(818 S. K. m. 110, 125)
Dava: Taraflar arasındaki "alacak" davasından dolayı yapılan yargılama sonunda,; İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce davanın reddine dair verilen 29.12.1982 gün ve 426-670 sayılı kararın incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmesi üzerine,
Yargıtay 11 Hukuk Dairesi'nin 9.11.1983 gün ve 4961-4925 sayılı ilamı ile şu gerekçelerle bozulmuştur. (Taahhütnameleri davalı E.E. adına imzalayan, uyuşmazlık konusu 23.12.1977 günlü ve 57106 sayılı muhatap İ. A.Ş. adına ve E. Ticaret lehine düzenlenen 100.000 liralık teminat mektubunun (E.Ticaret, İnşaat ve Tesisat Malzemeleri) firması, yani şahıs firması adına imzalayarak alan kişinin Kadıköy 3. Noterliği'nin 3 Ocak 1977 gün ve 6043 sayılı vekaletnamesi gereğince M.K.Ü. olduğu ve bu kişinin, işbu vekaletname içeriğine göre bu belgeleri imzalamaya yetkili olduğu anlaşılmaktadır.
Teminat mektubunun tarihi 23.12.1977'dir ve E. Ticaret firması lehine ve onun muhatap İ. A.Ş.'den satın alacağı emtia, makine vs. bedelinin teminatı olarak düzenlenmiştir. E. Yapı Elemanları Ticaret A.Ş. ise, dosyada mevcut Ticaret Sicili gazetesi suretine göre, 22 Temmuz 1978'de tescil ve ilan edilmiş bir şirkettir. Bu durumda teminat mektubunun verildiği tarihte adı geçen şirketin henüz mevcut olmadığı ve binnetice bu şirket lehine olarak teminat mektubunun verilmesinin mümkün olmadığı anlaşılmaktadır.
Mahkeme ve hükme dayanak alınan bilirkişi raporu ise işbu 100.000 liralık teminat mektubunun E. Yapı elamanları Ticaret A.Ş. için paraya çevrildiğini kabul etmişlerdir. Oysa, muhatap İ. A.Ş.'nin 7.2.1980 gün ve 378- VG/NÇ numaralı yazısında E.E. adı yanında ve parantez içinde "E. Yapı Elemanları A.Ş." yazması, mektubun A.Ş. için paraya çevrildiğini mutlak olarak kabule imkan vermez. Anonim şirketin adının da zikredilmesi ki adres veya E.E.'in A.Ş. ile hukuki bağı olduğunu ifade anlamına da gelebilir.
Bu durumda ve bir tereddüt mevcut olduğuna göre, mahkemece teminat mektubu tarihinin, E. Yapı Malzemeleri Ticaret A.Ş.'nden E. Ticaret lehine verilmiş, 23.12.1977 gün ve 57106 sayılı 100.000 liralık teminat mektubunun hangi iş ve kim için alındığı ve sonradan paraya çevrildiği, E. Ticaret "E.E." in işi için alınmış ve paraya çevrilmiş ise ne sebeple 7.2.1980 gün ve 378 - VG/NÇ işaretli yazılarında parantez içinde E. Yapı Elemanları Ticaret Anonim Şirketi adının yazıldığı sorularak ve gelecek cevap için tarafların beyanı alınarak sonucuna göre bir karar verilmek gerekirken, yazılı şekilde ve yukarıdaki hususlar üzerinde durulmadan karar verilmesi yolsuzdur.) Mahkemece direnilmesi üzerine, Hukuk Genel Kurulu 8.10.1986 günlü, 1985/11 - 336 esas, 1986/840 karar sayılı ilamı ile direnme kararını şu gerekçelerle onamıştır: (Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dosyadaki tutanak ve kanıtlara, mahkeme kararında açıklanan gerektirici nedenlere ve özellikle olayda genel tahhütnamenin 2/B maddesinin uygulanabilmesi için teminat mektubunun süresiz olması veya süreli teminat mektubunun söz konusu olması halinde süresinin geçmemiş bulunması gerekmesine, olayda, bu esaslardan hareket olunduğunda 2/B maddesinin uygulama yerinin bulunmadığının anlaşılmasına göre, usul ve yasaya uygun bulunan direnme kararının onanması gerekir.)
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 8.10.1986 gün, 1985/11-336 Esas, 1986/840 Karar sayılı onama ilamının, karar düzeltilmesi yoluyla incelenmesi davacı vekili tarafından verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla Hukuk Genel Kurulu'nca, dilekçe, düzeltilmesi istenen ilam ve dosyadaki ilgili bütün kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:
Kural olarak belli bir süre için verilen garanti halinde, süresi içinde rizikonun gerçekleşmemesi, yükümlülüğün ortadan kalkması sonucunu doğurur. Garanti sözleşmesi Borçlar Kanunu'nun 110 uncu maddesine 8.7.1981 gün ve 2486 sayılı Yasa ile eklenen fıkrasına uygun bir biçimde yapılmışsa vade sonuna kadar yazılı istekle bulunulmadığı takdirde bankanın şarta bağlı sorumluluğu sona erer. Bu yolda bir kayıt garanti sözleşmesine konulmamış ise teminat mektubu süreli olsa dahi on yıllık zamanaşımı süresi doluncaya kadar tazmin talebi ileri sürülebilir. Bu hukuki esaslar ve bozma kararında açıklanan nedenler dikkate alındığında direnme kararının bozulması icap edeceğinden karar düzeltme isteğinin kabulü ile direnme kararının Özel Daire bozma kararındaki gerekçelerle bozulması gerekir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle karar düzeltme isteğinin kabulü ile düzeltilmesi istenen Hukuk Genel Kurulu'nun 8.10.1986 gün ve 336/840 sayılı onama kararı kaldırılarak direnme kararını Özel Daire bozma kararında gösterilen nedenlerle BOZULMASINA, istek halinde temyiz peşin harcın geri verilmesine, 30.3.1988 günü oyçokluğuyla karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy