-D.5/2004 Yargıtay/Hukuk 95/2003
(Girne Dava No: 171/2001)
YÜKSEK MAHKEME HUZURUNDA.
Mahkeme Heyeti: Metin A. Hakkı, Mustafa H. Özkök, Seyit A. Bensen.
İstinaf eden: Nurten Güler c/o Foto Güler, Girne
- (Davalı)
- ile -
Aleyhine istinaf edilen: Vecihe Kurtman, Merhum Hüseyin Rauf
Güler Tereke İdare Memuru sıffatı
ile, Girne
(Davacı-)
A r a s ı n d a.
İstinaf eden namına: Avukat Gözel Halim
Aleyhine istinaf edilen namına: Avukat Şefika Durduran.
Girne Kaza Mahkemesi Başkanı Talât Derviş Refiker ve Yargıç Beril Çağdal'ın 171/2001 sayılı davada 31.10.2003 tarihinde verdiği karara -karşı Davalı tarafından yapılan istinaftır.
-----------------
-
H Ü K Ü M
Metin A. Hakkı: Davacı, Usulü Mahkeme Nizamları Emir 2 Nizam 6'ya istinaden 6.2.2001 tarihinde Girne Kaza Mahkemesinde, Davalı aleyhine dosyaladığı 171/2001 sayılı dava ile özetle, 13.4.2000 tarihli Girne Kaza Mahkemesinin 400/98 sayılı emir-i ile merhum Hüseyin Rauf Güler Terekesine Tereke İdare Memuru olarak atandığını, Girne'de Kordon Caddesi No.10'da bulunan ve koçan
No. 1791, Pafta XXII, Harita 20.3.IV, Parsel 32/7 tahtında kayıtlı olan dükkânın terekenin kayıtlı malı olduğunu, bundan ön-ceki kayıtlı mal sahibinin KKTC olduğunu, Davalının haksız ve kanunsuz olarak sözü edilen dükkânı tasarrufunda bulundurduğunu, Davacının Davalıya 15.9.2000 tarihinde yazılı bir ihbar göndererek sözü edilen dükkânı en geç 30.10.2000 tarihine kadar tahliye e-derek boş olarak Davacıya teslim etmesini, keza Davalıya dükkânda oturması için verilmiş olabilecek herhangi bir izni feshettiğini, Davalının mezkûr ihbarı 19.9.2000 tarihinde almış olmasına rağmen mütecaviz sıfatı ile konu dükkânı halen işgal etmeye devam- ettiğini iddia edip Davalı aleyhine tahliye emri talep etmiştir. Davacı Talep Takririndeki iddialarına devamla konu dükkânın değerinin 50 bin sterlinin fevkinde olduğunu, kira değerinin aylık asgari 500 sterlin olduğunu iddia edip, tahliye talebine ilâve-ten Davalının Davacıya 1.11.2000 tarihinden itibaren ayda 500 sterlin zarar ziyan veya ara kâr (mesne profits) ödemesi hususunda da emir talep etmiş ve keza dava masraflarının da Davalıya yükletilmesi isteminde bulunmuştur.
Davalı mezkûr davaya ispat--ı vücut varakası koyduktan sonra 14.5.2001 tarihinde bir Müdafaa Takriri dosyalamış, Davacının iddialarını reddederek konu dükkânın eski olduğunu, tamirat yapılmasına rağmen su akıttığını, değerinin 50 bin sterlin olmadığı gibi kira gelirinin aylık 500 st-erlin olmayıp daha az olduğunu, keza kendinin gelirinin kira verecek düzeyde olmadığını, dükkânın mülkiyetinin ihtilâf konusu olduğunu öne sürüp, davanın masrafla reddolunması talebinde bulunmuştur. Davacı 21.5.2000 tarihinde Davalının Müdafaasına, bir Mü-dafaaya Cevap Takriri dosyalamış ve davasında ısrar etmiştir.
Dava, Girne Kaza Mahkemesinin 25.9.2003 tarihli oturumunda tam yetkili (Full Court) Mahkeme tarafından ele alınıp dinlenmiş ve Mahkeme merhum Hüseyin Rauf Güler'in 29.7.1980 tarihinde vefa-t ettiğini, Davacının, konu terekenin İdare Memuru olarak Girne Kaza Mahkemesi tarafından atandığını, 11.8.2000 tarihinde konu dükkânın Tapuda terekenin adına kaydolunup tereke adına koçan isdar edildiğini bulgu olarak bulmuş, ilâveten Davacının Davalıya 1-5.9.2000 tarihinde yazılı ihbar vererek tasarrufunda bulundurduğu dükkânı tahliye etmesini talep ettiğini, Davalının bu talebe uymadığını bir olgu olarak kabul ettikten sonra Davalının dükkânda yasal bir dayanak olmadan oturduğunu da kabul etmiştir. Mahke-me 31.10.2003 tarihinde verdiği karar ile Davacı leyhine tahliye emri vermiş ve Davalının Davacıya hüküm tarihinden itibaren ayda 250 sterlin ara kâr ödemesini de emrettikten sonra dava masraflarının da Davalı tarafından ödenmesini hükmetmiştir. Öyle anla-şılıyor ki Davalı terekenin varislerinden biridir ve merhumun vefatından önce merhumun izni ile merhum ile birlikte dükkânda bulunmakta idi.
Kendini bu karardan mağdur hisseden Davalı, 10.11.2003 tarihinde önümüzdeki istinafı dosyalamıştır. İstinaf -ihbarnamesi 7 istinaf sebebi içermektedir. İlâveten Davacı istinafın dinlenmesinden önce 24.2.2004 tarihinde Mahkemeye dosyaladığı ek istinaf ihbarnamesi mucibince 2 istinaf sebebi daha öne sürmüştür. İstinaf Yüksek Mahkemenin 10.3.2004 tarihli oturumund-a ele alınmıştır. İstinafın duruşması esnasında İstinaf Eden Davalı, 4 istinaf nedenini geri çekmiştir. Geri kalan istinaf nedenlerini de tek başlık altında toplamıştır. Geri kalan istinaf sebeplerinin aşağıdaki şekilde tek başlık altında özetlenmesi mü-mkündür:
Davayı dinleyen Girne Kaza Mahkemesi, İTEM Yasasının bilhassa 79. madde hükümlerine uymayarak İstinaf Eden Davalı aleyhine tahliye emri vermekle hata etmiştir. Bir başka deyişle Davacının tahliye talep etmeye hakkı yoktur bu hak veya görev -Devlet'indir. İstinaf nedenleri arasında Alt Mahkemece, İstinaf Eden Davalı aleyhine verilen ara kâr emrine karşı önümüzde bir istinaf sebebi yoktur.
Bu istinafı, istinaf nedenleri ışığında istinafın duruşmasında tarafların yaptığı argümanları dinle-yerek karara bağlamak görevimizdir. Önce İstinaf Eden Davalının üstünde durduğu İTEM Yasasının ilgili maddelerini, bilhassa 79. maddesini tezekkür etmemiz yerinde olacaktır. Sözü edilen 79. madde aynen şöyledir:
"Bu Yasa kurallarına göre eşdeğer -mal olarak verilen
taşınmaz malların, verildiği hak sahiplerine boş olarak
devredilmesi asıldır.
İlgili Komisyon Kesin Tasarruf Belgesi isdarından
hemen sonra böyle malları tasarruflarında bulunduranlara
yeni mal sahibini- yazılı olarak bildirir ve tasarrufun-
daki malın en geç bir ay içinde veya eğer mal kirada ise,
kira süresinin sonunda tahliye ederek yeni mal sahibine
teslimi gerektiği yolunda ihbarda bulunur. Bu ihbara
uymayarak işgale devam edenle-r, fuzuli şagil durumuna
düşerler.
Ancak, bu Yasanın 29. maddesinin şart bendinde,
göçmen tanımına girenlerle ilgili olarak, öngörülen
Devlet yükümlülüğü saklıdır."
Yukarıda alıntısı yapılan 79. maddede, sözü geçen 29. madd-enin şart bendinin ise sadece konutlara şamil olduğu, işyerlerine şamil olmadığı, bu meselede dava konusu gayrımenkulün ise dükkân veya işyeri olduğu tartışılmazdır ve sarihtir. Dolayısıyla 29'uncu maddenin konumuzla ilgisi yoktur. İTEM Yasası hükümlerin-e göre dava konusu dükkânın eski mal sahibi olan Devlet tarafından tahliye edilerek Davacı Terekeye verilmesi, muhakkak ki İstinaf Edenin avukatının söylediği gibi İTEM Yasası hükümleri ile uyum oluştururdu. Ancak İTEM Yasası, Mahkemelerimizin uygulamakla- yükümlü olduğu tek Yasa değildir. Mahkemelerimiz buna paralel olarak başta KKTC Anayasası olmak üzere Anayasayı ve onun öngördüğü sair yasaları ve mevzuatı da uygulamakla yükümlüdür. Bunlar arasında Fasıl 224 Gayrımenkul Mal Yasası, Kira Denetim Yasası -ve 9/76 sayılı Mahkemeler Yasasının 38. maddesinde yerini bulan Ahkâm-ı Umumiye (Common Law) da bulunmaktadır. Mülkiyet hakkı Anayasamızın hükümlerine göre kişinin garanti edilen en temel haklarındandır ve bu hakkın kullanılması ancak Yasalar ile sınırlan-abilir. Mevcut yasalar ve İTEM Yasası dışındaki mevzuata göre de Davacı, dava konusu dükkânın kâmilen kayıtlı mal sahibi olduğuna göre ve Davalı da konu gayrımenkulü tasarruf etmesini haklı kılacak herhangi bir yasal mevzuata dayandıramadığına göre, konu -gayrımenkulü Davacının rızası dışında trespasser olarak tasarrufunda bulunduğu sarihtir. Bu durumda Alt Mahkemenin İstinaf Eden Davalı aleyhine tahliye emri vermekle herhangi bir hataya düştüğü görülmemektedir. Bir başka deyişle bu kararın yanlış verildi-ğine İstinaf Eden Davalı tarafından ikna edilmedik. Netice olarak istinaf reddolunur. İstinaf masraflarının da İstinaf Eden Davalı tarafından ödenmesi emrolunur, bunun miktarını Başmukayyit tespit edecektir.
Metin A. Hakkı Mustafa H. Özkök - Seyit A. Bensen
Yargıç Yargıç Yargıç
22 Mart, 2004
3
Full & Egal Universal Law Academy