(2822 S. K. m. 25, 45)
Dava: Taraflar arasındaki ödence davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Ankara 2. İş Mahkemesince davanın kabulüne dair verilen 1.7.1980 gün ve 1978/406-563 sayılı kararın incelenmesi davalı tarafından istenilmesi üzerine,
Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 20.11.1980 gün ve 1980/11284-11850 sayılı ilamı:
(.. 275 sayılı Toplu İş sözleşmesi Grev ve Lokavt Kanunu grev ve kanun dışı grevi tanımlamış, greve nasıl başvurulacağını ayrıntılı bir biçimde hükme bağlamıştır. Grev hiç kuşkusuz bir anayasal hak olmakla beraber, bütün barışçıl yollardan sonra başvurulabilecek zorlayıcı bir yoldur. Yasal olmayan bir greve bir işçinin katılmasının işverene hizmet sözleşmesinin bildirimsiz haklı bir fesih hakkı verdiği de tartışma götürmez ilke olarak mahkemece grevin kanundışı olduğunun tespiti hakkında verilecek karar izhari niteliği haiz olup, grevin yasadışı oluşu mahkemenin bu yöndeki kararı ile oluşmaz. O halde işçi yasal olmayan bir greve katılmışsa bunun doğuracağı hukuksal sonuçlara katlanmak zorundadır; ancak, grev kararı alan sendikaya karşı bazı hakları doğurup doğurmayacağı tartışma konusu edilebilir. Bu temel ilkenin sonucu olarak işveren, grevin yasal olmadığı düşüncesi ile işçinin işine son vermiş olup ta, mahkeme grevin yasal olmadığı yolundaki iddiayı reddetmiş ise, işveren bu yoldaki davranışının sonuçlarına katlanacaktır. Aksine işçi, katılmış olduğu grevin yasal olmadığının sonradan mahkeme ilamı tespit edilmesi halinde işine zamanında son verilmiş olması kaydı ile grevin yasal olmadığını sonradan öğrendiği yolunda bir savunmaya dayanarak ihbar kıdem tazminatı isteyemez. Aksi yoldaki düşünce greve ilişkin yasak düzenlemelerin gittiği kamu düzeninin korunması yolundaki yasa koyucunun amacına aykırı düşer.
Yukarıdaki açıklamaların ışığı altında olay değerlendirildiğinde Davacının yasal olmayan bir greve katıldığı gerçektir. Bu durum, İşverene hizmet sözleşmesini bildirimsiz son verme hakkını verir. Ancak, işverenin sözleşmeyi İş Kanununun 18. maddesinde öngörülen süre içerisinde son vermesi de zorunludur. İşverenin yargılamanın sonuna kadar fesih hakkını saklı tutarak işçiye ihtarda bulunması yeterli değildir. Bu hakkın fiilen kullanılması gerekir. O halde mahkemece, işçinin yasal olmayan greve katılması sürdükçe sürenin işlemeyeceği gözönünde tutularak son katılma gününden itibaren 6 günlük süre içerisinde işe son verilip verilmediği araştırılarak, varılacak sonuç uyarınca karar vermek gerekirken, karar yerinde yazılı gerekçelerle hüküm tesisi isabetsizdir...) gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda; Mahkemece önceki kararda direnilmiştir.
Karar: Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:
Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dosyadaki kağıtlara, gösterilen gerektirici nedenlere göre, Hukuk Genel Kurulunca da benimsenen Özel Daire bozma kararında uyulmak gerekirken önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır. Bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır.
Sonuç: Davalının temyiz itirazlarının kabulü ile, direnme kararının Özel Daire bozma kararında gösterilen sebeplerden dolayı BOZULMASINA, 26.05.1982 gününde oyçokluğu ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy