(2004 S. K. m. 142)
Dava: Taraflar arasındaki "derece kararının iptali" davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Kocaeli İcra Tetkik Merciince davanın reddine dair verilen 11.2.1987 gün ve 76-75 sayılı kararın incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 18.11.1987 gün ve 8247-11870 sayılı ilamı: (..Şikayetçi 196/3648 sayılı dosyada yazılmış derece kararına karşı kendi alacağının bu derece kararına alınmasını, ikinci sıradaki alacaklının yerine ikame edilmesini istemiştir.
İstek İİK.nun 142. maddesine temas eder mahiyettedir. Zira şikayetçi derece kararına alınmamıştır. Ve şikayet hem derece kararına ithal edilmesi hemde sıraya dair bulunması nedeniyle bu isteğin çözümü yukarıda belirtilen maddenin kapsamına girdiğinden merciin görevi dışında ve mahkemenin görevine girdiği halde bu yasal düzenleme nazara alınmaksızın esas hakkında karar verilmesi isabetsizdir..) gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda; mahkemece önceki kararda direnilmiştir.
Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:
Karar: Somut olayın özelliği itibariyle dava sıra cetveline alınma veya çıkarılma isteği değil doğrudan doğruya sıraya itiraz niteliğini taşımaktadır. Hal böyle olunca davaya bakmakla İcraya Tetkik Mercii görevli sayılacağından direnme uygun bulunmaktadır. Bu nedenle işin esası incelenmek üzere dosya Özel Daireye gönderilmelidir. Açıklanan gerekçe karşısında sıra cetveline alınma veya çıkarılmaya ilişkin davanın merciin görevinde olup olmadığı yönünü tartışmaya gerek görmemiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenle, dosyanın 12. Hukuk Dairesine gönderilmesine 29.3.1989 günü yapılan birinci görüşmede üçte iki karar çoğunluğu sağlanamadığından ikinci görüşmede, esasta oybirliği ve nedeninde 05.04.1989 gününde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY YAZISI
Şikayetçi alacaklı hacze iştirak ettirilmiş ve fakat sıra cetveline dahil edilmediği için vekili tarafından verilen 22.1.1987 günlü dilekçeyle Kocaeli 1. İcra Memurluğunun 1986/3648 sayılı dosyasındaki derece kararının iptali istenmiştir. Hre ne kadar şikayetçi vekili derece kararının iptalinden söz etmiş ise de, itirazı hacze iştirake ilişkin derece kararı olmayıp, İİK.nun 142 nci maddesi uyarınca düzenlenmesi gereken sıra cetveli'ne aittir. Çünkü, haciz konulan istihkak tutarı tüm borçları karşılamadığı için anılan icra memurluğunca sıra cetveli (icra memurluğu derece kararı demektedir) yapmak zorunluluğu vardır. Hal böyle olunca şikayetçi vekilinin başvurusu, İİK.nun 142 nci maddesi uyarınca düzenlenen sıra cetveline ilişkindir.
İİK.nun 142 nci maddesi uyarınca düzenlenen sıra cetveline bu cetvelin suratinin tebliğinden yedi gün içinde her alacaklı itiraz edebilir. İtiraz alacağın esas ve miktarına olabileceği gibi sıraya da olabilir. İtiraz alacağın esas ve miktarına ilişkin ise, uyuşmazlık mahkemede, itiraz sıraya ilişkin ise, şikayet ile tetkik merciinde incelenir.
Alacaklı vekili 22.1.1987 günlü başvurusunda, müvekkilinin alacağının kesinleşme tarihi itibariyle ilk sıraya alınması gerektiğini ileri sürerek sıra cetvelinin iptaliyle, hacizlerin kesinleşme tarihleri esas alınarak yeniden düzenlenmesini istemiştir. Görüldüğü üzere bu istem, sıra cetvelinin sıra itibariyle yanlışlığına ilişkindir. Sıra cetveline karşı şikayet sıraya ilişkin olabileceği gibi, takip hukuku yönünden sıraya yazılması gereken ve fakat yazılmayan alacaklar için dahi söz konusu olur. Nitekim, somut olayda şikayetçi vekili alacağın esas ve tutarına değil, sadece sıraya alınması gerektiği halde, bu sıraya yazılmadığı hususuna değinerek başvuruda bulunmuştur. Şikayet konusu tümü ile takip hukukuna ilşikin kurulların yanlış uygulandığına ilişkindir. Öğretide de kabul edildiği üzere, takip hukukun ilişkin kurulların yanlış uygulandığı veya sıra cetveline yazılması gereken alacağın hataen veya bilerek unutulması yahut sıraya hiç alınamaz hallerine yapılan itirazın şikayet niteliğinde olduğu kabul edilmiştir (Sabri Şakir Ansay, Hukuk İcra ve İflas Usulleri, Ankara 1960, Beşinci Bası, s. 170; İlhan E. Postacıoğlu, İcra Hukukunun Esasları, İstanbul 1973, Üçüncü Bası, s.495 vd; Saim Üstündağ, İcra Hukukunun Esasları, İstanbul 1982, Üçüncü Bası, s.347).
Açıklanan bu nedenlerle alacağın esasına ve tutarına ilişkin olmayan ve sadece sıraya ait bulunan (sıraya alınma veya sıraya hiç alınmama) haller şikayet konusu yapılabileceğinden, bu uyuşmazlıkla tetkik mercii görevlidir. Bu nedenlerle tetkik merciinin direnme kararı doğru görüldüğünden sayın çoğunluğun değişik gerekçeyi içeren kararına katılmıyorum.
Full & Egal Universal Law Academy