-D.54/88 Yargıtay/Hukuk 83/88
(Genel istida No. 314/80; Girne)
Yüksek Mahkeme Huzurunda.
Mahkeme Heyeti: Salih S. Dayıoğlu, Niyazi F. Korkut, Celâl Karabacak.
İstinaf eden: 1. KTFD'-ni temsilen KTFD Başsavcılığı
2. KTFD Ekonomi ve Maliye Bakanlığı (Yönetici) temsilen
KTFD Başsavcılığı, Lefkoşa.
ile
Aleyhine istinaf edilen: Desmond Harold Mathews, İngiltere.
- A r a s ı n d a.
İstinaf edenler namına: Derviş Akter
Aleyhine istinaf edilen namına: Av. Menteş Aziz adına Kemal Aktay.
H Ü K Ü M
Salih S. Dayıoğlu: Bu istinafta Mahkemenin hükmünü Sayın Yargıç Niyazi F. Korkut verecektir.
Niyaz-i F. Korkut: Aleyhine istinaf edilen müstedi Girne Kaza Mahkemesinde dosyaladığı bir istida ile 1972 yılında yazılı bir satış anlaşması uyarınca Palidama Ltd'den Girne'de satın aldığı bir dairenin 7/80 sayılı Yabancıdan Satın Alınan Taşınmaz Malların Kaydı- Yasası tahdında adına kaydedilmesini istedi.
Alt Mahkeme ise hükmünde Palidama Ltd. isimli şirketin Rumların hissedarı olduğu bir şirket olup yasa kapsamında yabancı tanımına girdiği, istida konusu şirket ile müstedi arasında 2.8.1972 yılında yapılan ya-zılı bir sözleşme uyarınca istidaya konu dairenin uyuşulmuş KL6000'na tuta KL300 ödediği ve geriye kalan satış bedelinin 4 yıl zarfında ödeneceği ve %9 faiz taşıyacağı ve 31.1.1975 tarihi itibarı ile muhtelif ödemelerden sonra müstedinin mütebaki KL3747.71-6 borcu olduğu hususunda bulgu yaptı. Alt Mahkeme daha sonra Barış Harkâtından sonra müstedinin istida konusu anlaşma altıdaki haklarını yetkililere not ettirdiğini vurgulayarak 31.1.1975 tarihinden 1988 yılına kadar olan dönem için geriye kalan borç mikta-rı üzerinden müstedinin %9 faiz ödemesinin adil olmıyacağı kanaatına vararak sonuçta müstedinin geriye kalan borcu olan KL747.716 ve bu miktar üzerinden hüküm tarihinden itibaren %9 faizlerinin döviz olarak Maliye İşleri ile görevli Bakanlığın göstereceği -özel bir fona yatırması koşulu ile istida konusu dairenin müstedi adına kaydedilmesine ilişkin karar verdi.
Müstedaaleyhler bu karara karşı istinaf dosyalayarak ibraz edilen belgesel şahadete karşın Alt Mahkemenin müstedinin son ödeme tarihi olan 31.1.19-75 yerine hüküm tarihinden itibaren %9 faiz ödemesine ilişkin karar vermekle hatalı hareket ettiğini ileri sürdüler.
İstinafın duruşması sırasında da istinaf edenler, sair şeyler yanında, aleyhine istinaf edilenin 31.1.1975 tarihi itibarı ile KL3747.716 -mütebaki borcu olduğu hususunda aralarında bir görüş ayrılığı olmadığını ancak emare sözleşmeye göre borcun 1.10.1972 tarihinden itibaren %9 faiz taşıdığını, konu borcun nasıl ödeneceğinin 54/87sayılı Yasa ile tadil edilen 7/80 sayılı Yasanın 8(c) maddesin-de belirlendiğini; ve bu maddeye uygun olarak da aleyhine istinaf edilenin mütebaki boru üzerinden %9 faiz ödemesi gerektiğini, aleyhine istinaf edilenin kesin borcunun ne olduğu hususu da ancak duruşma sırasında belirlendiğine göre kendisinden daha önce b-ir istemde bulunulmasının olanaksız olduğunu savundu.
Aleyhine istinaf edilenin avukatı ise hitabında, sair şeyler yanında, alacaklı olan Devletin bir çağrıda bulunmaması nedeni ile bir ödeme yapılmadığını ve Alt Mahkemenin de bu nedenle faiz verilmemesi- gerektiği kanaatına vardığını; 7/80 sayılı Yasa çıkana dek bir alacaklı makam ve 7/80'den sonra da istemde bulunan bir makam bulunmadığı için ödeme yapılamadığını, ilgili Yasanın da ödenmemiş satış bedelinden bahsedip faizden bahsetmediğini ileri sürdü.
-
Aleyhine istinaf edilen avukatının da vurguladığı gibi 7/80 sayılı yasa çıkana dek bu hususlarda alacaklı ya da yetkili olan bir makam olmadığı gibi 7/80 sayılı Yasadan sonra da müstedinin sözleşme altındaki geriye kalan borcunu nereye veya kime ödeyeceğ-ine ilişkin herhangi bir makam veya kişi öngörülmedi. Esasında 7/80 sayılı Yasaya göre ancak müstedi istida konusu malın adına kayıt edilmesini kanıtladıktan sonra sözleşme altında varolan geri bir borcun ödenmesi konu edilebilir. Emare sözleşmeye göre müs-tedinin istida konusu mali alabilmesi için sözleşme tarihi olan 2.8.1972 tarihinden itiabren 4 yıl zarfında satış bedelini %9 faizi ile birlikte ödemesi gerekirdi. Araya Barış Harekatı girmemiş olsa idi malın adına kaydını sağlamak için müstedi 4 yıl zarfı-nda borcunu faizleri ile birlikte ödemekle mükellefti. Bu nedenle müstedinin sözleşme altındaki yükümlülüğü bu süre ile sınırlıdır. 35/87 sayılı KKTC Merkez Bankası yasası'nın 25. maddesi ve 22/87 sayılı Yasa ile tadil olunan 38/82 sayılı Para ve Kambiyo İ-şleri Yasası altında yapılan Tüzüğün 7(3) ve 8(3) maddeleri altında Merkez Bankası Yönetim Kurulunca alınıp 119 sayı ve 9.11.1987 tarihli Resmi Gazete Ek III'de sayı 616 olarak yayınlanan karar uyarınca Bankalara döviz olarak yatırılacak vadeli hesaplara v-erilecek azami faizler belirlenmiş olup 5/88 sayılı Yasa ile tadil edilen 9/76 sayılı Mahkemeler Yasası'nın 42. maddesi de verilecek yasal faizi 35/87 sayılı Yasa'nın 25. maddesi uyarınca saptanıp yürülüğe konan mevduat yıllık azami faiz oranlarına bağland-ığından bu meselede hükümden sonra borcun ödenmesine dek ödenmesi emrolunan %9 faiz hususunda ciddi kuşkularımız olmakla beraber bu hususla ilgili bir istinaf sebebi olmayıp istinafta da konu edilmediğine göre bu hususa daha fazla değinmemeyi uygun bulduk.-
Yukarıda söylenenlerden anlaşılabileceği gibi hüküm kısmen tadil edilerek müstedinin geriye kalan borç üzerinden 31.1.1975 tarihinden 2.8.1976 tarihine dek %9 faiz ödenmesine emir verilmesi gerekmektedir.
Sonuç olarak Alt Mahkemenin hükmü kısmen tadil- edilerek mezkur hükme ilaveten müstedinin geriye kalan borcu üzerinden 31.1.1975 tarihinden 2.8.1876 tarihine dek %9 faiz ödemesine hükmolunur.
Masraflarla ilgili herhnagi bir emir verilmez.
(Salih S. Dayıoğlu) (Niyazi F. Korkut) - (Celâl Karabacak)
Yargıç Yargıç Yargıç
27 Aralık 1988
-
-3-
-
Full & Egal Universal Law Academy