(743 S. K. m. 611, 614) (3402 S. K. m. 15) (818 S. K. m. 189)
Dava: Taraflar arasındaki "kadastro tespitine itiraz" davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, Milas Kadastro Mahkemesi'nce davanın kabulüne dair verilen 27.5.1987 gün ve 1-55 sayılı kararın incelenmesi davalılar vekili tarafından istenilmesi üzerine,
Yargıtay Onaltıncı Hukuk Dairesi'nin 4.10.1988 gün ve 21997-15050 sayılı İlamıyle;
(...Davacının 1979 yılında Milas Asliye Hukuk Mahkemesi'nde açtığı tapu iptal ve tescil davası kadastro mahkemesine aktarılmış, Kadastro Mahkemesince dava kabul edilmiştir. Mahkeme kararını, taraflar arasında yapıldığı belirtilen 20.2.1960 tarihli taksim sözleşmesi (ibraname)nin taraflarından olan fakat dava dışı üçüncü kişinin sözleşmedeki mührünün Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunnunda belirtilen şekle göre tastik edilmediği gibi, şartlarınada tam olarak riayet edilmemiş olduğu nedeni ile sözleşmenin geçersizliğine istinaden vermiştir.
Karar: Ancak; yargılamada taraflar mezkur sözleşmeyi yaptıklarını, imzalarında kendilerine ait olduğunu kabul etmişlerdir. Yine sözleşmede yapılan taksim gereğince tarafların 2-3 yıl taşınmazları tasarruf ettiklerini bilirkişi ve tanıklara haber vermişlerdir.
Hal böyle olunca, bu sözleşme taraflar için geçerlidir ve tarafları bağlar ayrıca olayda 3402 sayılı Kadastro Kanununun 15. maddesi hükmüde dikkate alınarak davanın reddi gerekirken yazılı şekilde karar verilmiştir..) gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda; mahkemece önceki kararda direnilmiştir.
Temyiz eden: Davalılar vekili.
Hukuk Genel Kurulu'nca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:
Karar: Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dosyadaki tutanak ve kanıtlara mahkeme kararında açıklanan gerektirici nedenlere ve özlellikle kardeş olan taraflar müşterek miras bırakanları babalarının ölümünden sonra bütün mirasçıların iştiraki ile imzaları da kendilerinin kabulünde olan 20.2.1960 günlü ibraname başlığı altında miras taksim sözleşmesi yapmışlardır.
Dava konusu taşınmazın payı karşılığı davalı Hasan'a bırakıldığı bu miras taksim sözleşmesi MK.nun 611. maddesinde öngörülen koşulları içerdiği cihetle geçerlidir. Özel Dairenin sözleşmenin geçerliliğine yönelik bu belirlemesi doğrudur. Mirasçıların birbirlerine karşı mesuliyeti ve mesuliyetten mütevellit borçları başlığını taşıyan MK.nun 614. maddesine göre taksimden sonra mirasçılardan herbiri taksimde payına düşen mallar için satış hükümleri uyarınca yekdiğerine karşı borçlu olurlar. Gerçekten terekenin mirasçılar arasında taksim edilmesi bir tür satın almadır. Zira irs yolu ile de olsa birinin mal varlığı ötekine aktarılmaktadır. O nedenle yasakoyucu mirasçıların sorumluluğunu satış hükümleri çerçeveinde ele almıştır. Kaldı ki bu benzetme Türk İsviçre Hukukunada özgü değildir. Roma hukukunda da böyle uygulandığı gibi Fransız ve Alman Medeni Kanunları da bu çözüm biçimini benimsemişlerdir. (Alman Medeni Kanunu m. 757-242, Fransız Medeni Kanunu m. 884 ve sonraki; Prof Zahit İmre, Türk Miras Hukuku, Sayfa: 832). Taksimden sonra mirasçılardan birine verilen malın maddi veya hukuki ayıbı ortaya çıkabilir. Eğer sözleşme sırasında bunlar biliniyor yada bilinmesi mümkün ise o malı almaya razı olan mirasçı bunun sonuçlarına katlanmak zorundadır. Böyle bir durum mevcut olduğu halde bilmiyorsa yada kendisinden gizlenmiş ise veya akla gelmedik biçimde sonradan ortaya çıkmış ise bu mirasçıyı kendi haline terk etmek, diğer bir anlatımla zararı ona yüklemek haksızlık olur.
Burada özellikle vurgulanması gereken bir hususta MK.nun 614/1. maddesinde belirtilen kural, buyurucu değil düzenleyicidir. Onun içinde mirasçılar düzenleyecekleri mirası taksim sözleşmesine aksi bir hüküm koyabilirler.
Olayda miras taksim sözleşmesi ile payı karşılğı davacıya bırakılması kararlaştırılan dava dışı bir taşınmaz hakkında üçüncü şahıs tarafından mülkiyet iddiası ile davacı aleyhine açılan iptal davasına davalı Hasan'da bağımsız hak talebi ile müdahalede bulunmuştur. Davacının kendisine bırakılan o taşınmaz üzerinde davalı kardeşinin mülkiyet iddiasının varlığını kabul etmesi sonucunda bu yere ait davacı tapusu iptal edilerek 1/2 pay davalı kardeş adına tescil edilmiştir.
BK.nun 189/1. maddesi hükmü de gözetildiği taktirde artık taraflarca miras taksim sözleşmesinin bozulduğunun kabulü gerekir. O itibarla yerel mahkemece verilen davanın kabulüne ilişkin direnme kararı onanmalıdır.
Sonuç: Davalılar vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile, direnme kararının yukarıda açıklanan nedenlerle ONANMASINA ve 31.000 lira bakiye temyiz ilam harcının temyiz edenden alınmasına, 21.2.1990 gününde oyçokluğu ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy