(818 S. K. m. 355) (1086 S. K. m. 75)
Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Ankara 1. Sulh Hukuk Mahkemesince davanın kabulüne dair verilen 27.3.1991 gün ve 1990/17801991/379 sayılı kararın incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmesi üzerine;
Yargıtay 15. Hukuk Dairesinin 4.12.1991 gün ve 48005841 sayılı ilâmı:
(... Taraflar arasındaki uyuşmazlık eser sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, davacı yüklenicinin davalının dairesine kat kaloriferi yaptığı ve işin bedelinin (9.400.000) TL. olduğu bu miktarın (440.000) lirasının peşin ödendiği konusunda bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık 28.7.1990, 28.8.1990, 28.9.1990, 28.10.1990 ve 28.11.1990 tarihlerinde ödenmesi gereken taksitlerin ödenip ödenmediği noktasında toplanmaktadır.
28.6.1990 tarihinde yapılan sözleşmenin (ödeme) başlıklı bölümünde aynen sözleşme bedelinin 440.000 TL'si. peşin ödenmiş olup, kalan kısım (320.000) TL. 28 ay boyunca senetler şeklinde ödenecektir denilmektedir. Ancak sözleşmede sadece senetlerle ödeme yapılacağı belirtilmiş olup, senetlerin düzenlenip düzenlenmediği konusunda bir açıklık bulunmamaktadır.
İşin yapıldığı konusunda bir uyuşmazlık bulunmadığına göre ödeme def'ini davalı iş sahibi kanıtlamakla yükümlüdür. Davalı taraf bu konudaki savunmasında önce taksitli olarak anlaşma yapıldığı halde, bilahare peşin ' ödeme tercih edilerek (440.000) TL. peşin ödemeden sonra kat kaloriferinin peşin fiyatı olan (5.500.000) TL. nedeniyle (5.100.000) TL. daha ödeme yapmak suretiyle senetleri geri aldığını iddia ederek her biri (320.000) TL'lik muhtelif vade tarihli 28 adet emre yazılı senet ibraz etmiştir. Davacı taraf ise bu savunmaya senetlerin kendilerine verilmediğini ve ödeme yapılmadığını belirtmek suretiyle karşı çıkmıştır.
Senetlerin borçlu elinde bulunması her ne kadar ödemeye karine ise de, 28.6.1990 tarihli sözleşmede senetlerin düzenlendiği konusunda bir açıklık bulunmayıp, kalan borcun 28 ay boyunca senetler şeklinde ödeneceği ifade edilmektedir. O halde öncelikle senetlerin düzenlenerek davacıya verilmiş olup, olmadığının araştırılması gerekir.
Hakim Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 75. maddesinin son fıkrası uyarınca davanın her safhasında iki tarafın iddiaları hududu dahilinde olmak üzere gerekli olan delillerin ibraz ve ikamesini emredebilir. Bu nedenle mahkemece salim bir sonuca varılabilmesi için davacı şirkete ait ticari defter ve bunların dayanağı olan kayıtlar üzerinde bu konuda uzman kimseler arasından seçilecek bilirkişi veya bilirkişiler marifetiyle inceleme yaptırılarak, davacının bu konudaki siparişlerle ilgili olarak ne gibi işlemler yaptığı, senet bordrosu düzenleyip düzenlemediği, alınan senetlerin kayıtlarına intikal ettirip ettirmediği ve bu konuda yapılan ödemelerin ticari defterlerine ne şekilde yansıtıldığı etraflı şekilde tesbit ettirilmelidir.
Bu inceleme sonucu senetlerin düzenlendiği ve davacıya verildiği anlaşılırsa, bu durumda senetlerin borçlu elinde olması ödemeye karine sayılacağından, bu husus gözetilmek ve kat kaloriferinin peşin bedelinin o tarihte ne olduğu da saptanmak ve buna göre ödeme savunması değerlendirilmek suretiyle bir karar verilmesi gerekir.
Mahkemece yukarıda belirtilen bütün bu hususlar gözetilmeksizin eksik inceleme ile yazılı olduğu şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir...) gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda; mahkemece önceki kararda direnilmiştir.
Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:
Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dosyadaki tutanak ve kanıtlara, bozma kararında açıklanan gerektirici nedenlere göre, Hukuk Genel Kurulu'nca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulmak gerekirken, önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır. Bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır.
Davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile, direnme kararının Özel Daire bozma kararında gösterilen nedenlerden dolayı BOZULMASINA oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy