(6570 S. K. m. 7) (HGK 28.12.1983 1981/6-745 E 1983/1410 K)
Dava: Taraflar arasındaki "boşaltma" davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Kemah Sulh Hukuk Mahkemesince davanın kabulüne dair verilen 6.10.1981 gün ve 7-64 sayılı kararın incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmesi üzerine,
Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 4.12.1981 gün ve 11797-16727 sayılı ilamı ile;
(..Davacı, kiralananı yeniden yıkıp inşa etmek kastı ile satın aldıklarını ve bunun için de davalının kiralanandan tahliyesi zorunluluğu doğduğunu bildirmiş ve yargılama sırasında bu talebinin yeniden inşa nedenine dayandığını belirtmiştir. Davalılar davayı aynı şekilde kabul ederek projenin ibrazı gerektiğini savunmuştur.
Yapılacak inşaata ait avan proje ibraz edilmiştir. Bu projeye göre yapının dükkan ve konut olduğu, zemin kat ve bodrum katın planı çizilip, diğer katlar hakkında bir sarahat taşımadığı görülmüştür. Dosya arasında bulunan Belediye Başkanlığının 2.9.1981 tarihli yazısında ise; ilçenin birinci sınıf deprem bölgesi bulunduğundan zemin katının buna göre tanzim edilmesi ve zemin kat hariç dört kat inşaat müsaadesi verileceği ve birinci ve ikinci katların ticaret mahilli, üç ve dördüncü katların mesken olacağı ve inşaatın 3 metre geri çekilmesi şartıyla inşaata müsaade olunacağı bildirilmiştir. Avan projenin belediyenin bu yazısında bildirdiği hususları kapsamadığı anlaşılmaktadır. Bu bakımdan belediyeden tasdikli ve belediye yazısında belirtilen şartları havi proje istenmek ve projenin mahalline uygunluğu mahallen tespit edilmek ve ondan sonra bir karar verilmek gerekirken, bu cihetten zuhul ile yazılı şekilde karar verilmesi yolsuzdur..) gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda; mahkemece önceki kararda direnilmiştir.
Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü :
Karar: Dava, yeniden inşa nedeniyle kiralananın boşaltılması isteğine ilişkindir.
Özel Daire bozma ilamında, davacının ibraz ettiği avan projenin, Belediye Başkanlığının dosyada mevcut olan 2.9.1981 tarihli yazısında bildirilen hususları içermediği kabul edilmiş ve Belediyeden, anılan yazıda öngörülen koşullara uygun olarak alınacak onaylı bir projenin ibrazı gerektiğine işaret edilmiştir.
Oysa, dosyaya ibraz edilen avan proje, Belediye başkanlığının 2.9.1981 tarihli yazısından sonra, 7.9.1981 tarihinde onaylandığına göre, anılan yazıda belirtilen hususları içerdiği Belediyece kabul edilmiş demektir.
Öte yandan, Hukuk Genel Kurulunun 28.12.1983 gün ve 1981/6-745 esas, 1410 karar sayılı ilamında da açıkça vurgulandığı üzere, yeniden inşa nedeniyle açılacak tahliye davalarında, davadan önce inşaat ruhsatı alınması zorunlu olmayıp, onanlı avan (ön) projeye dayanılarak dava açılması mümkündür ve sonradan alınaracak tatbikat projesi esasen avan projeye uygun olacağından, önceden tatbikat projesi düzenlenmesine ve inşaat ruhsatı alınmasına gerek bulunmamaktadır.
Bu nedenlerle, Özel Daire bozma ilamının yukarıda açıklanan yönlere ilişkin bölümü Genel Kurulca benimsenmemiştir.
Ancak, mahkemece yapılan araştırma ve inceleme hükme yeterli değildir. Bu durumda yapılacak iş; seçilecek bir uzman bilirkişi ya da üç kişilik bir bilirkişi kurulu aracılığı ile mahallinde inceleme yaptırılıp, dosyada mevcut olan onanlı avan projenin, dava konusu kiralanan yere ait olup olmadığı ve şayet ait ise, kiralanan tahliye edilmeden bu projenin uygulanması imkanı bulunup bulunmadığı yönleri kesinlikle tespit ettirilmek ve bundan sonra toplanan tüm deliller değerlendirilmek suretiyle varılacak sonuç uyarınca bir karar vermekten ibarettir.
O halde mahkemenin, açıklanan şekil ve kapsamda bir araştırma ve incelemeyi içermeyen eski hükümde direnmesi usul ve yasaya aykırıdır. Bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır.
Sonuç: Davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile, direnme kararının yukarıda gösterilen nedenlerden dolayı HUMK.nun 429. maddesi gereğince BOZULMASINA, 25.4.1984 gününde oyçokluğu ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy