(2942 S. K. m. 13, 14, 15)
Taraflar arasındaki' kamulaştırma bedelinin artırılması davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Karşıyaka 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nce davanın kısmen kabulüne dair verilen 30.5.1991 gün ve 1991/568523 sayılı kararın incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmesi üzerine; Yargıtay 5. Hukuk Dairesi'nin 11.11.1951 gün ve 2612034033 sayılı ilâmı:
(... Mahkemece bir kez bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Alınan rapor Yasa hükümlerine uygundur.
Taşınmaz malın üzerinde bulunan yapılara resmi birim fiyatları esas alınarak yıpranma payı da düşülerek değer biçilmesinde bir isabetsizlik yoktur. Ancak, kıymet takdir komisyonu'nun biçtiği değer ile bilirkişi kurulunca takdir edilen değer arasında bir mislini aşan önemli oransızlık bulunduğundan 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 15/11. maddesi uyarınca yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılması gerekirken tek rapora dayanılarak eksik inceleme ile arttırmaya karar verilmesi doğru görülmemiştir...) gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda; mahkemece önceki kararda direnilmiştir.
Hukuk Genel Kurulu'nca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:
Dava, kamulaştırma bedelinin arttırılması istemine ilişkindir.
Kamulaştırma konusu taşınmazın, takdir kıymet komisyonunca takdir edilen bedeli ile mahkemece seçilen bilirkişi kurulunun belirlediği bedel arasında % 100'ü aşan bir farkın bulunması halinde, bunun 2942 sayılı Yasa'nın 15/11. maddesinde ifadesini bulan önemli oranda oransızlık sayılması ve ikinci, gerektiğinde üçüncü keşiflere gidilmesi Hukuk Genel Kurulu'nca da benimsenen ve ilke niteliğini kazanmış bir yargısal uygulamadır.
Ancak, kıymet takdirinde, kamulaştırmayı yapan idare, 13. madde gereğince tebligatı, kamulaştırma kararının tamamlanmasından itibaren 1 yıl içinde usulüne göre yaptırmamış ise kamulaştırma kararının hak sahibine tebliğ olunduğu, tebligat yapılmadan dava açılmış ise dava açıldığı günün esas tutulması gereği de aynı Yasa'nın 15. maddesinin 13. fıkrasında öngörülmüştür.
Somut olayda kamulaştırmaya ilişkin 15.12.1988 günlü encümen kararını ihtiva eden kamulaştırma kararı 26.12.1988 günlü kıymet takdir komisyonu raporu ile birlikte davacıya 2.2.1991 tarihinde tebliğ edilmiştir. 0 itibarla da Mahkeme'ce 2942 sayılı Kanunun 15/13. maddesi hükmü gözetilerek çekişmeli taşınmaza ait kamulaştırma kararının hak sahibi davacıya tebliğ olunduğu 2.2.1991 günü itibariyle değer biçilmesi gereğine ilişkin mahkeme uygulaması doğrudur. Bilirkişi Kurulu'nca 2.2.1991 tarihi itibariyle kamulaştırma konusu taşınmazın cinsinin bina olduğu da gözetilerek Bayındırlık Bakanlığı resmi birim fiyatları ve yıpranma payı da nazara alınmak suretiyle ve yine değer belirlenmesinde öngörülen unsurlar da değerlendirilerek düzenlenmiş bulunan rapor, Özel Daire'ce de yeterli görülmüş durumdadır. Bu itibarla olayın kendine özgü koşullan da gözönünde tutulduğunda yerel mahkeme'ce verilen karar onanmalıdır.
Davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile ONANMASINA ikinci görüşmede, oyçokluğu ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy