(1086 S. K. m. 297, 308, 309, 44) (818 S. K. m. 13, 14) (HGK 22.12.1982 T. 1979/3-1702 E. 1982/965 K.)
Dava:Taraflar arasındaki taksim sözleşmesinin feshi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, Kiraz Asliye Hukuk Mahkemesince davanın kabulüne dair verilen 9.7.1992 gün ve 1990/205-1992/141 sayılı kararın incelenmesi davalı H. T. tarafından istenilmesi üzerine Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 12.4.1993 gün ve 1993/2847-3588 sayılı ilamıyla; (... Davacı, taraflar arasında oluştuğu ileriye sürülen miras taksim sözleşmesi altındaki parmak izinin kendisine ait olmadığını ileriye sürüp hukuki değerinin bulunmadığının tespiti ile iptaline karar verilmesini istemiştir.
1- Davalılar arasında mecburi dava arkadaşlığı vardır. Bunlar davada birlikte hareket etmek zorundadırlar (HUMK. 44). İçlerinden bir kısmının teklif ettiği yemin hüküm ifade etmez ve sonuç doğurmaz. Bir kısım davalıların 12.3.1992 tarihli oturumda teklif ettikleri yeminin hükme dayanak yapılamıyacağının düşünülmesi doğru bulunmamıştır.
2-Davacının iddiası sahtelik iddiası niteliğindedir. Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 308 ve müteakip maddelerinde bu iddianın araştırılma biçim ve sırası belirlenmiştir. Senetteki imzalarını inkar etmeyen davalılar dışındaki kişilerin senette yazılı olanlara aykırı beyanları, ciddi kabul edilemez ve hükme dayanak yapılamaz.
Hakim tarafları dinleyerek veya istiktap sonunda bir sonuca varamazsa imzalar veya parmak izleri üzerinde yaptıracağı bilirkişi incelenmesi ile sonuca varmaya çalışacaktır. (HUMK. 308, 309).
Taraflar usulüne uygun isticvap edilmeden (HUMK. 308 cümle 2), bilirkişi incelenmesine dayanak yapılabilecek belgeler belirlenmeden (HUMK. 309/3), icap ederse davacı istiktap olunmadan (HUMK. 309/1) ve bilirkişi mütalaası alınmadan (HUMK. 309/1 cümle 2), bir kısım davalıların davacıya teklif ettikleri yemin ile senet şahit ve ihtiyar heyetinin senette yazılanlar hilafına beyanları dayanak yapılarak senedin sahte olduğunun kabulü ile iptali doğru görülmemiştir) gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.
Karar:Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:
Dava mirasçılar arasında haricen düzenlenmiş bulunan taksim sözleşmesinin iptali istemine ilişkindir.
Davacı, iptali istenen taksim sözleşmesinin düzenlenmesine katılmadığı gibi senette ismi altına basılı bulunan parmak izinin de kendisine ait bulunmadığı iddiasındadır.
Özel daire ile yerel mahkeme arasındaki uyuşmazlık davacının parmak izini taşıyan ve mahalle muhtarı ile iki ihtiyar heyeti azasınca imzalanmış bulunan harici taksim sözleşmesinin geçerli sayılıp sayılmayacağı noktasında toplanmaktadır.
Hukuk Genel Kurulunun 22.12.1982 gün 3/965 sayılı kararında da açıkça vurgulandığı üzere senet bir ispat vasıtasıdır. Ancak senedin kesin delil sayılabilmesi için harç altına giren kimse tarafından imza edilmiş olması gerekir. (B.K. 13, 14)
Kural bu olmakla beraber imza atmaya muhtadir olmayan veya okuma yazma bilmeyen bir kimse, imza yerine parmak izi kullanabilir. Yalnız senetteki parmak izinin borçluya aidiyeti ve bizzat borçlu tarafından basıldığının ihtiyar kurulunca ve o yerde tanınmış iki tanık tarafından onaylanması lazımdır (HUMK. 297. madde).
Bu maddede öngörülen şeklin amacı, senet muhtevasının borçlu tarafından bilinmesini sağlamaktır. Yasa koyucu bu yolla okuma yazma bilmeyen bir kimsenin içeriğini bilmediği bir belge ile borç altına sokulması tehlikesinden korunmasını sağlamak istemiştir.
Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 297. maddesi ile ilgili olarak açıklanan bu çerçeve içerisinde somut olaya yaklaşıldığında; iptali istenen senette imzaları bulunan şahitlerin onay beyanlarının olmadığı açıklıkla görülmektedir. Usulüne uygun biçimde onaylanmış olmayan parmak izli böyle bir belgenin geçerli kabulüne olanak yoktur. O itibarla mahkemece mevcut delillerin değerlendirilmesi suretiyle davanın kabulüne karar verilmesi açıklanan gerekçeyle sonucu itibariyle doğrudur.
O halde usul ve yasaya uygun olan direnme kararı onanmalıdır.
Sonuç: Davalı H. T.'nın temyiz itirazlarının reddi ile direnme kararının yukarıda açıklanan nedenlerle ONANMASINA, ve aşağıda yazılı 65.500 lira bakiye temyiz ilam harcının temyiz edenden alınmasına 5.4.1995 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy