(743 S. K. m. 379) (818 S. K. m. 397)
Dava: Taraflar arasındaki "SATIŞ AKTİNİN VE TAPUNUN İPTALİ" davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Gebze Asliye 1. Hukuk Mahkemesince davanın kabulüne dair verilen kararın incelenmesi davalı tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 1. Hukuk Dairesinin 1.6.1981 gün ve 1981/6765-7242 sayılı ilamiyla; (..Dava konusu 1306 parsel sayılı taşınmaz (S.Ş.) adına kayıtlı iken, adı geçenin, satış hususunda (İ.E.) e verdiği 1.12.1975 tarihli vekaletnameye dayanılarak vekil (İ.E.) tarafından 10.12.1975 tarihinde satış yolu ile davalıya temlik edilmiştir. Temlikten sonra, önceki kayıt maliki (S.Ş.) Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesinin 6.4.1976 tarihli raporu gereğince "demansiyel araz" nedeniyle vasiye muhtaç bulunduğundan ötürü 2.6.1976 tarihli kararla vesayet altına alınmış ve iş bu dava vasi tarafından açılmıştır.
20.8.1980 tarihli adli tıp meclisi raporunda adı geçen (S.Ş.)in 1972 tarihinden beri "kısmi bir hukuki ehliyete haiz olup muavenete muhtaç olduğu, belirtilmiş olmasına karşın kendisine bir müşavir tayin edilmiş değildir. Tayin edilmiş olsa bile M.K.nun 379 ncu maddesinde yer alan müşavirin hukuki görevi ve yetkisi ehliyetli şahsın yapacağı hukuki muamelede mütalaa dermeyen etmek ve rey beyan etmekten ibaret olup kısmi ehliyetli şahsın tasarruflarını önlemek bunun icra ve ifasına mani olmak yetkisi yoktur. Gerek vekaletnamenin verildiği tarihte ve gerekse temlikin yapıldığı tarihte (S.Ş.)in hukuki ehliyet durumu açıklanan şekilde olduğuna göre, nizalı taşınmazın davalıya temlikini sağlayan vekaletname geçerli olduğu gibi vekil tarafından yapılan temlik de geçerlidir. O halde davanın reddine karar verilmek gerekli iken aksi görüş ve düşüncelerle kabulüne karar verilmesi doğru değildir..) gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir. Temyiz Eden: Davalı vekili
Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:
Karar: Medeni Kanunun 379. maddesi hükmünce "hacrine kafi sebep bulunmamakla beraber Medeni haklarını kullanmak selahiyetinden kısmen mahrum edilmesi menfaati iktizasından bulunan reşide maddede belirtilen işlerinde oyu alınmak üzere bir müşavir atanır. Kanuni müşavir vasi gibi genel yetkileri haiz bir kanuni temsilci olmadığı gibi, kayyım gibi özel bir vekil de değildir. Hakkında kayyım atanan kişi medeni hakları kullanmak ehliyetini koruduğu halde, kanuni müşavir atanan kişi medeni haklarını kullanma ehliyetini kısmen kaybeder. Bu kişiler kanuni müşavir atanan konuda kanuni müşavirin oyunu almadan medeni haklarını kullanamazlar. Aksi halde yani kanuni müşavirin oyu alınmaz veya kanuni müşavir icazet vermezse yaptıkları muamele kendilerini bağlamaz.
Olayda miras bırakan üçüncü bir kişiye vekalet vererek taşınmazını vekil marifetiyle sattırmış ancak, satış sırasında adı geçene kanuni müşavir tayin edilmesi gerektiği Adli Tıp raporuyla tespit edilmiştir.
Yukarıda açıklanan ilkeler uyarınca miras bırakana bir kanuni müşavir tayiniyle oyunun alınmadığı gerçekleşmiştir. Hal böyle olunca taşınmaz satışına ilişkin sözleşmenin bağlayıcı nitelikte bulunmadığının kabulü gerekir. Gene olayda satışın vekil marifetiyle yapılmış bulunması da sözleşmenin bağlayıcılığı sonucunu da doğurmaz. Zira; vekil müvekkilinin emir ve talimatı altında hareket etme zorunda olup, emir ve talimatın hukuki sonuç doğurması dahi kanuni müşavir oyunun alınmasını zorunlu kılar. Diğer taraftan olayda aynı durumda bulunan ve miras bırakan tarafından yapılmış diğer bir satış sözleşmesinin de geçerli bulunamıyacağına karar verilmiş ve karar kesinleşmiştir. Bu nedenle direnme kararı usul ve yasaya uygun olduğundan onanmalıdır.
Sonuç: Davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile direnme kararı yukarıda açıklanan nedenlerle ONANMASINA, 23.11.1984 gününde oyçokluğuyla karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy