(743 S. K. m. 618, 639) (YİBK. 16.05.1956 T. 1 E. 1956/6 K.)
Taraflar arasındaki el atmanın önlenmesi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Gülnar Asliye Hukuk Mahkemesince davanın kabulüne dair verilen, 18.10.1989 gün ve 244-144 sayılı kararın incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmesi üzerine;
Yargıtay 5. Hukuk Dairesi'nin 2.7.1992 gün ve 12873-17009 sayılı ilamı;
(... Dava, tapusuz taşınmaz mala kamulaştırmasız el atmanın önlenmesi istemine ilişkindir. 16.5.1956 gün ve 1-6 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararına göre; kamulaştırmasız el atmanın önlenmesi ancak taşınmaz malın maliki tarafından talep edilebilir. Taşınmaz malın davacının zilyetliğinde bulunması yeterli değildir. Bu itibarla davacıya taşınmaz malın mülkiyetini kazandığına dair genel hükümler dairesinde alacağı ilamı ibraz etmesi için mehil verilmesi ve dava hakkının buna göre belirlenmesi zorunludur. Hükmün bu nedenlerle bozulması gerekir...) gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda; mahkemece önceki kararda direnilmiştir.
Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:
Dava, zilyetliğe dayalı el atmanın önlenmesi isteğine ilişkindir. Davalı İdarenin davacıya ait olduğu ileri sürülen dava konusu taşınmaza kamulaştırma yapmaksızın etrafını tel örgülerle çevirmek suretiyle el attığı tartışmasızdır.
İdare aleyhine açılan bu istekli davanın yürütülebilmesi için, davacının tapusuz bulunan dava konusu taşınmaz mülkiyetini, zilyetlikle kazandığını kanıtlaması gerekir. Bunun için de tapusuz taşınmazda arzın asıl sahibinin Hazine olduğu gözetilmek suretiyle, yasal hasımlara husumet yöneltilerek tescil davası açmak üzere davacıya önel verilmesi, açtığında bu davanın temyize konu dava için bekletici sorun kabul edilmesi ve sonucuna göre hüküm kurulması gerekir. Bu itibarla Hukuk Genel Kurulunca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulmak gerekirken önceki kararda direnilmesi Usul ve Yasa'ya aykırıdır. Bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır.
Davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile, direnme kararının Özel Daire bozma kararında ve yukarıda gösterilen nedenlerden dolayı BOZULMASINA oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY YAZISI
Mahkeme, el atmayla ilgili hüküm kurabilmesi için mülkiyetin tespiti yönünde bir değerlendirme yapmak zorundadır. Başka bir anlatımla el atmayla ilgili verilecek hükmün malik durumunu belirleyen tespit hükmü de bulunduğu kabul edilir.
Bu nedenle sorunun bu dava içinde çözülmesi dava ekonomisine uygun düşer, Özellikle açılacak bir tescil davasında aranması gereken koşullar (Hazine ve köy gibi tescil davasında taraf olması ve ilan zorunluluğu) bu davada da yerine getirme olanağı vardır.
Bu nedenlerle çoğunluk görüşüne katılmıyorum. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy