-D. 32/2014 Yargıtay/Hukuk No: 97/2012
(Mağusa Kaza No : 1313/2011)

Yüksek Mahkeme Huzurunda.

Mahkeme Heyeti : Hüseyin Besimoğlu, Ahmet Kalkan, Emine Dizdarlı

İstinaf eden : Doğu Akdeniz Üniversitesi ve/veya Doğu Akdeniz
- Üniversitesi Rektörlüğü, Gazimağusa.
(Davalı)

İle

Aleyhine istinaf edilen : Ali Özkan Albayrak, Bayraktaroğlu
No.58/2 Baykal, Gazimağusa.
(Davacı)

A r a s ı n d a.

İstinaf eden nam-ına: Avukat Pınar Güzel.
Aleyhine istinaf edilen namına : Avukat Şefik Aşçıoğulları.

Gazimağusa Kaza Mahkemesi Yargıcı Tacan Reynar'ın 1313/2011 sayılı davada, 9.5.2012 tarihinde verdiği karara karşı, Davalı tarafından yapılan istinaftır.

----------------

K A R A R

Hüseyin Besimoğlu : Bu istinafta, Mahkemenin hükmünü, Sayın Yargıç Ahmet Kalkan okuyacaktır.

Ahmet Kalkan :İstinaf Eden/Davalı, Gazimağusa Kaza Mahkemesinin 1313/2011 sayılı davada aleyhine verdiği hüküm nedeniyle bu istinafı do-syaladı.

İSTİNAF İLE İLGİLİ OLGULAR:

İstinafa konu dava ile ilgili olguları aşağıdaki gibi özetleyebiliriz:

Karar içerisinde, İstinaf Eden, Davalı, Aleyhine İstinaf Edilen ise Davacı olarak anılacaktır.

Kamu tüzel kişiliğini haiz bir Üniversite olan- Davalı, 13.10.2003 tarihli Yönetsel Hizmetler Personel Sözleşmesi ile istihdam ettiği Davacının sözleşmesini, 30.3.2004 tarihinde tek taraflı olarak feshetti.

Davacı, bu fesih kararının iptali için Davalı aleyhine, YİM 353/2004 sayılı davayı dosyaladı. -

Yüksek İdare Mahkemesi, 23.3.2007 tarihinde, Davacının işine son veren 30.3.2004 tarihli kararın, hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğurmayacağına hükmetti.

Davalı, bu karar aleyhine dosyaladığı YİM/İstinaf 2/2007 sayılı istinafı, 12.-11.2010 tarihinde geri çekti.

Davacının işine son veren karar, Yüksek İdare Mahkemesi tarafından iptal edilmesine rağmen, Davalı, Davacıyı işine iade etmedi veya tekrar işe almadığı gibi, sözleşme altındaki yükümlülüklerini de yerine getirmedi, herhangi -bir ödemede de bulunmadı.

Bunun üzerine Davacı, 13.4.2011 tarihinde, Davalı aleyhine, Mağusa Kaza Mahkemesinde 1313/2011 sayılı, bu istinafa konu davayı dosyaladı ve Davalıdan ödenmeyen maaşlarının ödenmesi ve manevi tazminat talebinde bulundu.

Davayı d-inleyen Alt Mahkeme, Davacı lehine Davalı aleyhine (hükümde yazıldığı şekli ile) aşağıdaki gibi hüküm verdi:

İki aylık ücret tutarı olan 4,400 TL meblağ ve işbu meblağ üzerinden 30.3.2004 tarihinden itibaren yasal faiz,
İş Yasası'nın m.12(2)(d) fıkraları- ve 13(3) fıkraları altında 4,950 TL meblağ ve işbu meblağ üzerinden 30.3.2004 tarihinden itibaren yasal faiz,
19,800 TL genel zarar ziyan,
2,000 TL dava masrafı için hüküm ve emir verilir.

Davalı bu hükmü istinaf etti.

İSTİNAF SEBEPLERİ:

Davalı ist-inaf ihbarnamesinde 10 istinaf sebebi ileri sürmesine rağmen, tüm istinaf sebeplerini 3 ana başlık altında toplamak mümkündür.

Buna göre:
Muhterem Bidayet Mahkemesi, Davalının tazminat ödemesine hükmetmekle hata etti.
Muhterem Bidayet Mahkemesi, tazmin-atı hesaplarken hata etti.
Muhterem Bidayet Mahkemesi, hükümde belirlediği tazminata yasal faizi, 30.3.2004 tarihinden başlatmakla hata etti.

TARAFLARIN İDDİA VE ARGÜMANLARI:

Davalı Avukatı istinaftaki hitabında, istinaf sebepleri ile ilgili iddia v-e hukuki argümanlarını sunarken, özetle, Alt Mahkemenin hatalı yöntem uyguladığını, Talep Takririnde İş Yasası altında talep bulunmadığı halde meseleyi İş Yasası kapsamında değerlendirdiğini, YİM kararından sonra, Davacının işe dönmek için yazılı talepte b-ulunmadığını, Davalıya herhangi bir başvuru olmadan, doğrudan tazminata hükmedilmesinin hata olduğunu, Alt Mahkemenin tazminatı belirlerken hata yaptığını, McGregor on Damages 13. Baskı paragraf 884 sayfa 594'te belirtilenlere atfen, haksız şekilde işine s-on verilen bir müstahdeme ödenecek tazminatın, ilk nazarda, sözleşme uyarınca çalışmaya devam etmiş olsaydı, eline geçecek olan miktar kadar olduğunu, bu sürede müstahdemin zararı azaltmak için, başka işten sağladığı ve makul surette söylemesi gereken fayd-anın tazminattan düşülmesi gerektiğini, Alt Mahkemenin bunu yapmadığını, tazminat belirlenirken Talep Takririnde özel zarar-ziyan olarak talep edilen miktarın, genel zarar olarak verildiğini, tazminatın net maaş üzerinden hesaplanması gerektiği halde brüt -maaştan hesaplandığını, Alt Mahkemenin faizi dava tarihinden başlatması gerekirken işten durdurulma tarihinden başlattığını, hükmünü hangi mevzuata dayandırdığını belirtmediğini ileri sürerek, istinafın kabulünü talep etti.

Davacı Avukatı ise, sıra kend-isine geldiğinde, Davayı, Anayasa'nın 152 (6) maddesi kapsamında, bağlayıcı nitelikteki bir mahkeme kararının, Davalı tarafından yerine getirilmemesi nedeniyle, Anayasa'da belirtilen tanımı ile tam ve muhik bir tazminat almak için dosyaladıklarını, Alt Mah-kemenin gerekli değerlendirmeyi doğru şekilde yaparak doğru yöntemle tazminatı belirlediğini, hükmün bozulmasını gerektirecek bir hata olmadığını ileri sürdü ve istinafın reddini talep etti.

İNCELEME:

Olgular ve tarafların iddialarını yukarıdaki şekild-e özetledikten sonra, istinaf sebeplerini incelememiz gerekmektedir.

Muhterem Bidayet Mahkemesi, Davalının tazminat ödemesine hükmetmekle hata etti.

Davacının Talep Takriri dikkatli bir şekilde incelendiğinde, dava sebebinin iki esasa dayandığı görülm-ektedir.

Kesinleşmiş hale gelen, YİM 353/2004 sayılı Yüksek İdare Mahkemesinin kararına uymayan Davalının Davacıya Anayasa'nın 152(6) maddesi kapsamında tazminat ödemesi,
Sözleşmesi haksız ve mesnetsiz feshedilen Davacıya İş Yasası'nın 12(1)(2) ve 13(3) -maddeleri gereğince, Davalının tazminat ödemesi.

Buna göre, sırasıyla, önce Anayasa'nın 152(6) maddesi altında Davalının sorumlu olup olmadığını, sonra da İş Yasası altındaki sorumluluğunu inceleyeceğiz.

Anayasa'nın 152 (6) maddesi altında açılan tazm-inat davalarındaki hukuki durum, D.26/90 Y/H 60/1989 sayılı içtihat kararında incelenmiştir.

Konu kararda, Anayasa'nın 152. maddesi bütünüyle iktibas edildikten sonra şöyle denmiştir:

"Görülebileceği gibi Yüksek İdare Mahkemesi başvuru konusu kararın 1-52(4) maddesi uyarınca tamamen hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğurmayacağına karar verdikten sonra bu karar, konu maddenin 5. fıkrasına göre, Devlet içerisindeki bütün mahkemeleri ve bütün organları veya makamları bağlar ve karar ilgil-i organ veya makam veya kişi tarafından uygulanır."

Buraya kadar olan kısımdan anlaşılabileceği gibi, Yüksek İdare Mahkemesi kararları, Anayasa'nın 152 (5) maddesi gereğince Devlet içerisindeki tüm organ ve makamları bağlar ve ilgili organ veya makam vey-a kişiler bu kararları uygulamak zorundadır.

Yargıtay aynı paragrafın devamında şöyle demiştir:

"Karar uyarınca hareket edilmediği takdirde konu maddenin 6. fıkrası altında zarar gören kimse, kendisine zarar veren tarafından zararların tazmini veya başk-a tazminat verilmesi için dava açıp Mahkeme tarafından saptanacak tam ve muhik bir tazminat alma hakkına sahiptir."

Yargıtayın bu saptamasından hareket ettiğimizde, Yüksek İdare Mahkemesi kararının uygulanmadığı hallerde, sadece bu nedenle, zarara uğray-an kişinin zararlarının tazmini için zarar verene karşı dava açıp, tazminat alma hakkı olduğu sonucuna ulaşmamız kaçınılmazdır.

Yargıtay aynı kararında, Anayasa'nın 152(6) maddesinde öngörülen tazminatın ne türden bir tazminat olduğunu şöyle izah etmişti-r:

"Anayasanın 152(6) maddesinde öngörülmekte olan tazminat,
idarenin Mahkeme kararına göre hareket etmemesinden dolayı doğan bir tazminat olup kendisine özgü (Sui Generis) bir haktır ve işveren ve işçi (Master and Servant) ilişkilerinde olduğu gibi taz-minat miktarı matematiksel bir doğrulukla hesaplanıp saptanamaz. Tazminat miktarını saptarken idarenin 152(6) maddesinden kaynaklanan sorumluluğun, hukukun üstünlüğünü egemen kılmayı ve böylece keyfi işlemleri önlemeyi amaçlayan ve