(743 S. K. m. 21, 136)
Dava: N. K. vekili Avukat N. K. ile davalı K. K. vekili avukat N. A. B. arasında mütehaddis boşanma davasının yapılan muhakemesi sonunda; davanın salahiyet noktasından reddiyle talep vukuunda dosyanın salahiyetli Adana Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine mütedair Kadıköy asliye 1. hukuk mahkemesinden sadir olan 25.4.1956 tarih ve 27.5.307 sayılı hükmün temyizen tedkiki davacı vekili tarafından talebedilmesine mebni temyiz mahkemesi ikinci hukuk dairesince; tedkik edilen dava evrakı ve muhakeme zabıtnamesi mündericatına ve hükmün müstenit olduğu gerekçelere göre davacının yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün tasdikini mütezammın 16.6.1956 tarih ve 3751/3486 sayılı ilamın tashihan tetkiki davacı N. K. vekili tarafından talep edilmekle keyfiyet yeniden bittetkik davacı istid'asında (kocası tarafından döğülüp koğulduğunu ve emniyet memurları vasıtasıyle İstanbula gönderildiğini ve müstakil ikametgah ittihazına mecbur olduğunu) bildirmiş olmasına göre davacının ayrı yaşamakta haklı olup olmadığı tahkik edilerek ayrı ikametgah ittihazına haklı bulunduğu sübut bulduğu takdirde salahiyet itirazının reddiyle davaya bakılmak gerekirken böyle bir tahkikat yapılmadan salahiyetde red kararı verilmesi yolsuz ve tashih varit görülmekle tasdik kararının ref'iyle mahalli mahkemesi hükmünün bu sebeple bozulmasına karar verilip mahalline iade kılınmakla; yeniden cereyan eden muhakeme neticesinde; Evvelce verilen hüküm usul ve kanuna uygun bulunmuş olduğundan ve saireden bahisle ısrara karar verilmiştir.
Temyiz eden: Davacı N. K. vekili Avukat N. K.
Karar: Hukuk heyeti umumiyesinde bittetkik ısrarı mutazammın olan son hükmün müddetinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra icabı görüşülüp düşünüldü.
Dava, kocasının kendisini döğüp evden koğması üzerine Adana Emniyet makamları delaletiyle İstanbul'a Ana ve Babası nezdine geldiğinden ve bu suretle müstakil ikametgah ittihazına mecbur olduğundan bahisle Kadıköy Asliye Hukuk Mahkemesinde kocası aleyhine açtığı boşanma davasının muhakemesi sırasında davalı kendisinin Adanada ikamet etdiğinden ve Adana Nüfusuna kayıtlı bulunduğundan bahisle selahiyet itirazında bulunmuştur. Davacının dava dilekçesinde müstakil ikametgah ittihazına mecbur kaldığını bildirmiş olması, bunun sebebleri üzerinde tahkikat icrasına ve bu sebeplerin tahakkuku halindede selahiyet itirazının reddine hüküm verilmesine sebep teşkil etmez. Medeni Kanunun 21. maddesinin birinci fıkrası mücebince kocasının ikametgahı karının da ikametgahıdır. Aynı maddenin ikinci fıkrasında ise, ancak kocasından ayrı yaşamağa mezun olan kadının kendisine ayrı bir ikametgah ittihaz edebileceği belirtilmiştir. Boşanma davalarında selahiyetli mahkeme medeni kanunun 136. maddesi mücebince davacının ikametgahı mahkemesidir. Davacı ayrı yaşamağa mezun bulunmamış ve Medeni Kanunun 21. maddesi mucebince ikametgahı da kocasının ikametgahından ibaret bulunmuş olmasına göre davanın rüyetine kocanın ikamet etmekde bulunduğu Adana asliye mahkemesi hakimi salahiyetlidir. Davacı ayrı yaşamak hakkını haiz bulunduğuna dair salahiyetli merciden karar istihsal etmedikçe ileri sürdüğü bazı vakıalara dayanarak ayrı ikametgah ittihazına mecbur kaldığından bahisle kocasının ve dolayisiyle kendisinin kanuni ikametgahı olmıyan bir mahal mahkemesinde boşanma davası ikame edemez. Varit olmıyan temyiz itirazlarının reddiyle salahiyet itirazını kabul eden ve usul ve kanun hükümlerine uygun bulunan ısrar kararının ONANMASINA, aşağıda müfredatı yazılı 1385 kuruş temyiz ilamı harcının temyiz edenden alınmasına 18.12.1957 tarihinde ekseriyetle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy