(3533 S. K. m. 1) (6760 S. K. m. 1) (2762 S. K. m. 1) (818 S. K. m. 41)
Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Konya 1. Asliye Hukuk Mahkemesince davanın reddine dair verilen 19.10.1989 gün ve 797774 sayılı kararın incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmesi üzerine;
Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 11.3.1991 gün ve 28261894 sayılı ilâmı:
(... 1- 3533 sayılı Kanunun birinci maddesine göre genel, katma ve özel bütçelerle yönetilen daireler ve Belediyelerle sermayesinin tamamı Devletle veya Belediyelere yahut özel idarelere ait olan daire ve müesseseler arasında çıkan uyuşmazlıklarda Adalet Mahkemelerinin görevi içinde bulunanlar o kanunda yazılı tahkim usulüne göre çözümlenir. Mahkemece davacı Vakıflar Genel Müdürlüğü ile davalı Güneybağ Belediyesinin durumları gözetilerek, taraflar arasındaki sözü edilen Yasa buyruğu uyarınca dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar vermek gerekirken işin esası hakkında hüküm kurulmuş olması bozmayı gerektirmiştir.
2- Vakıflar Genel Müdürlüğü ile Belediye dışındaki diğer davalılar arasındaki davaya gelince;
Dava haksız eylem nedeniyle uğranılan zararın ödetilmesi isteğidir. Davacı idarenin İki dükkan ve bir deposunda dava konusu olay nedeniyle zarar meydana geldiği tartışmasızdır. Dükkan ve deponun dava dışı üçüncü kişilerce tamir ettirilmesi davalıların zarar nedeniyle davacı idareye karşı sorumluluklarını ortadan kaldıran bir sonuç hasıl etmez. Mahkemenin zararın giderildiği düşüncesi ile ve zararı gideren üçüncü kişilerin davalılara karşı rücu hakkı da bulunmadığı gözetilmeden yazılı olduğu şekilde bu davalılar hakkındaki davayı red etmiş olması usul ve kanuna aykırıdır...) gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda; mahkemece önceki kararda direnilmiştir.
Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:
Dava bir trafik olayı sonucu taşınmaz malda meydana gelen zararın giderilmesi istemine ilişkindir.
Dosya içeriğinden, hasara uğrayan taşınmaz mal mülkiyetinin, davacı Vakıflar Genel Müdürlüğüne mi? yoksa davacı idarenin temsilcisi bulunduğu Vakfına mı ait olduğu kesin olarak anlaşılamamaktadır. Davacı Vakıflar Genel Müdürlüğü ile davalılardan, Güneybağ Belediyesi, 3533 sayılı Kanunun 1. maddesinde gösterilen ve o nedenle de aralarında çıkan uyuşmazlıklarda Adalet Mahkemelerinin görevi içinde bulunanların tahkim usulü ile çözüme bağlanması gereken kurumlardandır. Hemen belirtmek gerekir ki olayda 3533 sayılı Yasa uygulanmasının söz konusu olabilmesi için, dava konusu taşınmaz mal mülkiyetinin Vakıflar Genel Müdürlüğüne ait olması zorunludur. Taşınmaz mülkiyetinin Vakıflar İdaresine değil de idarenin yönetiminde bulunan ve temsilcisi olduğu Vakfına ait olması halinde, 3533 sayılı Yasa hükümleri değil, genel hükümlerin uygulanması icap eder. Nitekim bu husus 6760 sayılı Kanunun birinci maddesi uyarınca mülhak bütçeli olup tüzel kişiliği bulunan Vakıflar Genel Müdürlüğü ile 3533 sayılı Kanunun birinci maddesinde yer alan kuruluşlar arasında, 2762 sayılı Kanun hükümleri gereğince, mülkiyeti Vakfına ait olup tüzel kişiliği haiz bulunan mazbut vakıflar nedeniyle çıkan uyuşmazlıkların tahkim sureti ile değil, genel mahkemelere açılacak dava yolu ile çözümlenmesi gerektiğini hükme bağlayan 6.3.1978 gün 22 sayılı Yargıtay İnançları Birleştirme Kararının da gereğidir.
Bu itibarla, açıklanan doğrultuda taşınmazın mülkiyeti ile ilgili araştırma yapılması ve hasıl olacak sonuca göre Hukuk Genel Kurulunca da benimsenen görev yönünün açıkça tespit edilmesi, gerektiğinde kurumlar arasındaki davanın tefriki ile, davaya gerçek şahıslar arasında devam edilmesi gereğine işaret eden Özel Daire bozma kararına uyulmak gerekirken, önceki kararda direnilmesi doğru değildir.
O halde usul ve yasaya uygun bulunmayan direnme kararı bozulmalıdır.
Taraf vekillerinin temyiz itirazlarının kabulü ile, direnme kararının Özel Daire bozma kararında ve yukarıda gösterilen nedenlerden dolayı BOZULMASINA, ilk görüşmede çoğunluk sağlanamadığı için, ikinci görüşmede oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy