(634 S. K. m. 5, 10) (743 S. K. m. 2)
Dava: Taraflar arasındaki kat mülkiyetine çevirme davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; İstanbul 10. Sulh Hukuk Mahkemesi'nce davanın kabulüne dair verilen 10.7.1973 günlü kararın incelenmesi davalı tarafından istenilmesi üzerine Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 8.10.1973 gün ve 4442/3756 sayılı ilamıyla bozularak yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda; Mahkemece önceki kararda direnilmiştir.
Hukuk Genel Kurulu'nca incelenerek direnmeyi kapsayan son hükmün süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:
Karar: Davalının re'sen satış vaadi sözleşmesine dayanarak davacılara satıp fiilen de tahsis ettiği bağımsız bölümler nedeniyle tarafların ortak maliki bulundukları ana taşınmazda 634 sayılı Kanuna göre kat mülkiyeti kurulmasını sağlamak amacıyla açılan dava sonunda mahkemece bağımsız bölümlerin hiçbir ivaz alınıp verilmeden arsa payları denkleştirilerek davacılar ve kararda adları geçenlere ayrı ayrı aidiyeti ile tapuya tesciline ilişkin olarak verilen karar özel dairece bozulmuş mahkeme payları denkleştirildiği ve bu denkleştirme nedeniyle herhangi bir ivaz alınıp verilmesinin söz konusu edilemeyeceği gerekçesiyle önceki kararda direnmiştir.
Özel daire ile mahkeme arasındaki uyuşmazlık kat mülkiyetinin 634 sayılı Kanunun 10/5. maddesine göre kurulmasında arsa payları denkleştirilirken ivaz ödenmesi gerekip gerekmeyeceği yönüne ilişkin bulunmaktadır.
Hukuksal işlemlerin doğuracakları sonuçlar tarafların açıkladıkları iradeye göre tespit olunmalıdır. Taraflarca açıklanan iradenin mutlak bir kesinlik taşımaması halinde hukuksal işlemlerin gerçek niteliklerinin tespiti hakime düşen bir görevdir. Hakim bu konuda kendine düşen takdir hakkını kullanırken kuşkusuz tarafların irade açıklamaları yorumlamak ve bu yorumlama ile varacağı sonuca dayanmak zorundadır.
Olayda re'sen satış vaadi sözleşmeleriyle davacıların apartmanının belirli dairelerini arsa payları tespit edilmek suretiyle satın aldıkları ve dairelerin alıcılarına fiilen tahsis edilmiş bulundukları anlaşılmaktadır. Az önce açıklanan Hukuki esaslar uyarınca tarafların açıklanan iradelerine göre sözleşmelerin doğrudan doğruya ve esas itibariyle bağımsız bölümlerin ve ona bağlı olarak da arsa payının satışına ilişkin olduklarının kabulü gerekir.
Kat Mülkiyeti Kanununda arsa payına bağımlı bir nitelik verilerek 5. madde ile şu düzenlemede bulunulmuştur; Kat mülkiyetinin başkasına devri veya miras yoluyla geçmesi halinde, ona bağlı arsa payı da birlikte geçer; arsa payı kat mülkiyetinden veya kat irtifakından ayrı olarak devredilemeyeceği gibi, miras yoluyla da geçmez ve başka bir hakla kayıtlanamaz O halde tarafların karşılıklı hakları borçları onların sözleşmeye vücut veren ve birleşen iadelerine göre tayin olunmalıdır. Dayanılan sözleşmelerde ödenmesi gereken para bağımsız bölümün görünen ve herkesçe bilinen niteliklerine göre tespit olunmuştur. Tespiti tamamen ihtisasa dayalı özel bilgiye gerektiren arsa payının herhangi bir nedenle yanlış gösterilmiş olması gerçek durumu değiştiremez. Bunun sonucu olarak arsa payının gerçeğe aykırı olarak gösterilmiş olması halinde kat mülkiyetinin kuruluşunda bağımsız bölümlere ilişkin arsa payları denkleştirilirken bir ivaz ödenmesi gerekmez. Diğer taraftan bağımsız bölüm satılarak fiilen teslim edildikten sonra kat mülkiyetinin kuruluşunda arsa paylarının denkleştirilmesi nedeniyle taraflarca bir ivaz istenilmesi objektif iyiniyet kuralları ile de bağdaştırılamaz.
Bu nedenlerle direnme kararı usul ve yasaya uygun olduğundan onanması gerekir.
Sonuç: Temyiz itirazlarının reddi ile yukarıdaki nedenlerle usul ve yasaya uygun olan direnme kararının onanmasına ve aşağıda yazılı 250.000 kuruş ilam harcından hissesi nispetinde temyiz edenden alınmasına 11.09.1974 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy