(506 S. K. m. 26)
Dava: Taraflar arasındaki "rücu alacağı" davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Zonguldak 1. İş Mahkemesince davanın kabulüne dair verilen 12.11.1979 gün ve 1977/845-1187 sayılı kararın incelenmesi davalı tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 6.2.1980 gün ve 1979/8398-728 sayılı ilamiyla; ( ... sigortalı işçinin davalı işverene ait işyerinde çalışırken meslek hastalığı nedeniyle % 38,2 oranında beden gücü kaybına uğrayarak sürekli işgörmezlik durumuna düştüğü 26.9.1967 tarihinde, % 60 oranında beden gücü kaybı artışı da 6.12.1971 tarihinde saptanmış ve kendisinin 21.10.1972 tarihinde işinden ayrıldığı dosya arasında mevcut davalı işverenin 3.11.1977 tarihli yazısına ilişik (mesai listesinde) belirtilmiştir. % 81 beden gücü kaybındaki artış ise işten ayrıldığı tarihten sonra 24.5.1974 tarihinde tespit edilmiştir. Sigortalı işçinin işyerinden ayrılmasından sonra gerek aynı işyerinde gerek başka işyerlerinde meslek hastalığı ile ilgili olarak başkaca çalıştığı iddia ve özellikle ispat olunmamıştır.
Meslek hastalığının kural olarak zamanla artış göstereceği tıbbi olgusu karşısında sonradan meydana geldiği saptanan beden gücü kaybı oranı artışlarının ve giderek ölümünün eskisinin bir uzantısı sayılacağı ve bu bakımdan sonradan saptanan artışlar ve ölüm yönünden kusurun daha fazla kabulünün mümkün görülmeyeceği hukuki bir gerçektir.
Bu nedenlerle, mahkemenin bu esasa aykırı olarak sonradan meydana gelen % 81 beden gücü kaybı için tespit edilen % 91.40 kusur oranını bir kısım gelirlere uygulaması isabetli sayılamaz. Bunlar içinde; sigortalının işinden ayrıldığı tarihteki % 60 beden gücü kaybı için saptanan % 55,75 Kusur oranına göre hüküm kurulması gerekir.
O halde, davalının bu yönü amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır..) gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda; mahkemece önceki kararda direnilmiştir.
Hukuk Genel Kurulunca İncelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü :
Karar: Dava, meslek hastalığı sonucu ölen sigortalı ile hak sahiplerine, davacı Kurum tarafından yapılan SS. yardımlarının rücuan ödetilmesi istemine ilişkindir.
Tarafların iddia ve savunmaları ile dosyadaki kanıtlara göre, sigortalının, meslek hastalığı nedeniyle % 60 oranında sürekli iş göremezlik halinin saptandığı 6.12.1971 gününden sonra, hizmet akdinin feshedildiği 21.10.1972 gününe kadar, aynı işyerinde çalıştığı anlaşılmaktadır. Esasen, bu yön tartışma konusu da değildir.
Öte yandan, sigortalının, iş akdinin feshi tarihine kadar, davalıya ait işyerindeki çalışmasını sürdürmüş olmasının, gerek sorumluluk ve gerek kaçınılmaz maluliyet oranlarını ve giderek, bu davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 26. maddesinde öngörülen koşullara göre belirlenecek olan davalı, işverenin kusur oranını etakileyeceği kuşkusuzdur.
Hal böyle olunca da, mahkemece, sigortalının işyerinden ayrılmasına kadar, aynı işyerinde 10 ay 15 gün Çalışmış olduğu gözönünde tutulmak ve işyerinden ayrıldığı 21.10.1972 günündeki meslekte kazanma gücü kayıp oranı esas alınarak, buna göre davalı işverenin kusuru belirlenmek gerekir. İşte, böylece saptanacak olan kusur oranı, sigortalının işyerinden ayrıldığı günden sonra meydana gelen sürekli iş göremezlik oranındaki artışlar nedeniyle davacı Kurum'ca yapılan SS. yardımlarına da aynen uygulanmak suretiyle, hüküm altına alınacak rücu alacağının miktarı tespit edilmelidir.
O halde, yukarıda açıklanan ilkelere aykırı düşen önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır. bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır.
Sonuç: Davalının temyize itirazlarının kabulü ile, direnme kararının yukarıda gösterilen sebeplerden dolayı, HUMK.'nun 429. maddesi gereğince BOZULMASINA, 23.03.1983 gününde oyçokluğuyla karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy