(818 S. K. m. 11, 213) (743 S. K. m. 634, 2) (2644 S.K. m. 26)
Dava: Taraflar arasındaki "alacak" davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; İstanbul Asliye 1. Ticaret Mahkemesince davanın reddine dair verilen 2.5.1984 gün ve 1983/3204 - 1984/1659 sayılı kararın incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmesi üzerine,
Yargıtay 11. Hukuk dairesinin 5.12.1984 gün ve 1984/5302-6053 sayılı ilamı:
(... Mahkemece de kabul edildiği gibi taraflar arasında taşınmaz satış vaadi sözleşmesi olarak adiyen yapılmış bulunan, tapuda veya resen noterlikçe düzenlenmemiş olan 27.4.1982 tarihli sözleşme (şekil) yönünden geçersizdir. Zira tapu K. 26 ve M.K. 634. ve noterlik K. 60. maddeleri emredici hükümlerdendir. Bu sözleşme geçersiz olunca ve sözleşmede kararlaştırılan tarihte tapu takriri verilmediğine ve üstelik davacı tarafça ihtarname ile bu geçersiz sözleşmenin feshi de istendiğine göre asıl olan her iki tarafın verdiğini geri almasıdır. Akit feshedilene kadar davalı banka davacının taşınmazını kullanmış, davacı ise teminat olarak bankaya yatırdığı sertifikaların 1.3.1983 tarihine kadar faizini almıştır. Yasanın emredici hükümlerine göre şekil yönünden hukuken geçersiz bir sözleşmeye iyiniyet kurallarından söz edilerek geçerlilik veya bir taraf için zorlayıcılık tanınamaz. Mahkemenin bu emredici hükümlere ters düşecek şekilde davacının davalıdan faiz almış olması nedeniyle artık teminat olarak davalıya verdiği sertifikaları isteyemiyeceği, akti feshedemeyeceği, sözleşmeyle bağlı sayılacağı yolundaki görüşü ve buna dayanan hükmü, yasal dayanaktan yoksun olup bozmayı gerektirir.
Ancak davacı ayrıca teminat amacıyla bankaya verdiği sertifikalar için tapuda takrir verilmesi için tarihi kararlaştırılan, fakat takrir verilmediği gibi akit dahi feshedilmekle akti ilişki ve faiz için yasal dayanak kalmayan 1.3.1983 ila 15.6.1983 tarihleri arasındaki dönem için de (faiz) istemesi mümkün bulunmadığından faiz hakkında mahkemenin red kararı doğru bulunmaktadır.
Bunun dışında geçersiz bir sözleşme nedeniyle davalı bankanın, Davacıya ödediği 40 milyon lira karşılığı olarak davacının teminat olarak yatırdığı 60 milyon liralık sertifikadan 40 milyon liralığını yedinde alıkoyarak bakiye 20 milyon liralık sertifikasını davacıya iade etmesi gerekir. Akit geçersiz olunca cezai şart dahi geçersiz olacağından bu miktarın cezai şart karşılığı tutulmasına da imkan olamaz...) gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda; mahkemece önceki kararda direnilmiştir.
Hukuk Genel Kurulu'nca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve usulün 2494 sayılı Yasa ile değişik 438/2. maddesi uyarınca duruşma isteğinin reddine karar verilip dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:
Karar: Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dosyadaki tutanak ve kanıtlara, mahkeme kararında açıklanan gerektirici nedenlere göre, Hukuk Genel Kurulu'nca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulmak gerekirken, önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır. Bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır.
Sonuç: Davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile, direnme kararının Özel Daire bozma kararında gösterilen nedenlerden dolayı BOZULMASINA, 15.02.1989 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy