(2942 S. K. m. 20, Geç. m. 1) (6830 S. K. m. 6, 20)
Dava: Taraflar arasındaki şikayet davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Kadıköy 2. İcra Tetkik Mercii Mahkemesince davanın kabulüne dair verilen 7.7.1983 gün ve 660-660 sayılı kararın incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 23.12.1983 gün ve 10122-11378 sayılı ilamı:
(
Belediyenin özel mülkünü terkin suretiyle kamu hizmetlerine tahsis etmesi, hatta bunu tapuya tescil ettirmesi kamu hizmetlerine tahsisin tespiti niteliğindedir. Kamulaştırma Kanunun 20. maddesinin tatbiki mümkün değildir. Terkine rağmen usulüne göre kamulaştırılması gerekir. Bu duruma rağmen mücerret terkin kararına dayanılarak tahliye istenemeyeceği düşünülmeden şikayetin kabulü isabetsizdir
) gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda; mahkemece önceki kararda direnilmiştir.
Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve direnme kararının verildiği tarih itibariyle HUMK. nun 2494 sayılı Yasa ile değişik 438/son fıkrası hükmü gereğince duruşma isteğinin reddine karar verilip, dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:
Karar : 6830 sayılı İstimlak Kanununun 20. maddesi hükmünce 16., 17. ve 19. maddelere tevfikan tapu siciline şerh verilen ve lehine istimlak yapılan idare namına tapu dairesince tescil edilen gayrimenkulün tahliyesi idarece icra memurundan istenir. İcra memuru gayrimenkulü 15 gün içinde tahliye etmelerini şagillerine tebliğ eder. Bu mehil içinde gayrimenkul tahliye edilmezse icraca tahliye olunur. İtiraz ve şikayet tahliyeyi durdurmaz ve mahkemece ihtiyati terkin kararı verilemez. Bu madde hükmünün uygulanabilmesi öncelikli usulüne uygun bir kamulaştırmanın mevcudiyetini zorunlu kılar. Olayda bir kısım taşınmaz mallar tasdikli imar planına göre kamulaştırılmış; aynı yerde bulunan belediyeye ait özel hukuk hükümlerine tabi dava konusu taşınmaz mal ise belediye encümeni kararı ile kamu hizmetine tahsis olunmuştur. Uyuşmazlık 6830 sayılı İstimlak Kanununun 20. maddesinin bu son taşınmaz açısından olayda uygulama kabiliyetinin olup olmadığı yönüne ilişkin bulunmaktadır. 6830 sayılı İstimlak Kanunun 6. maddesinin son fıkrası hükmünce Tasdikli imar planına veya alakadar vekaletlerce tasdikli hususi plan ve projesine göre yapılacak inşaat ve tesisler için ayrıca kanuni menfaat kararı alınmasına ve tasdikine lüzum yoktur.
Diğer taraftan 2942 sayılı Yasanın geçici 1. maddesinin 2. fıkrasının Bu kanunun yürürlüğe girmesinden önce açılmış ve henüz kesin hükme bağlanmamış davalarda bu kanun hükümleri uygulanır şeklindeki düzenlemesiyle olayda da uygulama niteliğine haiz aynı yasanın 20. maddesinin ilk fıkrası da 6830 sayılı Yasanın 20/1. maddesine paralel düzenleme getirmiştir. 2942 sayılı Yasanın gene olayda uygulanması icabeden 6. maddesinin son fıkrası onayla imar planına veya ilgili bakanlıklarca onaylı özel plan ve projesine göre yapılacak hizmetler için ayrıca kamu yararı kararı alınmasına ve onaylanmasına gerek yoktur. Bu durumlarda yetkili icra organınca kamulaştırma işlemine başlandığını gösteren bir karar alınır hükmünü getirmiştir. Dava konusu olayda belediyeye ait özel hukuk hükümlerine tabii taşınmaz mal tasdikli imar planı kapsamında kalmakta olup, kamu hizmetine tahsis olunmakla yasanın 20. maddesinin uygulanma alanına girdiğinin kabulü gerekir. Direnme kararı bu nedenle isabetli olduğundan onanmalıdır.
Sonuç: Davalılar vekillerinin temyiz itirazlarının reddi ile direnme kararının yukarıda açıklanan nedenlerle onanmasına, gerekli temyiz ilam harcı peşin alınmış olduğundan başkaca harç alınmamasına, onamada oybirliği nedeninde 27.09.1985 gününde oyçokluğu ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy