-D.29/2019 Yargıtay/Hukuk No: 82/2014
(Gazimağusa Dava No:2295/2011)
Yüksek Mahkeme Huzurunda.
Mahkeme Heyeti : Ahmet Kalkan, Bertan Özerdağ, Peri Hakkı
İstinaf eden : No.1- Kono Dış Ticaret, Okaliptüs Sokak,
- Noyanlar Sitesi, 4.Etap No.3, Cevizli
Mahallesi-İskele.
No.2- Salih Kono, Okaliptüs Sokak,
Noyanlar Sitesi, 4.Etap No.3, Cevizli
Mahallesi-İskele.
- (Davacılar)
ile
Aleyhine istinaf edilen : No.1- Mustafa Aslanbaba, Pamuk Sokak
No.33, Cevizli Mahallesi, İskele.
No.2- Gökan Noyan, Dr.Fazıl Küçük -
Caddesi, No.91, Ötüken-İskele.
(Davalılar)
A r a s ı n d a.
İstinaf eden namına : Avukat Tevfik Pilli hazır.
Aleyhine- istinaf edilen No.1 namına : Avukat Tağmaç Bilgehan
Aleyhine istinaf edilen No.2 namına : Avukat Oğuzhan Hasipoğlu
adına Avukat Hasan Hasipoğlu
hazır.
Gazimağusa Kaza Mahke-mesi Başkanı Gülden Çiftçioğlu'nun, 2295/2011 sayılı davada, 31.3.2014 tarihinde verdiği karara karşı Davacılar tarafından yapılan istinaftır.
----------------
K A R A R
Ahmet Kalkan : İstinaf Eden/Davacı No.1 ve 2, Gazimağusa -Kaza Mahkemesinin davalarını reddeden ve mukabil dava altında aleyhlerine verilen hükme karşı istinaf, Aleyhine İstinaf Edilen/Davalı No.1 de mukabil istinaf dosyaladılar.
İstinaf Eden/Davacı No.1 ve 2 (bundan böyle sadece Davacı No.1 ve 2 olarak anılac-aktır), 20/6/2011 tarihinde, Aleyhine İstinaf Edilen/Davalı No.1 ve 2 (bundan böyle sadece Davalı No.1 ve 2 olarak anılacaktır) aleyhine Gazimağusa Kaza Mahkemesinde bir dava dosyalayarak, özetle: Davacı No.1'in Türkiye'de faaliyet yürüten Yeni İndotaş vas-ıtasıyla İngiltere'de faaliyet yürüten Steambox UK Ltd.e gönderdiği muhtelif inşaat malzemesi karşılığında konu Şirketten 117,000ABD doları alacaklı olduğunu, Steambox North Cyprus Finans ve Yatırım Ticaret Ltd.in bu borca kefil olduğunu, Davalı No.1'in, b-u borcu ibra etmek için, Davacı No.1 adına ısdar edilmiş herbiri 15,000TL'lik toplam 150,000TL'Lik çek verdiğini, bu çeklerin ödenmeden iade edildiğini, Steambox North Cyprus Şirketinin çek yasağına girmemesi ve Davalı No.1'in cezai kovuşturmadan kurtulabi-lmesi için çeklerin Davalı No.1'e iadesi karşılığında Gökan Noyan adında kayıtlı bulunan ve Davalı No.1 tarafından satın alınan ve henüz adına kaydedilmemiş, İskele'de kain dubleks konutun devredilmesinin teklif edildiğini, bu anlaşmanın Davalı No.1 ile ve- Davalı No.2 tarafından da kabul edildiğini, Davalı No.1'in kısmen yazılı kısmen sözlü oluşan bu sözleşmeyi ihlal ettiğini, taşınmazı devretmediğini, konu konutun rayiç bedelinin 200,000TL olduğunu iddia ederek, konu konut üzerindeki tüm alacak hakkının Da-vacı No.2'ye geçtiği yönünde bir tespit kararı; konutun mülkiyetinin devri; 200,000TL zarar-ziyan, yasal faiz ve dava masraflarını talep etti.
Davalı No.2, 14.3.2012 tarihinde Avukatı vasıtasıyla dosyaladığı Müdafaa Takririnde, özetle: Davalı No.2'nin, -Davalı No.1 ile 8.8.2000 tarihinde dava konusu villa ile ilgili olarak satış sözleşmesi imzaladığının doğru olduğunu, villanın satıcısının sadece Davalı No.2 olmadığını, Tonguz Ayman'ın da sözleşmede taraf olduğunu, davada yönlendirilen husumetin hatalı ol-duğunu, Davalı No.1'in 7.4.2009 tarihinde Davalı No.2'nin ofisine gelerek dava konusu konutun devri ile ilgili belge imzaladığını, bu belgeye göre Davalı No.1'in konu konuttaki haklarını Davacı No.2'ye devrettiğini, Davalı No.2'nin Mahkemenin kararı doğrul-tusunda malı devretmeye hazır olduğunu, Davalı No.2'nin herhangi bir tarafa tazminat ödeme yükümlülüğü veya dava sebebi olmadığını ileri sürdü.
Davalı No.1, 29.6.2012 tarihinde Avukatı vasıtasıyla dosyaladığı Müdafaa Takririnde özetle: Davacıların Talep- Takrirlerinde gerçeklerin ifade edilmediğini, taraflar arasında iddia edildiği gibi taşınmaz mal devir sözleşmesi yapılmadığını, Davacı No.1'in acentesi ve/veya bayisi olduğu Yeni İndotaş A.Ş.den İngiltere'ye fayans ve taş ithal edenin Aslan İmport Expor-t Ltd. olduğunu,gönderilen malzemenin siparişe uygun olmadığını, bunun ilgili taraflara bildirildiğini, Davacı No.1'in söz konusu mermerleri değiştirmeyi kabul ettiğini, ancak ödemenin gerçekleştirileceği konusunda teminat istediğini, Davalı No.1'in ithala-tçı firma adına teminat olarak konu ev ile ilgili beyannameyi imzaladığını, bedellerin ödenmesi durumunda devir anlaşmasının geçersiz olacağı konusunda tarafların mutabakata vardıklarını, Davacı No.1'in daha sonra taahhüt ettiği hatalı malzemeyi değiştirme-yerek sözleşmeyi ihlâl ettiğini, haksız bir şekilde konutu adına almaya çalıştığını, konu devir belgesinin karşılığı olmayan, bidayetten batıl belge olduğunu, 75,000 stg değerindeki evi haksızca almaya çalıştıklarını iddia ederek, mukabil dava altında Dava-lı No.1 tarafından Davacı No.2 lehine tanzim edilen konut devri sözleşmesinin batıl olduğuna dair tespit kararı; 75,000stg zarar-ziyan, yasal faiz ve mukabil dava masraflarının ödenmesini talep etti.
Davacılar Avukatı, 25.9.2012 tarihinde dosyaladığı Mü-dafaaya Cevap ve Mukabil Davaya Müdafaa Takririnde Davalıların iddialarını reddetti.
İSTİNAF İLE İLGİLİ OLGULAR:
Dava layihaları ve Alt Mahkemenin bulgularına göre davaya ilişkin maddi ve hukuki olgular özetle şöyledir:
Davacı No.1 Şirketler Mukayy-itliğinde kayıtlı bir şirkettir.
Davacı No.1 Şirketin 16.8.2007 tarihine kadar Direktörü Davacı No.2, bu tarihten sonraki Direktörü Aygül Kono'dur.
Davalı No.2, müteahhitlik ile iştigal eden gerçek kişidir.
Davalı No.1 ile Davalı No.2 ve Tonguz Ay-man isimli kişiler arasında, 8.8.2000 tarihinde Harita XV.43, Parsel 136/1/1+136/1/2+135/1 No.lu 9 dönümden oluşan gayrimenkul malda hisse satışı ile ilgili bir satış sözleşmesi aktedildi.
Davacı No.2 ve Davalı No.1, Emare No.1 tarihsiz konut devri yazı-sını Davacı Tanığı No.6 Erman Esentuna'nın şahit olarak hazır olduğu bir tarihte, Noyanlar Şirketler Grubuna ait ofiste imzaladılar.
Emare No.1 Yazıya göre, Davalı No.1, satış mukavelesinde belirtilen tüm haklarını, kendi rızasıyla Davacı No.2 Salih Kon-o'ya devrettiğini beyan etti ve imzaladı.
Davalı No.1, Avukatı Sultan Vural vasıtasıyla, Davacı No.2'ye 21.11.2009 tarihli ihbarı gönderdi.
Emare No.3 İhbarda kabul ve teslim edildiği üzere, Emare No.1 konut devrine ilişkin yazı 7.4.2009 tarihinde im-zalandı.
Davalı No.1, Emare No.3 İhbarname ile Emare No.1 Konut Devri Beyannamesini feshetti.
Davalı No.2'nin Müdafaa Takririnin 5. paragrafındaki hukuki itirazı öncelikle inceleyen Alt Mahkeme, 8.8.2000 tarihli satış sözleşmesinin taraflarının Daval-ı No.1, Davalı No.2 ve Tonguz Ayman olduğuna, Tonguz Ayman'ın bu davada taraf olmadığına, Tonguz Ayman'ın 8.8.2000 tarihli konut satış sözleşmesi altındaki hak ve menfaatlerini etkileyecek bir karar verilemeyeceğine, davada husumetin eksik gösterildiğine, -Davalı No.2'nin ancak Tonguz Ayman ile birlikte taraf yapılabileceğine, Davalı No.2'ye yönlendirilen husumetin dava sebebi oluşturmayacağına bulgu yaparak, Davalılar aleyhindeki davanın ret ve iptal edilmesi gerektiğine bulgu yaptı.
Davanın esasını incel-emeye devam eden Alt Mahkeme, feragat (waive) kavramının hukuki açıdan incelenmesini yaptıktan sonra, Davalı No.2 ve Tonguz Ayman ile Davalı No.1'in aralarındaki 8.8.2000 tarihli Satış Sözleşmesinin feshine kabul ve rıza gösterdikleri hususunda şahadet olm-adığına, Davalı No.1'in konu Sözleşmeyi feshinin ivazı olarak Davalı No.2 ve Tonguz Ayman'ın Davacı No.2 ile yeni bir satış sözleşmesi yaptıkları ve konu Satış Sözleşmesi tahtında Davalı No.1'in daha önceki ödemelerini Davacı No.2 tarafından yapılmış kabul- ettiği hususunda herhangi bir şahadet olmadığına, Davalı No.1'in Emare No.1 Konut Devri Beyanındaki Sözleşmesinin tamamıyla tek taraflı ve ivaz ile desteklenmemiş bir sözleşme olduğuna bulgu yaptı.
Alt Mahkemeye göre, Emare No.1 Belge, Davalı No.1 taraf-ından Emare No.3 21.11.2009 tarihli ihbarname ile iptal edildiği tarihten önce, tek başına bir feragat (waive) teşkil etmez.
Davalı No.1, Davacı No.2 ve Davalı No.2'ye gönderdiği 21.11.2009 tarihli Emare No.3 İhbarname ile tek taraflı sözverisini geri al-dı. Bu tarihten sonra Emare No.1 Beyan, hukuken feragat teşkil etmez.
Bu sonuçtan hareketle, Davalı No.1 ve No.2 aleyhindeki dava reddedilmelidir.
Meselenin Yargıtaya gidebileceği ihtimalini dikkate alarak uyuşmazlığı incelemeye devam eden Alt Mahkeme,- davada Davacı No.2 ile Davalı No.1 arasında herhangi bir akti ilişkinin olduğunun iddia edilmediğine, Davalı No.1 ile iş ilişkisi olduğu iddia edilen Steambox UK Ltd. veya Steambox North Cyprus Finans ve Yatırım Ticaret Ltd.in veya Aslan Import Export Lt-d.in davada taraf olmadığına, davada taraf olmayan üçüncü kişilerin Davacı No.1 lehine çek keşide edip etmediğinin veya çeklerin karşılıksız çıkıp çıkmadığının üçüncü kişilerin menfaatini ilgilendirdiğine, aynı zamanda malı İngiltere'ye gönderen İndotaş A-.Ş.nin taraf olmadığına, davaya taraf olmayan kişilerin hak ve menfaatlerini ilgilendiren şahadetin dikkate alınamayacağına, Emare No.1'de Davalı No.1'in mukavele altındaki tüm haklarını kendi yazısıyla Davacı No.2 Salih Kono'ya devrettiği hususundaki yazı-nın, ivazı olmadığından baştan itibaren batıl ve geçersiz olduğuna bulgu yaptı.
Alt Mahkeme, Davalı No.1'in hile ve aldatmaya yönelik şahadetinin davada taraf olmayan kişileri kapsadığından dikkate alınmaması gerektiğine ve davada aynen ifa şartlarının g-erçekleşmediğine bulgu yaptı.
Alt Mahkeme, sonuç itibarıyla, Davacıların davasını reddederek, Davalı No.1'in mukabil davası gereğince, Emare No.1 konut devri anlaşmasının ivazsız olduğu gerekçesiyle Bidayetten batıl ve geçersiz olduğuna ilişkin tespit ka-rarı vermiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacıların dosyaladığı istinaf ihbarnamesinde 8 istinaf sebebi bulunmaktadır. Tüm istinaf sebeplerini tek başlık altında incelememiz mümkündür. Buna göre:
Muhterem Alt Mahkeme, davada eksik taraf olduğundan husumeti-n hatalı yönlendirildiğine bulgu yapmakla, konut devri anlaşmasını feragatname olarak değerlendirmekle, 1567/2010 sayılı dosyanın ibrazına izin vermemekle, taraflar arasındaki işlemlerin ve anlaşmaların ivazsız olduğuna bulgu yapmakla, Davalı No.1 tarafınd-an yapılan feshin geçerli olup olmadığına karar vermemekle ve davada ileri sürülmeyen sebeplerle Davacıların davasını reddetmekle hata etmiştir.
Davalı No.1'in dosyaladığı mukabil istinaf ihbarnamesinde, kendi içerisinde gerekçelendirilmiş tek istinaf seb-ebi mevcuttur. Mukabil istinaf sebebini aşağıdaki gibi özetleyebiliriz:
Muhterem Alt Mahkeme, taraf olmayan herhangi bir kişinin menfaatlerini etkileyecek nitelikte karar veremeyeceği hususunu göz önünde bulundurarak, Davalı No.1 ve Tanığı Ejder Aslanbab-a'nın Aslan Import Export Limited'i de kapsayan hile ve aldatma ile ilgili şahadetlerini değerlendirmemekle ve/veya değerlendirmeye alınamaz bulgusuna vararak Müdafaa ve Mukabil Dava Takririnin 14(A) paragrafındaki talep kısmının kanıtlanmadığı bulgusuna v-armakla hata etti.
TARAFLARIN İDDİA VE ARGÜMANLARI:
Davacı Avukatına göre, Davacılar ile Davalı No.1 ve kardeşi Ejder Aslanbaba arasında ticari ilişki bulunmaktaydı. Bu ticari ilişkiye göre, Davalı No.1 ve kardeşinin İngiltere'de kurulmuş olan Aslan Imp-ort - Export Şirketine malzeme mermer ve sair inşaat malzemeleri temin edilecekti. Bu ilişkiye bağlı olarak, Türkiye'de faaliyet gösteren Yeni İndotaş Şirketi Londra'ya mermer malzemesini Davacıların teminat ve garantisiyle gönderecek, buna karşılık, Daval-ı No.1 ve kardeşi veya şirketleri gönderilen malın bedelini Davacılara ödeyecekti.
Bu çerçevede döndürülen ticari ilişki içerisinde en son gönderilen bir miktar mermerin bedeli, Davalı No.1'in ilişkili olduğu Steambox North Cyprus ile ilişkili olduğu Asb-ank'ta Davalı No.1 ve kardeşi Ejder Aslanbaba'ya ait müşterek çek hesabından 90,000 TL tutarında, her biri 15,000TL'lik 6 adet çek ile ödendi. Ancak çekler karşılıksız çıktı.
Davacı No.2 ile Davalı No.1; Davacılar tarafından Yeni İndotaş Şirketine ödenen- miktarların Davalı No.1 tarafından ödeneceğinin teminatı olarak Davalı No.2'ye gittiler ve Davalı No.1'in Davalı No.2'den satın aldığı evi, Davacı No.2'ye devreden Emare No.1 Belgeyi imzaladılar.
Davacı Avukatı, yapılan işlemin bir temlik işlemi olduğu-nu, Alt Mahkemenin Emare No.1'i feragatname olarak değerlendirmekle hata ettiğini, Tonguz Ayman'ın davayla alakası olmadığını, temlik bakımından Tonguz Ayman'ın izninin gereksiz olduğunu, davada husumet eksikliği bulunmadığını, Emare No.1 Belgenin 90,000 T-L tutarındaki çeklere karşılık verildiğini, karşı tarafın ivazı olmadığı iddiasının bulunmadığını, kusurlu olarak gönderilen mermerlerinin yenileri gönderilinceye dair teminat olduğunu ileri sürdüğünü, dolayısıyla Alt Mahkemenin ivaz konusunu uyuşmazlık ko-nusu yaparak hata ettiğini, 90,000TL'nin o tarihlerde 75,000 ABD doları kıymetinde olduğunu, ortada ivazsız bir senet olmadığını, hile olmadığını, gönderilen ürünlerin kusurlu olduğunu gösteren şahadet olmadığını, Alt Mahkemenin hatalı hukuki değerlendirme- ile hatalı sonuca ulaştığını, istinafın kabul edilerek Davacılar lehine hüküm verilmesini talep etti.
Davalı No.1 Avukatı hitabında özetle: Dava sebebinin 8.8.2000 tarihli anlaşmaya dayandırılmadığını, ortada bu tarihli bir anlaşma olmadığını, Emare No.-1'in 7.4.2009 tarihli olduğuna dair istinaf edilmemiş bulgu olduğunu, Emare No.1 Belge ile Talep Takririnin uyuşmadığını, 7.4.2009 tarihli Emare No.1 Belge ile hüküm kurulamayacağını, Tonguz Ayman'ın satış sözleşmesinin tarafı olduğunu, husumetin yanlış yö-nlendirildiğini, Alt Mahkemenin husumetin eksik gösterildiğine ilişkin bulgusunda hata olmadığını, Talep Takririndeki iddialarının ispatlanamadığını, malzemenin gönderildiği Aslan Import Export'un davada yer almadığını, Steambox UK'ye satılan herhangi bir -eşyanın olduğu veya borçlu olduğunun ispatlanamadığını ve bu anlamda davada iddia edilen ivazın oluşmadığını, çekler ile ilgili şahadetin davayla uyuşmadığını, Steambox North Cyprus'un ayrı bir şirket olduğunu ve cezai sorumluluk bakımından Davalı No.1'in -şahsi sorumluluğunun olamayacağını, Emare No.1 Belgenin cezai soruşturma başlatılması için imzalanmış olamayacağını, Steambox North Cyprus'un çek yasağına girdiğini, Alt Mahkemenin ivazı olmadığına ilişkin bulgusunda hata olmadığını, ortada iddia edildiği -gibi bir temlik olmadığını ve evin teminat olarak gösterildiğini, Davacı Tanığı Aygül Kono'nun bunu kabul ettiğini, mukabil davayı tezekkür eden Alt Mahkemenin hata yaptığını, hileye maruz kalan tüm tarafların davaya taraf yapılmasının gerekmediğini, hiley-e maruz kalanın dava açması halinde davanın ileri götürülmesinde engel olmadığını, bu nedenle, Emare No.1'in hile ile imzalatıldığı iddiasının incelenmemesinin hata olduğunu ileri sürerek, istinafın reddi, mukabil istinafın da kabulünü talep etti.
Daval-ı No.2 Avukatı, Davalı No.2'nin tarafların ihtilafları ile ilgisi olmadığını ve bu nedenle herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, Mahkemenin vereceği karara göre evin mülkiyetini devretmeye hazır olduğunu, Alt Mahkemenin kararında hata olmadığını ileri sü-rerek, istinafın reddini talep etti.
İNCELEME:
Duruşma tutanaklarını, emareleri, tarafların iddia ve argümanlarını inceleyip değerlendirdik.
Bu meselede uyuşmazlık konuları iç içe girdiği için istinaf ve mukabil istinaf sebeplerini birlikte inceleyece-ğiz. İstinaf ve mukabil istinaf ana başlıkları, "İSTİNAF SEBEPLERİ" başlığı altında belirttiğimiz gibi şöyledir:
"İstinaf:
Muhterem Alt Mahkeme, davada eksik taraf olduğundan husumetin hatalı yönlendirildiğine bulgu yapmakla, konut devri anlaşmasını- feragatname olarak değerlendirmekle, 1567/2010 sayılı dosyanın ibrazına izin vermemekle, taraflar arasındaki işlemlerin ve anlaşmanın ivazsız olduğuna bulgu yapmakla, Davalı No.1 tarafından yapılan feshin geçerli olup olmadığına karar vermemekle ve davada- ileri sürülmeyen sebeplerle Davacıların davasını reddetmekle hata etmiştir.
Mukabil İstinaf:
Muhterem Alt Mahkeme, taraf olmayan herhangi bir kişinin menfaatlerini etkileyecek nitelikte karar veremeyeceği hususunu göz önünde bulundurarak, Davalı No-.1 ve Tanığı Ejder Aslanbaba'nın Aslan Import Export Limited'i de kapsayan hile ve aldatma ile ilgili şahadetlerini değerlendirmemek ve/veya değerlendirmeye alınamaz bulgusuna vararak Müdafaa ve Mukabil Dava Takririnin 14(A) paragrafındaki talep kısmının k-anıtlanmadığı bulgusuna varmakla hata etti."
Öncelikle Davacıların istinafından başlamayı uygun bulduk. Özetlediğimiz ana başlık içerisinde yer alan ve 1567/2010 sayılı dosyanın ibrazına izin verilmemesini konu alan istinaf sebebi üzerinde ısrarlı olunm-adığından istinaf ihbarnamesinde yer alan 3. istinaf sebebini incelememiz gerekmemektedir.
İstinaf ihbarnamesindeki 1. istinaf sebebi, Tonguz Ayman isimli kişinin davaya taraf yapılmaması nedeniyle, husumet eksikliğinden davanın reddedilmesinin hatalı ol-duğuna ilişkindir.
Alt Mahkeme kararında, yerleşmiş hukuk ilkelerinden hareketle, taraf olmayan herhangi bir kişi aleyhine veya böyle bir kişinin menfaatlerini etkileyecek nitelikte karar verilemeyeceği prensibinden yola çıkarak, Tonguz Ayman isimli kişi- davada taraf olmadığından, 8.8.2000 tarihli sözleşme tahtındaki hak ve menfaatlerini etkileyecek nitelikte bulgu yapılmasının hukuken mümkün olmadığı, Davalı No.2'nin ancak Tonguz Ayman ile birlikte Davalı sıfatını haiz olabileceği gerekçesiyle Davalı No.-2 aleyhine dava sebebi olmadığı ve Davacıların Davalılar aleyhindeki davasının ret ve iptalinin gerektiğine bulgu yaptı.
Davacılar, Talep Takririnin 7. paragrafında, Davalı No.2 ve Tonguz Ayman'dan olan alacak hakkının kendilerine devredildiğini ileri sü-rmüşlerdir.
Talep Takririnin 7. paragrafı aynen şöyledir:
"7. Davacı No.1 ve/veya Davacılar da bunu kabul etmiş olduğundan anılan konut ve/veya işbu konut üzerindeki talep hakkı ve/veya Gökan Noyan ve Tonguz Ayman'dan olan alacak hakkını Davacı No.1'e v-erilmek üzere Davacı No.2'ye yapılan kısmen yazılı kısmense sözlü bir anlaşma ile devretmiştir. Davalı No.2 de bunu onaylamıştır ve bu nedenle de 8.8.2000 tarihinde yazılı ve/veya kısmen yazılı kısmen sözlü bir sözleşme yapılmıştır. Bu sözleşmenin varlığın-ı Davalı No.1 Davacıya ve/veya Davalılara ve de Tonguz Ayman ile Gökan Noyan'a göndermiş olduğu 16.11.2009 ve 21.11.2009 tarihli yazılar ile de teyit etmektedir."
Davalı No.1, husumet eksikliği iddiasında bulunmadığı Müdafaa ve Mukabil Dava Takririnde k-onut devri ile ilgili iddiayı reddetmemekte, Davacının taahhüdünü yerine getirmediği cihetle yapılan anlaşmanın feshedildiğini ileri sürmektedir.
Davalı No.2 ise, Müdafaa Takririnde, Tonguz Ayman'ın davada taraf yapılmamasının eksiklik olduğunu ileri s-ürdükten sonra, 6,7 ve 8. paragraflarda aşağıdaki gibi iddialarda bulunmuştur:
"6. Davalı No.2 Davacıların Talep Takririnin 8. paragarafını ret ve inkar ederek cevaben takriben 7.4.2009 tarihinde Davalı No.1'in Davalı No.2'nin ofisine gelerek dava k-onusu konutun devri ile ilgili bir belge imzaladığını ileri sürer. İşbu belgeye göre dava konusu villa No.3 ile ilgili olarak, 8.8.2000 tarihli sözleşmede belirtilen haklarının ve/veya villa No.3'ün Salih Kono, diğer bir ifade ile Davacı No.2'ye devrettiği-ni beyan etti.
7. Davalı No.2 Davacıların Talep Takririnin 9. paragrafını ret ve inkar eder. Davalı No.2, daha sonra Davalı No.1'nin kendisine yaptığı bildirim üzerine Davacı No.2 ile aralarında ihtilaf olduğunu, o yüzden ilgili villanın devrini be-klemeye almasını talep ettiğini beyan eder.
8. Davalı No.2 Davacının Talep Takririnin 10. paragrafı hakkında bilgisizlik beyan eder. Davalı No.2 gerek 8.8.2000 tarihli sözleşme gerekse işbu davada kendisine karşı yapılan tüm iddia ve talepleri redd-eder. Davalı No.2 kendisinin tek yükümlülüğünün, usulüne uygun vergileri ödenmesi kaydıyla, Muhterem Mahkemenin işbu dava sonunda vereceği karara göre, tespit edilecek olan tarafa koçan devretmek olduğunu ileri sürer. Davalı No.2, işbu davada herhangi bir -tarafa ödeme yükümlülüğü olmadığını iddia eder."
Alt Mahkemenin kararında temas ettiği Yargıtay/Hukuk 73/1988 ve Yargıtay/Hukuk 74/1988 D.2/1989 sayılı Hüseyin Cahit Celâl ile İbrahim İzzet davasında, prensip şöyle izah edilmiştir.
" Yerleşmiş huk-uk ilkelerine göre bir Mahkeme bir dava ya da istidada bu gibi yargısal işleme taraf olan kişiler lehine veya aleyhine bir karar verebilir. Hukuk Muhakemeleri Usulü Tüzüğü Emir 9 Nizam 10'a göre bir Mahkeme sadece huzurunda taraf olan kişilerin hak ve menf-aatlerini ilgilendiren hususlarda karar verebilir. Taraf olmayan herhangi bir kişi aleyhine ya da böyle bir kişinin menfaatlerini etkileyecek nitelikte olan bir karar veremez. Nitekim Alt Mahkemenin kararında atıfta bulunduğu ve Cyprus Law Reports (1963) p-art 2'de sayfa 19'da yayınlanan davanın başlığına da bakıldığında o davadaki davalının taşınmaz malını devrettiği kişi ile eşinin davaya "exparte respondents" olarak dahil edildikleri görülmektedir."
Dava layihaları ve olgulara göre, Davalı No.2 Müdafaa- Takririnde, 8.8.2000 tarihli sözleşme tahtında Tonguz Ayman'la birlikte Davalı No.1'e dava konusu konutu sattıklarını,Davacı No.2'nin Davalı No.1 ile birlikte takriben 7.4.2009 tarihinde ofisine gelerek satışa konu konut ile ilgili Davacı No.2 lehine konu-t devri beyannamesi imzaladıklarını kabul etmektedir.
Hukuk Muhakemeleri Usul Tüzüğü Emir 9 n.10'a göre, davada taraf yapılması gereken bir kişi, taraf yapılmamış ise, dava, sadece tarafları ilgilendirdiği oranda devam eder ve karara bağlanır. Bu konuda- Yargıtay/Hukuk No:1/2009 D.35/2014, Birleşik Fon Bankası A.Ş ile Admiral Alliance Off Shore Bank Ltd. davasına ve Andreas Chrysostomos V. G.Schalkousi & Sons davasına atıfta bulunuruz.
Huzurumuzdaki davada Tonguz Ayman isimli kişi taraf yapılmadığından-, Mahkemenin konu kişinin menfaatlerini etkiyecek nitelikte bir karar veremeyeceği doğrudur. Ancak, dava, layihalarda belirtilen dava sebebine bağlı olarak Davacılar, Davalı No.1 ve Davalı No.2 arasındaki uyuşmazlık bakımından inceleneceğinden, bu anlamda -husumet eksikliğinden söz edilemez.
Mahkemenin görevi, mevcut taraflar arasındaki uyuşmazlığı incelemek ve yapıldığı iddia edilen eylem ve hukuki işlemin sonuçlarını taraflar bakımından neticelendirmektir.
Bunun sonucu olarak, Hukuk Muhakemeleri Usulü -Tüzüğü Emir 9 n.10 gereğince, dava, Davalı No.2'yi ilgilendirdiği oranda karara bağlanacağından, ortada davayı tümden reddetmeyi gerektirecek bir eksiklik bulunmamaktadır. Dolayısıyla, Davanın husumet eksikliğinden reddedilmesi hatalıdır.
Bu safhada daha- ileri gitmeden, Davalı No.1 Avukatının Emare No.1 Devir Beyannamesi ile ilgili bir iddiasını incelemeyi uygun bulduk.
Davalı No.1 Avukatı Yargıtaydaki hitabında, Talep Takririnde Davalı No.1'in Davalı No.2 ve Tonguz Ayman'dan olan konut alacağını, 8.8.-2000 tarihinde kısmen yazılı kısmen sözlü anlaşma ile Davacı No.2'ye devrettiği iddiasında bulunduğunu, Emare No.1 Konut Devri Beyannamesinin tarihsiz olduğunu, Alt Mahkemenin ise Emare No.1 Beyannamenin 7.4.2009 tarihinde imzalandığına bulgu yaptığını, is-tinaf edilmeyen bu bulgu ile Talep Takririnin uyuşmadığını, dolayısıyla sadece bu nedenin istinafın reddine yeterli olduğunu ileri sürmüştür.
Kabul edilen olgulara göre, 8.8.2000 tarihinde imzalanan, Davalı No.1 ile Davalı No.2 ve Tonguz Ayman arasındak-i dava konusu konutun satış sözleşmesidir. Yine Alt Mahkemeye göre, Emare No.1 Konut Devri Beyannamesinin imzalanma tarihi 7.4.2009'dur.
Talep Takririnin bütünü içerisinde 8.8.2000 tarihli sözleşmeden kastedilenin satış sözleşmesi olduğunu, Emare No.1 Ko-nut Devri Beyannamesinin tarihsiz olduğunu, Davacı ile Davalı No.1 arasındaki ticari ilişkinin takriben 2008 yılında başladığını, karşılıksız çeklerin en sonuncusunun 30.8.2008 tarihli olduğunu ve her türlü ihtimalde beyannamenin bu tarihten sonra imzaland-ığını, Davalı No.1 Avukatının gönderdiği ihbarnameye göre Emare No.1'in 7.4.2009 tarihinde imzalandığının kabul edildiğini dikkat aldığımızda, Talep Takririndeki anlatım bozukluğunun şekli bir hatadan kaynaklandığı, esaslı bir eksiklik olmadığı ve bu anlam-da Talep Takririnde esaslı olgu eksikliği bulunmadığı anlaşıldığından, Davalı No.1 Avukatının iddiasının ileri gitmesi mümkün değildir.
Bu gerçeklere istinaden Alt Mahkemenin husumet eksikliğinden davayı ret ve iptal eden bulgusu hatalı olduğu anlaşıldı-ğından, 1. istinaf sebebi kabul edilir.
Davacının 2. istinaf sebebi, Alt Mahkemenin konut devri sözleşmesini bir feragatname olarak değerlendirmekle hata ettiğine ilişkindir.
Davacı Avukatının iddiası, Davacılar ile Davalılar arasında yapılan anlaşma-nın borç/alacak temliki olup, Alt Mahkemenin feragat üzerinden hüküm kurmasının hatalı olduğu yönündedir.
Alt Mahkeme, kararında, feragat ve feragat edenin hukuki açıdan incelemesini yaptıktan sonra aşağıdaki gibi bulgu yapmıştır:
"Bu durum ışığında,- dava konusu konutla ilgili satış sözleşmesinin taraflardan biri olan Davalı No.2 Gökhan Noyan ve Tonguz Ayman isimli kişilerin, Davalı No.1 ile aralarındaki 8.8.2000 tarihli satış sözleşmesinin Davalı No.1 tarafından feshine kabul ve rıza (mutual consent)- gösterdikleri hususunda şahadet yokluğunda, diğer deyimle isimleri zikredilen kişilerin de Davalı No.1'e karşı olan haklarından vazgeçeceğine dair karşı sözveri yokluğunda ve bu bağlamda Davalı No.1'in konu sözleşmeyi feshinin ivazı olarak, Davalı No.2 ve- Tonguz Ayman'ın Davacı No.2 ile yeni bir satış sözleşmesi yaptıkları ve işbu satış sözleşmesi tahtında, Davalı No.1'in daha önceki ödemelerini Davacı No.2 tarafından yapılmış kabul ettikleri hususunda herhangi bir şahadet yokluğunda, Emare 1'deki Davalı N-o.1'in söz verisinin tamamı ile tek taraflı ve ivaz ile desteklenmemiş (unilateral and unsupported by any consideration) bir sözveri olduğu hususu istihraç edilerek, işbu hususta bulgu yapılır.
Bu durumda, Emare 1 belgenin Davalı No.1 tarafından, Emare 3- 21.11.2009 tarihli ihbarname ile iptal edildiği tarihten önce tek başına hukuken bir Feragat(waive) teşkil etmediği sabittir. Bu hususta bulgu yapılır."
Alt Mahkeme, bu bulgusu ile, Davalı No.1'in herhangi bir feragatta bulunmadığı sonucuna ulaşmıştır.-
Davacıların davası incelendiğinde, Talep Takririnde herhangi bir feragat iddiasında bulunulmadığı görülmektedir. Davacılara göre Davalı No.1, Davalı No.2'den olan alacağını Davacı No.2'ye devretmiştir.
En basit şekli ile "feragat" bir haktan vazgeçme-ktir. Bu konuda Yargıtay/Hukuk 121/2014 D.38/2015 Christine Price ve diğerleri ile Bülent Yüksekbaş davasına atıfta bulunuruz. Konu kararda ayrıca bir kişinin bir haktan vazgeçmesi için niyet etmesinin yeterli olmadığı, bu konudaki iradesini açıkça ortaya -koyması veya davranışları ile hakkından vazgeçtiğini göstermesi gerektiği belirtilmiştir.
Huzurumuzdaki layihalar ve şahadete göre, Davalı No.1'in herhangi bir hakkından vazgeçmesi söz konusu olmadığından, haliyle bu konuda şahadet olması da beklenemez.- Talep Takriri, Müdafaa ve Mukabil Dava bakımından davadaki uyuşmazlık konusu, Davalı No.1'in Davalı No.2'den olan alacağını Davacı No.2'ye devredip etmediği veya ne karşılığında devrettiğidir. Bir sözleşmedeki hakkın veya yükümlülüğün diğer bir kimseye de-vredilebilmesinin hukuki tanımlaması "temliktir". Kişi feragat ettiği bir hakkı veya yükümlülüğü "temlik" anlamında başkasına devredemeyeceğinden, Alt Mahkemenin taraflar arasındaki hukuki uyuşmazlığı feragat üzerinden değerlendirmesi hatalı olmuştur.
B-u sonuca göre, 2. istinaf sebebi kabul edilir.
Davacının 4,5 ve 6. istinaf sebepleri taraflar arasındaki sözleşme, ivaz ve tazminat talepleri ile ilgilidir.
Alt Mahkemenin feragat üzerinden hüküm kurmasının hatalı olduğunu belirlediktan sonra, dosyad-aki şahadet ve emareler ışığında taraflar arasındaki alacak devri (temlik) sözleşmesinin oluşup oluşmadığını, ivaz iddialarını ve tazminat taleplerini sırasıyla incelememiz gerekmektedir.
Bir alacağın devri veya temlik ile ilgili temel prensipler Yargıt-ay/Hukuk 1/2009 D.35/2014 sayılı kararda ayrıntılı bir şekilde belirtildiğinden, huzurumuzdaki davada bunların detayı üzerinde duracak değiliz.
Hakkaniyete uygun temlikin temel esaslarını kısaca tekrarlayacak olursak; tarafların niyet ve iradelerini bel-irtmeleri, seçeneğin tanımlanması, temlik alanla irtibat, temlikin bazı hallerde yazılı yapılmasının gerekli olması, kıymetin belirtilmesinin gerekli olabilmesi ve ihbarın esaslı şart olmamakla birlikte bazı hallerde isteğe bağlı olabileceği ama bazı halle-rde de gerekli olabileceği şeklinde sıralayabiliriz.
Davacının Talep Takririne göre, devir anlaşması kısmen yazılı kısmen sözlü olarak yapılmıştır. İspatlanan gerçeklere göre, yazılı olan kısım konut devri ile ilgili Emare No.1 Beyannamedir.
Davalı N-o.2, Emare No.1'in kendi ofisinde şahitler huzurunda imzalandığını, Davalı No.1'e satılan konutu Mahkemenin uygun göreceği tarafa, belirli yükümlülükleri yerine getirmesi kaydıyla devretmeye hazır olduğunu, Davalı No.1'in davadan önce, Davacı No.2 ile aral-arında ihtilâf olduğunu ve beklemesini talep ettiği için devri yapmadığını Müdafaa Takririnde kabul etmektedir.
Mevcut olgular ve Emare No.1 Yazılı Beyannameye göre, 7.4.2009 tarihinde Davacı No.2 ile Davalı No.1, Davalı No.2'nin ofisine gittiler ve Dav-alı No.1, Davalı No.2'den satın aldığı konut alacağını Davacı No.2'ye devrettiğini, şahitler huzurunda yazılı olarak beyan etti.
Davacı No.2 ve Davalı No.1 niyet ve iradelerini, temlik borçlusu konumunda bulunan Davalı No.2'ye giderek yazılı olarak şahi-tler huzurunda açıkladıklarından, Davacı No.2 ile Davalı No.1 arasında bir temlik anlaşması (agreement) oluştuğu ilk nazarda görülmektedir.
Bu anlaşmanın tüm tarafları bağlayan bir sözleşme (contract) haline gelebilmesi için, tarafların niyet ve iradele-rinin bütünüyle aynı mana ve şeyde birleşmesi gerekir.
Davacılara göre Emare No.1 Yazılı Devir Beyannamesi, Davacı No.2 ile Davalı No.1 arasındaki sözlü anlaşmaya istinaden yapılmıştır. Davalı No.1 de Müdafaa Takririnde tarafların sözlü olarak anlaştıkl-arını kabul etmektedir.
Davacının Talep Takririnde, Emare No.1 Devir Beyannamesinin imzalanma sebepleri 5. ve 6. paragraflarda, aşağıdaki gibi iddia edilmektedir.
Talep Takririndeki iddialar karmaşık bir şekilde yazıldığından, ilgili paragrafları kar-ara aynen aktarmayı uygun gördük. İlgili 5. ve 6. paragraflar aynen şöyledir:
"5. Davacı No.1 Türkiye'de faaliyette bulunan ve doğal mermer, granit, seramik ve diğer inşaat malzemeleri ile iştigal eden Yeni İndotaş A.Ş vasıtası ile İngiltere'de faa-liyet gösteren Steambox UK Ltd.de göndermiş olduğu muhtelif çeşitteki mermer, fayans ve diğer inşaat malzemeleri nedeni ile Davacı No.1 UK Ltd.e 117,000ABD dolar bir alacağı kalmıştı. Steambox North Cyprus Finansal ve Yatırım Ticaret Ltd., Steambox UK Ltd.-nin borcunu üstlenerek ve/veya Steambox UK Ltd.e kefil olması ve/veya Davacı No.1.in Steambox UK Ltd.i ibra etmek için Steambox UK Ltd.in Davacı No.1'e olan borçlarını tediye etmek için Davacı No.1'e ödenmek için ve Davacı No.1 adına ve Asbank Ltd.e muhata-p 30.6.2008, 15.7.2008, 30.7.2008, 15.8.2008,30.8.2008 tarihlerde ödenmek üzere sırasıyla 0000050262,0000050263, 0000050263, 0000050264, 0000050265 ve 000050266 No.lu herbiri 15,000TL tutarında toplamada 75,000TL tutarındaki çekleri Davacı No.1'e vermiştir-. Keza Davalı No.1 işbu Davacı No.1'in Steambox UK Ltd.den olan ve yukarıda zikredilen alacağı için Davacı No.1'e Vakıflar Bankasına muhatap herbiri 15,000TL değerinde toplam 75,000TL tutarındaki çekleri Davacı No.1, adına yazılı olarak keşide ederek Davac-ı No.1'e vermiştir. Davacı No.1 de anılan genel toplamı 150,000TL'ye varan bu çekler ile ilgili muhatap bankalara yatırdığı ve/veya ibraz ettiği halde işbu çeklerin karşılığı bulunmadığı cihetle ödenmeden iade edilmişti. İşbu hususlar bu davanın duruşmasın-da gerektiği gibi kanıtlanacaktır.
6. Davalı No.1 Davacı No.1'e ve/veya Davacı No.2'ye başvurarak anılan ve yukarıda zikredilen ödenmeden iade edilen çekler nedeni ile Steambox North Cyprus Finansal ve Yatırım Ticaret Ltd.in çek yasağına girmemesi v-e/veya çekleri keşide eden Davalı No.2'nin cezai kovuşturmadan kurtulabilmesi için bu çekleri Davalı No.1'e ve/veya Davalılara iade edilmesini talep etti ve bu çeklerin karşılığında da Davacı No.1 ve/veya Davacı No.1'e verilmek üzere Davalı No.2'ye Gökan N-oyan'la birlikte Tonguz Ayman tarafından inşaa edilen ve halen Gökan Noyan adına kayıtlı bulunan ve Davalı No.1 tarafından satın alınan ancak henüz adında kayıtlı bulunmayan Yeni İskele'de kain Bahçeler Bölgesinde Pafta/Harita No.XV.43 Parsel No.136/1/1 + -136/2+135/1 olup 9 dönümden ibaret taşınmaz mal üzerinde inşaa edilen ve Site 1 olarak isimlendirilen sitedeki Koçan No.8412 olan 2 yatak odalı dublex konut Davacı No.2'ye ve/veya Davacı No.1'e devredilmesi önerilmiştir."
Davalı No.1 ise Emare No.1'in i-mzalanma sebebini, Müdafaa Takririnin çok uzun şekilde kaleme alınmış 4. paragrafının (d),(e) ve (f) paragraflarında şöyle iddia etmiştir:
"(d). Aslan Import & Export Ltd. Davacı No.1 ile yaptığı görüşmede, konu bozuk ve/veya kusurlu mermerlerin deği-ştirilmesini talep etmiş ve konu kusurlu ve/veya bozuk mermerler için Davacı No.1'e verilen Steambox North Cyprus Ltd.in çeklerinin ilgili mermerlerin değişimi gerçekleşene kadar ödenmeyeceğini ve/veya karşılığının yatırılmayacağını Davacı No.1'e bildirmiş-tir. Davacı No.1, söz konusu mermerleri değiştireceğini ve/veya yerlerine başka mermer göndereceğini beyanla, Aslan Import & Export Ltd.den ödemenin gerçekleşeceği hususunda bir teminat talep etmiştir.
(e). Aslan Import & Export Ltd. Davacı No.1'in b-u teklifini kabul ederek, bozuk çıkan mermerleri değiştirilmesi durumunda, Davacı No.1'e ödenecek meblağı teminat altına almak için Davalı No.1'in Davalı No.2'den satın aldığı ve Tafsilatı Talep Takririnin 6. paragrafında belirtilen konutu Davacı No.2 adın-a teminat maksatlı devretmeyi ve yine konu mermerlerin değiştirilmesi ve bedellerinin ödenmesi durumunda konu taşınmaz malın devir belgesinin taraflarca feshedileceği hususunda tarafların uzlaşmasından sonra Davalı No.1 Davacı No.2'ye konu daireyi ve/veya -konutu devrettiği hususunda bir devir senedi imzalayarak üzerine düşen mükellefiyeti yerine getirmiştir.
(f). Davacı No.1, yukarıda belirtilen teminatı Aslan Import & Export Ltd.den ve/veya Davalı No.1'den almasına rağmen taahhüt ettiği şekilde yukar-ıda tafsilatı verilen bozuk ve/veya hatalı ve/veya kusurlu malzemeleri değişmediği gibi onların yerine başka bir mermer Aslan Import & Export Ltd.e göndermemiş ve taraflar arasında aktedilen mutabakatı ve/veya anlaşmayı ihlâl etmiştir. Davacı No.1 ve No.2 -bununla da yetinmeyip teminat olarak verilen ve Davalı No.1 tarafından Davalı No.2'den satın alınan taşınmaz mala haksız ve kanunsuzca sahip çıkmaya ve/veya Davalılardan haksız menfaat elde etmeye çalışmaktadırlar."
Dava layihalarından anlaşılacağı gibi,- tarafların sözlü anlaşma ile ilgili iddiaları tamamıyla farklı nedenlere dayandırılmaktadır. Davacıya göre devir beyannamesi, karşılıksız çıktığı için ödenmeden geri iade olunan çekler nedeniyle Steambox North Cyprus Finans ve Yatırım Ticaret Ltd.in çek y-asağına girmemesi için, çeklerin iadesi karşılığında imzalanmış; Davalı No.1'e göre, Yeni İndotaş Şirketinin Aslan Import & Exporta gönderdiği bozuk ve kusurlu malzemeleri ve/veya mermerleri değişmesi halinde bedellerinin ödenmesine teminat olarak imzalamı-ştır.
Tarafların iddialarından anlaşılacağı gibi, sözlü anlaşmanın içeriği ile ilgili olarak Davacı No.2 ile Davalı No.1 arasında ihtilaf vardır. Bu meselede, Emare No.1 Devir Beyannamesi, Davacı No.2 ile Davalı No.1 arasındaki anlaşma üzerine imzalandı-ğından, Emare No.1 Devir Beyannamesi sözlü anlaşmanın bir kısmı veya parçası durumundadır. Bu durumda, taraflar arasındaki sözlü anlaşma, sözleşme niteliğinde değilse, doğal olarak Emare No.1'in de hukuken ifa kabiliyeti ortadan kalkacaktır.
Bu sonuçtan- hareket ettiğimizde, öncelikle sözlü anlaşmanın içeriğinin belirlenmesi gerekir. Sözlü bir sözleşmenin içeriği ile ilgili Cheshire and Fifoot's Law of Contract adlı eserin 8. baskısının 107. sayfasında şöyle denmektedir:
-
"What did the parties say or write?
If the extent of the agreement is in dispute, the
court must first decide what statements were in fact
made by the parties either orally or in writing.
If the contract is wholly by word of mouth its contents -are a matter of evidence normally to a Judge sitting as a Jury. It must be found as a fact exactly what it was that the parties said ."
(Taraflar ne söyledi veya yazdı? Anlaşmanın kapsamı ihtilaflıysa, Mahkeme, önce tarafların hangi ifadeleri sözlü veya -yazılı olarak yaptıklarına karar vermelidir. Eğer sözleşme tamamen sözlü olarak meydana gelmişse içeriği ile ilgili şahadet Yargıca sunulduğunda normal olarak tarafların tam olarak ne söyledikleri belirlenmelidir.)
Bu esaslarla açık şekilde ifade edile-n, sözlü anlaşmalarda tarafların iradelerinin belirlenmesinin gerekli olduğudur. Bu hususta, ayrıca, Birleştirilmiş Yargıtay/Hukuk No.85-94/2008 D.32/2010 sayılı Mustafa Kemal Baykan ile Alpan Uz ve diğerleri davasına atıfta bulunuruz.
Huzurumuzdaki dav-ada Emare No.1 Devir Beyannamesi, taraflar arasındaki anlaşmanın yazılı kısmıdır. Alt Mahkeme, kararında, şahadetin özetini verdikten sonra, Davacı No.2 ile Davalı No.1 arasında herhangi bir akit ilişkisi olduğunun Talep Takririnde iddia edilmediğini belir-terek, şahadette konu edilen şirketler davaya taraf yapılmadıklarından, sunulan şahadetin dikkate alınamayacağı sonucuna varmıştır.
Alt Mahkemenin bulgusu aynen şöyledir:
"Mahkeme huzurundaki layihalar ve sunulan şahadet bu
safhada iredelenm-iştir.
Gerek Davacıların Talep Takriri, gerekse Davacıların
ve tanıkları tarafından mahkemeye sunulan şahadet ve
istintak irdelendiğinde Davacı No.2 Salih Kono ile
Davalı No.1 Mustafa Arslanbaba arasında herhangi bir
akit- ilişkisinin olduğunun iddia edilmediği açıktır.
Talep Takririnde iddia edilen, Davalı No.1 ile
Steambox UK Ltd. veya Steambox North Cyprus Finansal ve
Yatırım Ticaret Ltd.in ilişkisine girdiğidir.
Davacı No.1'in Direktörü Davacı Tanı-ğı No.3 Aygül
Kono ise istintakında malları kendilerinden satın alanın
Steambox UK Ltd. olduğunu iddia etmiştir.
Benzer şekilde Davacı Tanığı No.7 Zehra Cemmodo ise
şahadetinde konu çekleri keşide eden olarak Steambox
Nor-th Construction olduğunu iddia etmiştir.
Davacı Tanığı No.8 Hüseyin Kuburcu ise şahadetinde
konu çekleri keşide edenin Steambox North Cyprus
Finansal Yapı Şirketi olduğunu iddia etmiştir.
Davaya taraf olmayan 3. kişilerin Davacı N-o.1 lehine çek keşide edip etmediği veya 3. kişilerin Davacı No.1 lehine keşide ettiği çeklerin karşılıksız çıkıp çıkmadığı gibi konular davaya taraf olmayan üçüncü kişinin hak ve menfaatlerini ilgilendiren meselelerdir. Benzer şekilde, İndotaş Şirketinin -Aslan Import Export'la iş ilişkisine girip girmediği meselesi de üçüncü kişinin hak ve menfaatlerini ilgilendiren meselelerdir.
Davalı No.1 ise Müdafaa Takririnde, Davacı No.1 ile Aslan Import & Export Ltd. arasında yazılı ve sözlü anlaşma olduğunu iddi-a etmiştir.
Davalı No.1 ise şahadetinde, Davacı No.2'nin kardeşi Ejder Aslanbaba'ya mal yolladığından bahsetmiştir.
Müdafaa Tanığı No.2 Ejder Aslanbaba şahadet ve istintakında ise Davacı No.1 ile kendi şirketi olan Aslan Import ve Export adına kendis-inin iş ilişkisine girdiğini iddia etmiştir.
Davacı Tanığı No.2 Reha Ürüncüoğlu da şahadet ve istintakında, mermerlerle ilgili satışla İndotaş Şirketinin Aslan Import Export'la iş ilişkisine girdiğini iddia etmiştir.-
-Davacı No.2 ise istintakında mermerleri Aslan Import Export'a satanın İndotaş olduğunu iddia etmiştir.
Bu durumda da davaya taraf olmayan Aslan Import ve Export ile Davacı No.1 arasında veya davaya taraf olmayan Ejder Aslanbaba ile Davacı No.1 arasınd-a anlaşma olup olmadığı veya işbu anlaşmanın ihlâl edilip edilmediği veya İndotaş Şirketi ile Aslan Import Export'un iş ilişkisine girip girmediği meseleleri davaya taraf olmayan üçüncü kişinin hak ve menfaatlerini ilgilendiren meselelerdir.
Daha önce d-e vurgulandığı üzere, yerleşmiş hukuk ilkelerine göre, bir mahkeme bir davada, yargısal işleme taraf olan kişiler lehine veya aleyhine bir karar verebilir. HMUT Emir 9 Nizam 10'a göre de bir mahkeme sadece huzurunda taraf olan kişilerin hak ve menfaatlerin-i ilgilendiren hususlarda karar verebilir. Taraf olmayan herhangi bir kişi aleyhine ya da böyle bir kişinin menfaatlerini etkileyecek nitelikte olan bir karar veremez (Bkz. Yargıtay/Hukuk 73/1988 ve 74/1988 D.2/1989)
Huzurumdaki davaya ne Steambox UK Lt-d. ne de Steambox North Cyprus Finans ve Yatırım Ticaret Ltd. taraf değildir. Benzer şekilde huzurumdaki davaya ne İndotaş A.Ş. ne de Aslan Import Export Ltd. de taraf değildir.
Davacı Talep Takririnde, Davacı No.1 ile akdi ilişkisi olduğunu iddia ettiğ-i Steambox UK Ltd.i veya Steambox North Cyprus Finans ve Yatırım Ticaret Ltd.i davaya Davalı taraf yapmasına imkân varken işbu imkanı kullanmış değildir. Benzer şekilde Davalı No.1 de davaya Aslan Import ve Export'u ek davalı olarak dahil etme imkânı varke-n etmiş değildir.
İşbu olgusal durum ışığında, mahkemenin davaya taraf olmayan yukarıdaki isimleri yazılı kişi veya şirketlerin hak ve menfaatlerini etkileyecek nitelikte bulgu yapmasının veya karar vermesinin hukuken mümkün olmadığı göz önünde alındıkt-an sonra, gerek Davacıların gerekse Davalıların ve de Davacılar tanıkları ile Davalılar tanıklarının adı geçen kişi veya şirketlerin hak ve menfaatlerini ilgilendiren hususlarla ilgili olarak mahkemeye sundukları şahadetlerin değerlendirmeye alınmaması ger-ekir ve alınmaz."
Bu meselede temel uyuşmazlık konusu, Emare No.1 Devir Beyannamesinin geçerli bir sebebe dayanan alacak devri (temlik) olup olmadığıdır.
Bu husus karara bağlanırken sunulan şahadet ve olgular, Davacı No.2, Davalı No.1 ve No.2'yi i-lgilendirdiği oranda değerlendirilmeli ve bu kişiler arasında sözlü bir sözleşme tesis edilip edilmediği belirlenmeliydi. Bahsi geçen Şirketlerin dava konusu Emare No.1 Beyannameye taraf oldukları veya taahhüt altına girdikleri iddia edilmediğinden, şahade-tin değerlendirilmeden davanın neticelendirilmesi hatalıdır.
Talep Takririnde Davacılar, Steambox UK Ltd. ve Steambox North Cyprus Finansal ve Yatırım Ticaret Ltd. arasındaki ilişki neticesinde karşılıksız çıkan çeklere karşılık olarak Davalı No.1'in ko-nu Devir Beyannamesini imzaladığını iddia ettiler.
Duruşmada şahadetin ortaya çıkardığı gerçeğe göre, Yeni İndotaş Şirketi, Aslan Import Export Şirketine mermer göndermiş veya satmıştır.
Yeni İndotaş Şirketinin mermerleri İngiltere'deki Steambox UK-. Ltd. veya Aslan Import Export Şirketine göndermesinin, anlaşmanın sözlü kısmı için önemi bulunmamaktadır.
Şahadetin ortaya koyduğu gerçek, Yeni İndotaş'ın gönderdiği malın bedelinin Davacılar tarafından ödendiği, Davacıların ise ödedikleri meblağları- Steambox North Cyprus Şirketinden tahsil ettiğidir.
Bu iş ilişkisine bağlı olarak Davacı No.1'e ödenmek üzere kesilen ve karşılıksız çıkan çeklere karşılık, Davalı No.1'in çekleri aldığı ve karşılığında Emare No.1 Devir Beyannamesinin imzalandığı davad-a iddia edilmiş ve Davacıların ibraz ettiği şahadetle ortaya konmuştur.
Davalı No.1'in Emare No.1 Devir Beyannamesini hasarlı çıkan mallara karşılık kusurlu malların değiştirilmesi ve bedelinin ödeneceğine teminat olarak imzaladığı iddiası mevcut olgula-rla gerçek olması ihtimali yüksek olan bir iddia değildir.
Tarafların kabul ettikleri ve yürüttükleri iş ilişkisindeki yöntem bu yönde olmadığı gibi, mal gönderilmeden Davalı No.1'in evini devretmek suretiyle teminat göstermesi makul ve mantıklı bir iza-h olarak kabul edilemez.
Davacılar tarafından sunulan şahadet ve Talep Takririndeki iddiaların uyuşması sonucunda, Davalı No.1'in karşılıksız çıkan çek bedelleri karşılığında Emare No.1 Devir Beyannamesini imzaladığı ve taraflar arasında bu şartlara bağ-lı olarak kısmen sözlü kısmen yazılı temlik sözleşmesi oluştuğu sonucuna varmak gerekmektedir.
Bu sonucun ortaya çıkardığı gerçeğe göre, Davacı No.2, temlik alacaklısı, Davalı No.1 temlik eden, Davalı No.2 ise temlik borçlusudur.
Temlik borçlusu konu-mundaki Davalı No.2, Emare No.1 Devir Beyannamesini hiçbir zaman reddetmemiş, mahkemenin emredeceği şekilde evi devretmeye hazır olduğunu belirtmiştir. Aynı şekilde, Müdafaa Takririnde Davalı No.1'in yaptığı bildirim üzerine, Davacı No.2 ile aralarında iht-ilâf olduğunu söylediğini, o nedenle devri bekletmeye alması beyanında bulunduğunu ileri sürmüştür.
Emare No.3 21.11.2009 tarihli ihbar incelendiğinde, Davalı No.1'in Davacı No.2'ye Avukatı vasıtasıyla ihbar gönderdiği ve konut devri beyannamesini feshe-ttiği görülmektedir.
Emare No.3 İhbarın gönderildiği 21.11.2009 tarihine kadar, Davacıların Davalı No.2'ye ihbar göndererek Emare No.1'in gereğini yerine getirmesini talep ettiğine ilişkin herhangi bir şahadet bulunmamaktadır.
Emare No.3 İhbar, Daval-ı No.1'in, 21.11.2009 tarihinden itibaren temlik sözleşmesini yerine getirmeyeceğini Davacı No.2'ye bildirdiğinİ açıklıkla göstermektedir.
Temlik konusunun incelendiği Yargıtay/Hukuk 1/2009 D.35/2014 sayılı kararda, temliklerde ihbarın zorunlu olmamakla- birlikte yapılmasının istenebileceği belirtilmiş ve ihbarın zorunlu olduğu temlikler izah edilmiştir. İlgili kararın 14. ve 15. sayfalarına atıfta bulunuruz.
Huzurumuzdaki meselede, Davalı No.2 vergilerin ödenmesi gibi bazı şartlara tabi olarak konu ha-neyi devredecekti. Davacının alacağının hiçbir zaman evin değeri kadar olmadığı ve ev satıldıktan sonra bakiyenin Davalı No.1'e ödeneceği Davacıların şahadeti ile kabul edilmektedir. Temlik Alan Davacı No.2 ile, Temlik Eden Davalı No.1 arasındaki ilişkiyi -ve geçen süredeki gelişmeleri bilmeyen Davalı No.2'nin, ihbar gönderilmeden Emare No.1 Devir Beyannamesinden sorumlu olması beklenemez.
Bu duruma göre, davadan önce Davacılar tarafından kendisine ihbar gönderilmeyen Davalı No.2'nin, Davalı No.1'in istemi- ve talimatıyla Emare No.1 Devir Beyannamesini yerine getirmediği anlaşılmaktadır. Bu gerçekler ışığında, Davalı No.2'nin Yargıtay/Hukuk 1/2009 D.35/2014 sayılı içtihat kararında serdedilen prensipler ışığında, temlik sözleşmesini ihlal ettiği sonucuna var-ılamaz, sorumlu tutulamaz.
Daha önce taraflar arasındaki sözlü sözleşmenin Davacıların şahadetlerinde belirttiği şekilde meydana geldiği anlaşıldığından, Davalı No.1'in mermerlerin satılıp teslim edilmediği iddialarının haklı ve geçerli bir sebep olarak- kabul edilmesi olanağı yoktur.
Mevcut şahadetin sonucu olarak, Davalı No.1, Emare No.1 Devir Beyannamesini 21.11.2009 tarihinde haksız şekilde feshettiğinden, Davacı No.2 ile aktettiği kısmen yazılı kısmen sözlü devir sözleşmesini ihlâl ettiği ve Davac-ılara karşı sorumlu olduğu anlaşılmaktadır.
Bu sonuca bağlı olarak, Alt Mahkeme Davacıların Davalı No.1 aleyhindeki davasını reddetmek ve mukabil talep gereğince Davalı No.1 ve 2 lehine tespit kararı vermekle hata etmiştir.
Yine Alt Mahkeme, Davalı N-o.2 aleyhindeki davayı farklı gerekçeyle reddetmekle hata etmemiştir.
Bu safhada Davacıların tazminat taleplerini incelememiz gerekmektedir.
Davacılar tazminat taleplerini Emare No.1 Devir Beyannamesindeki konutun değerine göre talep etmelerine rağme-n, zararlarının alacakları kadar olduğunu şahadetlerinde kabul ettiler.
Talep Takririnde talep edildiği ve kabul edilen olguya göre, Emare No.1, 90,000TL tutarında alacak karşılığında imzalanmıştır. Buna göre, çek bedellerinin tutarındaki miktarı zarar--ziyan olarak tespit etmeyi ve davada talep edildiği gibi yasal faiz vermeyi uygun bulduk.
Buraya kadar belirttiğimiz gerçekler ve hukuki durum ışığında Davalı No.1'in mukabil istinafı reddedilir.
NETİCE:
Tüm yukarıdakiler ışığında,
-Davacıların Davalı No.1 aleyhindeki istinaflarının kabul edilmesine,
Davacıların Davalı No.2 aleyhindeki istinaflarının reddedilmesine,
Davalı No.1'in mukabil istinafının reddedilmesine,
Alt Mahkeme hükmünün iptal edilerek,
Davacılar lehine Davalı- No.1 aleyhine,
90,000TL zarar-ziyan,
yasal faiz,
Dava masrafları için
Hüküm ve Emir verilmesine,
Davalı No.2 aleyhindeki davanın ret ve iptal edilmesine
KARAR verilir.
Davacıların istinaf ve mukabil istinaf masraflarının Davalı No.1 ta-rafından, Davalı No.2'nin istinaf maraflarının Davacılar tarafından ödenmesine emir verilir.
Ahmet Kalkan Bertan Özerdağ Peri Hakkı
Yargıç Yargıç Yargıç
28 Haziran,2019
20
Full & Egal Universal Law Academy