(3467 S. K. m. 4, 7) (657 S. K. m. 237)
Dava: Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Ankara Onikinci Asliye Hukuk Mahkemesince davanın reddine dair verilen 21.12.1977 gün ve 570- 651 sayılı kararın incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmesi üzerine; Yargıtay Onbeşinci Hukuk Dairesi'nin 25.4.1978 gün ve 839- 876 sayılı ilamıyla,
(... Davalı Atilla verdiği taahhütnamede: (Bayındırlık Bakanlığı Karayolları Genel Müdürlüğü hesabına burslu öğrenci olarak kayıt kabul olunduğum İ.D.M.MA. İnşaat İhtisas bölümünde mevzuat hükümlerine göre tahsilimi ikmal ettikten sonra Bayındırlık Bakanlığı Karayolları Genel Müdürlüğünde tensip olunacak mahal ve vazifede alakalı kanunların bana tahmil ettiği müddet kadar mecburi hizmet ifasını şimdiden kabul ve taahhüt ederim) demek suretiyle mecburi hizmet külfeti altına girmiştir.
Yüklenilen mecburi hizmet konusunda ilgili kanun (Yüksek Mühendis ve Teknik Okulları Mezunlarının Mecburi Hizmetlerine Dair) 3467 sayılı Yasadır.
Anılan Yasanın 4. maddesinde:
(Hizmete alınmak için müracaat etmeyenlerle, mecburi hizmet müddetlerini bitirmeden evvel vazifeden ayrılanlar, yüksek mühendis veya teknik okullardaki tahsillerinin beher senesi için o sene ücretli talebeden alınan mebaliğin ve ecnebi memleketlerdeki tahsillerinin beher senesi için de kendilerine sarfedilen mebaliğin iki mislini def'aten ödemekle mükelleftirler. Bu tazminatın hesabında hizmet edilmiş olan seneler hesaba alınmaz) denilmektedir.
Halen yürürlükte bulunan yasada, yasa koyucunun amacı, borçlunun öğrenim yaptığı yıllar için kendisini okutan idarenin kuruluşunda fiilen görev yapmasıdır. 657 sayılı Devlet Memurları Yasasında, güdülen bu amacı kısıtlayan veya kaldıran bir koşul mevcut değildir. Öyle ise: Olayda uygulanması gereken 3467 sayılı Yasanın 4. maddesi buyruğu gereği mecburi hizmet süresini bitirmeden ayrılanların çalıştıkları zamana ilişkin tazminat borçları indirilemeyeceği gibi, yasal durum karşısında cezadan da bir indirim yapılması mümkün değildir.
Mecburi hizmet süresi, burslu okunulan süre 1 yıl 9 ay, anılan Yasa gereğince iki katı 3 yıl 6 aydır. Ancak 2 yıl 5 ay 20 gün çalışılmıştır.
Bu durumda 3467 sayılı Yasanın 4. maddesi doğrultusunda deliller incelenerek değerlendirilmek suretiyle uygun sonuca göre karar vermek gerekirken...),
Gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda; mahkeme önceki kararda direnilmiştir.
Temyiz eden: Davacı Karayolları Genel Müdürlüğü vekili.
Hukuk Genel Kurulu'nca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:
Karar: Davacı idare vekili, müvekkilinden burs alarak İstanbul D.M.M. Akademisi İnşaat Bölümünü bitiren davalı Atilla'nın zorunlu hizmetini tamamlamadan işinden istifa suretiyle ayrıldığını ileri sürerek, 3467 sayılı Yasanın 4 ve 7. maddeleri gereğince davalı için yaptığı okutma giderlerinin iki kat olarak ödetilmesini istemiş; mahkeme, davalının burslu Okuduğu süreden fazla idare hizmetinde çalıştığını saptayarak, olaya 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 224. maddesini uygulamak suretiyle davayı reddetmiştir.
Gerçekten de davalı Atilla, Devlet Mimarlık ve Mühendislik Akademisi'nde okuduğuna göre, Yüksek Mühendis ve Teknik Okulları Mezunlarının Mecburi Hizmetlerine Dair 3467 sayılı Kanunun olayda uygulama yeri bulunmamaktadır. Kaldı ki, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 237/b. maddesiyle diğer kanunların bu kanuna aykırı hükümleri yürürlükten kalkmıştır. Bu nedenle uyuşmazlığın 657 sayılı Yasanın 224. maddesinin ilk fıkrasına göre çözümlenmesi gerekmektedir. Bu fıkrada, yurt içinde Devlet hesabına okutulan öğrenciler için öğrenim süreleri kadar (tabibler dahil) zorunlu hizmet öngörülmüştür.
Davalı Atilla burslu Okuduğu süreden daha fazla davacı idarede hizmet gördükten sonra ayrıldığına göre, davanın reddine dair kararda direnilmesi isabetlidir. Bu nedenle direnme kararı onanmalıdır.
Sonuç: Temyiz itirazlarının reddiyle, direnme kararının yukarıda açıklanan nedenlerle ONANMASINA ve 385 lira bakiye temyiz ilam harcının temyiz edenlerden alınmasına 19.03.1982 gününde oybirliği ile karar verildi.(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy