(1475 S. K. m. 17) (2821 S. K. m. 30)
Dava: Taraflar arasındaki "alacak" davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, Uşak İş Mahkemesi'nce davanın kabulüne dair verilen 20.10.1983 gün ve 38-439 sayılı kararın incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay Dokuzuncu Hukuk Dairesi'nin 15.12.1983 gün ve 9124-10682 sayılı ilamıyla; (...Gerçekten 274 sayılı Sendikalar Kanunun 20/5. maddesine göre, İl Hakem Kurulu tarafından işine iade edilen işyeri sendika temsilcisi iş gördürülmemiş olsa bile sendika tüzüğündeki temsilcilik süresince ücretini ve diğer bütün haklarını alır.
Ancak, temsilci, bu maddede öngörülen prosedürü işletmekle beraber, henüz İl Hakem Kurulu tarafından işine iade kararı verilmeden önce bir fesihle ilgili olarak işveren aleyhine ihbar ve kıdem tazminatı açmış ise, o takdirde 20/5. madde hükmünden yararlanmaktan vazgeçmiş sayılır ve sonradan İl Hakem Kurulu işe iade kararı vermiş olsa dahi bu karar artık bir hüküm ifade etmekten uzak kalır.
Olayda davacının durumu bu anlatıma uymaktadır. Zira işyeri sendika temsilcisi olan davacının iş akti işverence 4.8.1980 tarihi için geçerli olmak üzere denilmek suretiyle 24.11.1980 tarihinde feshedilmiş, bunun üzerine davacı, bir taraftan Bölge Çalışma Müdürlüğüne müracaat etmekle beraber bu yoldaki işlem henüz sonuçlanmadan işveren aleyhine de ayrıca ihbar ve kıdem tazminatı ile 4.8.1980 - 24.11.1980 tarihleri arası ücreti için 9.1.1981 tarihinde bir dava açmış, bundan sonra da 4.12.1981 tarihinde İl Hakem Kurulunca işe iade kararı verilmiştir. Daha sonra da sözü edilen dava, davacı lehine sonuçlanarak kesinleşmiştir.
Şu durumda artık davacının 274 sayılı Sendikalar Kanunu'nun 20/5. maddesindeki haktan yararlanması söz konusu olamaz.
O halde davanın reddi gerekirken kabulü isabetsizdir... gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda; mahkemece önceki kararda direnilmiştir.
Hukuk Genel Kurulu'nca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldaktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:
Karar:İşyeri sendika temsilcisinin işine, işverence son verilmesinden sonra İl Hakem Kurulu İşçinin işine iadesine karar verirse, işveren sözü edileni işine iade etmek zorundadır. Aksi halde Sendikalar Kanunu'nun 20/5. maddesi uyarınca işinden çıkarıldığı tarihten itibaren sendika tüzügünde belirtilen temsilcilik süresinin devamınca iş gördürülmemiş olsa bile ücreti ve diğer bütün haklarını işveren ödemekle yükümlüdür. Ancak olayda davacı işçi işveren aleyhine ihbar ve kıdem tazminatı davası açmış bulunduğuna ve tazminata da hükmedildiğine göre feshi kabullenmiş ve dolayısıyla 20/5. madde ile öngörülen haktan yararlanmaktan vazgeçmiş sayılacağından ihbar ve kıdem tazminatının dava tarihine kadar yukarıda belirtilen 20/5. madde ile öngörülen haktan yararlanır. O halde mahkemece fesih tarihinden ihbar, kıdem tazminatı davası tarihine kadar gerçekleşen haktan ödenen kısım indirilerek geriye bir miktar kalmışsa onun tahsiline karar verilmek icabederken bu esasa aykırı düşen önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykıdır. Direnme kararı bozulmalıdır.
Sonuç: Davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile direnme kararının yukarıda gösterilen nedenlerden dolayı HUMK'nun 429. maddesi gereğince BOZULMASINA'na 18.12.1985 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy