mahkemesi olarak kolay kola-y müdahale etmez. Bilhassa Mahkemenin olgular hususundaki bulgusu şahadet verenlerin, şahadet verirken takındıkları tavır ve hareketlerine istinat ettirilmişse İstinaf Mahkemesinin bu gibi bulgulara müdahale etmezden önce çok dikkatli davranması gerekir. A-ncak alt kademedeki mahkemenin bulgusu Mahkeme huzurunda verilen direkt veya zahiri delillere istinat ettirilmişse ve alt mahkemenin bu hususta verdiği gerekçeler ikna edici değilse veya Mahkeme huzurunda verilen direkt veya zahiri deliller tarafından dest-eklenmiyorsa İstinaf Mahkemesinin bu gibi bulgulara müdahale etmesi gerekir. İlk Mahkemenin hükmü, esas itibarı ile, huzurunda şahadet veren davacı ve davalının tavır ve hareketlerine ve şahadetten doğan çelişkilere istinat etmektedir. Kanaatımızca İlk Mah-keme hükmünü verirken gereken faktörleri nazarı itibara almış ve hükmünde belirtmiştir. İlk Mahkemede davalı talep olunan K.L.1800.-yı ödediğini iddia ettiğine göre ödediğini isbat etmesi gerekirdi. İsbat külfeti davalıya aittir. İlk mahkeme bu hususta önü-ndeki şahadete dayanarak tatmin olmamıştır. İlk Mahkemenin bu husustaki kararının hatalı olduğu hususunda ikna olunmadık.
Bu nedenle istinaf reddolunur. İstinaf masraflarının istinaf eden tarafından aleyhine istinaf edilene ödenmesi emrolunur.
(Ülf-et Emin)(Şakir Sıdkı İlkay) (Salih S. Dayıoğlu)
Yargıç Yargıç Yargıç
28 Nisan, 1977
- 25 -
Full & Egal Universal Law Academy