(6570 S. K. m. 6) (743 S. K. m. 3, 4)
Dava: Taraflar arasındaki "kira tespiti" davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, (İstanbul 7. Sulh Hukuk Mahkemesi)'nce davanın kabulüne dair verilen 16.10.1986 gün ve 1985/1452-1986/1495 sayılı kararın incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay Üçüncü Hukuk Dairesi'nin 02.04.1987 gün ve 2369-3578 sayılı ilamıyla; (... Hükme dayanak yapılan bilirkişi raporunda, kiralanan yerin kira parasına etki yapan olumlu özellikleri belirtilmiştir.
Belirtilen nitelikleri bulunan bir işyerinin tespit edilen asgari kira parasının, dayanakları ve nedeni açıklanmadan düşük bir katsayı ile artırılması ve davacının isteğine yakın bir kira parası tespiti yerinde görülmemiştir.
Bilirkişi raporunda 01.08.1985 tarihinde boşalan bir yerin yeniden kiraya verilme koşullarının dikkate alındığından söz edilmiş ise de; bu husus toplanan delillere ters düştüğü gibi, dayanakları da açıklanmamıştır.
Davalı belediyenin tespit edip bildirdiği kira parasının dayanakları da istenilmesi; yasa gereği sona eren bir kira sözleşmesi bulunduğu dikkate alınarak kiralanan yerin boşalmış ve 01.08.1985 tarihinde yeniden kiraya verilebilecek bir işyeri olduğu olgusu da gözönünde tutularak o günkü koşullara göre, aşırı olmayan bir kira parası tespit edilmelidir.
Bunun için de yeni bir bilirkişi heyeti ile yukarıda açıklanan hususlar da dikkate alınarak, inceleme yapılmalı ve kira parası böylece tespit edilmelidir.
Bu yeraltı çarşısında daha önce hükme bağlanmış ve dairemizce de onanmış bir kaç yere ait kira paraları, sonradan saptanan yeni durum nedeniyle yasa gereği raice uygun bir kira parasının tespitinde dayanak olamayacağı da gözönünde bulundurulmalıdır.
Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir...) gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle; yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.
Temyiz eden : Davalı vekili,
Hukuk Genel Kurulu'nca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:
Karar: Dava, 3151 sayılı Yasa gereği tespit edilen kira parasının indirilmesi isteğine ilişkindir.
Dava konusu yer, İstanbul Aksaray yeraltı geçidinde bulunmaktadır. Bu şekilde çarşı, hal, pasaj, geçit gibi yerlerde bulunan işyerlerinin kira paraları tespit edilirken her bir işyerinin özellikleri ayrı ayrı dikkate alınacağı gibi, aynı yerde bulunan taşınmazların kira paralarında kira parası belirlenen yerlerin kira paralarının da delil olarak gözetilmesi gerekir.
Komşu dükkanların, kira parasının tespiti ve bunların kararlarının kesinleşmiş olması halinde, bu kararlar sonuca gidilirken tek başına gözönünde bulundurulamaz. Böyle olunca, yukarıda belirtilen esaslar doğrultusunda dava konusu yer ile kira parası kesinleşen yerin mahallinde bilirkişilere incelemesi yaptırılıp bunların kira paralarına etki yapabilecek niteliklerinde tam bir benzerlik olup olmadığı kesinlikle belirlenerek, deliller hep birlikte değerlendirilmek suretiyle varılacak sonuç uyarınca karar verilmek icap eder. Bu nedenlerle eksik incelemeye dayanan direnme kararı bozulmalıdır.
Sonuç: Davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile direnme kararının yukarıda gösterilen nedenlerden dolayı HUMK'nun 429. maddesi gereğince BOZULMASINA, istek halinde temyiz peşin harcının geri verilmesine, 27.01.1988 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy