(6762 S. K. m. 599)
Dava: Taraflar arasındaki "menfi tespit" davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; ANKARA Asliye 12. Hukuk Mahkemesinde davanın kabulüne dair verilen 10.9.1985 gün ve 774-445 sayılı kararın incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmesi üzerine,
Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 19.3.1986 gün ve 812-1567 sayılı ilamı:
(..Davacı vekili, müvekkilinin kredi almak amacıyla dava dışı kişilere verdiği çeklerden 1.000.000 er liralık iki adedini eline geçiren davalının kötüniyetle icra takibine giriştiğini ileri sürerek müvekkili aldatılmak suretiyle dava dışı Avni Bilgin'e verilmiş bulunan ve davalı yedindeki çeklerin iptalini ve borçlu olmadığının tespitini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevabında, iş bölümü itirazında bulunmuş, ayrıca dava dışı Avni Bilgin'in müvekkiline olan borcuna karşılık dava konusu çekleri ciro ettiğini müvekkilinin iyiniyetli hamil olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece toplanan delillere göre, davalının çeklerin geçersiz olduğunu bilerek dava dışı Avni Bilgin'den aldığı gerekçesiyle davanın aynen kabulüne karar verilmiştir.
1 - Davacı kişidecisi olduğu iki adet çekin iptali için çeklerin hamili olan davalı aleyhine açtığı bu davada, TTK.nun 599. maddesi uyarınca çeklerin önceki hamili dava dışı Avni Bilgin ile kendi arasında doğrudan doğruya mevcut olan münasebetlere dayanan def'ileri, çeklerin son hamili olan davalının, çekleri iktisap ederken bunları bildiğini ve kendisinin zararına hareket ettiğini ispat etmek suretiyle ileri sürebilir. Oysa davada, aksi geçerli bir delille kanıtlanmadığından dava konusu çeklerin son hamili olduğu anlaşılan davalının, dava konusu çekleri kötüniyetle iktisap ettiği ve keşidecisi davacının zararına hareket ettiği hususu ispatlanmadığı gibi, buna dair delil ibrazı yoluna da gidilmemiştir.
Mahkemece, davacıya, bu konudaki delilleri sorulup toplandıktan sonra hasıl olacak sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme sonucu yazılı olduğu şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş; hükmün bozulmasını gerektirmiştir.
2 - Davalı vekili süresinde verdiği cevap dilekçesinde davaya bakmaya Ticaret Mahkemesinin görevli olduğunu ileri sürerek işbölümü itirazında bulunmuş, mahkeme ise, 6.7.1985 tarihli celsede bu itirazı reddetmiştir. Oysa iptali istenen dava konusu çekler, kambiyo senedidir ve uyuşmazlığın çözümünde T. Ticaret kanunu'nun hükümleri uygulanacaktır. Bunun sonucu olarak davaya bakmak da Ankara Ticaret Mahkemesinin görevindedir. Bu hale göre davalı tarafın işbölümü itirazının kabul edilmesi gerekirken reddedilmiş olması da birinci bentteki bozma üzerine ikinci bir bozmadır.
3 - Kabul şekline göre, mahkemenin hükmüne dayanak yaptığı Ankara Asliye 12. Hukuk mahkemesinin 1983/716 esas, 1984/633 karar sayılı kararın kesinleştiği de belli değildir. Mahkemenin kesinleştiği belli olmayan bir kararı hükmüne dayanak yapması da kabul şekline göre doğru görülmemiştir..) gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda; mahkemece önceki kararda direnilmiştir.
Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:
Karar: Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dosyadaki tutanak ve kanıtlara, bozma kararında açıklanan gerektirici nedenlere göre, Hukuk Genel Kurulunca da benimsenen özel daire, bozma kararına uyulmak gerekirken önceki kararda direnilmesi Usul ve Yasaya aykırıdır. Bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır.
Sonuç: Davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile, direnme kararının özel daire bozma kararında gösterilen nedenlerden dolayı BOZULMASINA, 03.07.1987 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy