-D.12/89 Yargıtay/Hukuk 85/88
(Genel İstida No.278/80 Girne)
Yüksek Mahkeme Huzurunda.
Mahkeme Heyeti: Salih S. Dayıoğlu, Niyazi F. Korkut, Celâl Karabacak.
İstinaf eden: Müteveffa D-oğanköy sakinlerinden Andrew Geddes Carnan
Terekesi İdare Memurları:
Bruce Avis, Yorkshire, U.K.
Sophie Avis, Yorkshire, U.K.
c/o 22 Mahkemeler Önü, Onar İşhanı, kat 3, Lefkoşa.
ile
Aleyhine sitinaf edilen: 1. KKTC Başsavcılığı vasıtasıyle KKTC-, Lefkoşa.
2. KKTC Başsavcılığı vasıtasıyle Girne Kazası
KKTC Yabancı Taşınmaz Mal Yönetimi.
A r a s ı n d a.
İstinaf edenler namına: Oktay Feridun.
Aleyhine istina-f edileneler namına:
H Ü K Ü M
Salih S. Dayıoğlu: İşbu istinaf tam kadrolu Girne Kaza Mahkemesinin müstedinin talebini reddeden kararından yapılmış bulunmaktadır. Müstedi vefat ettiği için, istinafı tereke idare memurları yürütmüştür. İstidaya ilişkin -olgular taraflar arasında büyük ölçüdde ihtilâf konusu değildir. Olgular aşağıdaki şekilde özetlenebilir:
Müstedi 24.6.1980 tarihinde dosyaladığı bir genel istida ile özetle; 1974'ten önce Finart Ltd. isimli bir şirketten satın alıp, satış bedelini tamam-en ödediği ve Girne kazasına bağlı Doğanköy'de Tavşan Tepesi mevkiinde, Parsel numarsı 157'de kâin ve 1 dönüm 1 evlekten müteşekkil arsa ile bu arsa üzerinde bulunan evin sahibi olduğu gerekçesine binaen, bu malın, 7/80 sayılı "Yabancıdan Satın Alınan Taşı-nmaz Malların Kaydı" Yasası hükümlerine göre adına kaydolunmasını talep etti.
İstidaya ekli ve müstedi tarafından yapılan yemin varakasında, sair şeyler meyanında, 1970 yılında tarifi verilen taşınmaz malı satın almak için Rum Yönetiminin Bakanlar Kurulu-na müracaat ettiğini, müracaatının kabul edildiğini, daha sonra konu malın içine ev yapılması için Finart Ltd. adlı şirkete devrettiğini, ev için harcanacak 8800KL'sı ve fazilerinin finansmanı için Finart Ltd.'in Charetered Bank'a müracaat ettiğini, sözü e-dilen arsanın Chartered Bankası'na ipotek verildiğini, daha sonra sözü edilen borcu ödediği için ipoteğin kaldırıldığını ve tüm borcunu 16.12.1971 tarihinde ödediğini, o tarihten Barış Harekâtına kadar konu taşınmaz malın koçanını almak için çaba sarfetmes-ine rağmen alamadığını, bu arada Barış harekâtından sonra gerekli müracaatını 1.8.1975 tarihinde yaptığını iddia ederek sözü edilen taşınmaz malın yasa uyarınca ismine kaydedilmesini talep etti.
Yapılan duruşmadan sorna hükmünü veren İlk Mahkeme, istiday-a ekli yemin varakasında yapılan bazı iddiaların aksine müstedinin konu taşınmaz malı 1969 yılında Papasavva isimli Rum cemaatına mensup bir kişiden 2000 KL'sına satın aldığını, malın adına kaydının yapılması için Rum Yönetiminin Bakanlar Kuruluna müracaat- ettiğini, 14.1.1971 tarihinde Bakanlar Kurulunun müracaatını olumlu karşıladığını, arsa üzerine inşaat yapmak istediğini ve bu maksat için Finart Ltd. isimli şirketi görevlendirdiğini, inşaatı yapmasına olanak sağlamak için esas mal sahibi Papasavva'dan b-u malı Finart Ltd'in adına kaydettirdiğini bulgu olarak buldu. Bu husus Emare 2 ile teyit edilmektedir.
İlk Mahkemenin yapmış olduğu diğer bir bulguya göre, müstedi şahsi veya Cernan Restaurant Ltd. Şirketinin iş maksatları için Chartered Bank'tan 8800 K-L'sı borçlandı ve bu taşınmaz mal da Chartered Bank'a bu borca mukabil ipotek verildi. Ev inşaatı bittikten sonra Finart Ltd şirket olarak konu arsanın müstedinin ismine devredilmesi için Emare 5'de görülebileceği gibi bir karar aldı. Emare 5 bir şirket ka-rarıdır ve bu karar daha önce özeti verilen ve 1 dönüm 1 evlekten müteşekkil taşınmaz malın 2000 KL'sı mukabilinde müstediye satışını öngörmektedir.
İlk Mahkeme müstedinin 7/80 sayılı Yasanın öngördüğü birçok koşulları yerine getirmesine karşın, sözü edi-len yasanın 6(b) maddesine sözleşmenin yazılı olmasını öngören koşulu yerine getirmediği, yani konu taşınmaz mal ile ilgili olarak satış sözleşmesinin yazılı olmadığı kanaatına vardı ve bu nedenle istidayı reddetti. Diğer bir ifade şekli ile, İlk Mahkeme m-üstedinin konu taşınmaz malı bir Rumdan satın aldığını, tüm satış bedelini ödediğini, satışa ilişkin koşulları yerine getirdiğini, ancak sözleşmenin yazılı olmadığı ve Mahkemeye ibraz edilemediği gerekçesi ile istidayı reddetti. İstinaf bu karardan yapılmı-ş bulunmaktadır ve bir tek sebebe dayandırılmaktadır. O da özetle şöyledir:
Konu taşınmaz malla ilgili olarak yapılan sözleşme alışılagelmiş yazılı sözleşme şeklinde olmamıştır. Ancak daha sonra yapılan işlemler ve özellikle Emare 5, Emare 6, Emare 14, -15 ve 16'nın ayrı ayrı veya birlikte ele alınması halinde bunların 7/80 sayılı Yasanın maksatları bakımından bir yazılı sözleşme olarak telâki edilmeleri gerekir.
Şimdi de bu Emareleri teker teker incelememiz gerekir.
Emare 5 daha önce de değinildiği g-ibi Finart Ltd isimli bir Rum şirketinin 14.3.1972'de aldığı bir karardır. Bu karara göre şirket konu malı 2000KL'sına müstediye satmak için karar almıştır. Kararı imzalayan şirketin tek direktörüdür.
Emare 6 Girne Kaza Tapu Dairesi'nde 7.5.1974 tarihind-e dosyalanan bir ipotek takrirnamesidir. Emare 14 ise Emare 6'nın Türkçe tercümesidir. Bu ipotek takrirnamesi Finart Ltd.'in Chartered Bank'tan yapmış olduğu 8800KL'lık borçlanmaya mukabil konu arsanın banka lehine ipotek verildiğini gösterir. İpotek takr-irnamesine ekli ipotek senendinde Chartered Banaksının müstedi veya Carnan Restaurant Ltd'e tek başına veya birlikte 8800KL'sı borç vermeyi kabul ettiğinden konu taşınmaz malın da bu borca mukabil ipotek verildiği belirtilmektedir.
Emare 15 ise yine Fina-rt Ltd isimli şirketin 23.4.1974 tarihinde almış olduğu bir kararla ilgilidir. Tek direktörü tarafından imzalanan bu kararla daha önce alınan ipotek işlemlerinin tahakkuk edebilemsi için şirketin dava konusu taşınmaz malı ipotek vermesi öngörülmektedir.
-Yukarıda anılan emarelerin yazılı bir satış sözleşmesi oluşturduğunu söylemeye imkân yoktur. Emare 5 kendi kendine konuşur bir belgedir ve şirket tarafından konu taşınmaz malın müstediye satılması için alınan bir karardan, yani normal ve basit bir şirket k-ararından öteye geçmez. Bu meselede sözlü bir satış sözleşmesi olduğu bir gerçektir. Bir an için Emare 5'in bir satış sözleşmesi olduğunu varsayalım. Finart Ltd. Emare 5'e sadık kalmıyarak konu arsayı müstediye yürütmemiş olsa, müstedinin Emare 5'e dayanar-ak buna aykırı harket ettiğinden dolayı Finart Ltd. aleyhine tazminat alabilr mi? Bunun yanıtının olumsuz olması tabiidir. Elbette ki müstedi yukarıdaki farazi durumla sözlü bir satışa istinad ederek dava açabilirid. Ancak Emare 5'in tek başına ona dava aç-masına olanak tanımadığı da açıktır. Aynı görüşler sair Emareler için de söylenebilir. Bu meselede bütün sempatimiz müstedi ile birlikte olmasına rağmen önümüzdeki Yasayı olduğu gibi uygulamakla yükümlüyüz. 7/80 sayılı Yasanın 6(b) maddesinin öngördüğü "sa-tışa ilişkin yazılı sözleşme" mevcut olmadığına ve ayrıca böyle bir sözleşme de yine ayni maddenin öngördüğü gibi Mahkemeye ibraz edilmediğine göre müstedinin istidasında başarılı olması düşünülemez. Bu nedenle istidanın reddi doğrultusunda karar vermekle -İlk Mahkeme hata etmiş değildir.
Sonuç olarak istinaf reddolunur. Masraflar için herhangi bir emir verilmez.
(Salih S. Dayıoğlu) (Niyazi F. Korkut) (Celâl Karabacak)
Yargıç Yarg-ıç Yargıç
31 Mart 1989
-
-4-
-
Full & Egal Universal Law Academy