(3402 S. K. m. 14) (6831 S. K. m. 1/J)
Dava ve Karar: Taraflar arasındaki kadastro tesbitine itiraz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Mersin Kadastro Mahkemesi'nce davanın reddine dair verilen 27.12.1991 gün ve 1991/81 Esas, 672 K.sayılı kararın incelenmesi davacı Orman İdaresi vekili tarafından istenilmesi üzerine,
Yargıtay 20.Hukuk Dairesinin 27.4.1993 gün ve 1992/9279-1993/3602 sayılı ilamı:
(... Mahkemece yapılan araştırma ve inceleme hükme yeterli değildir. Şöyle ki; karara dayanak alınan uzman bilirkişi tarafından düzenlenen raporda, keşif de mahalline uygulanmaksızın, memleket haritası, hava fotoğrafları ve amenajman planında taşınmazın Orman alanında görülmediği, parselin hafif meyilli olup, kuzeydeki bölümünde bir miktar sahada maki türü ağaçlar bulunduğu, Orman sınırlan dışına çıkarılması gereken yerlerden olduğu belirtilerek, sonuçta Orman sayılmayan yerlerden olduğu açıklanmıştır. Orman sınırları dışına çıkarılması gereken yerler, öncesi Orman olup, bilim ve fen bakımından nitelik kaybeden yerlerdir. Öncesi orman olmayan yerler ise, Orman sayılmayan yerler olarak sınırlandırılmaya tabi tutulmazlar ve bu gibi yerler için nitelik kaybından bahsedilerek, dışarı çıkarılması da söz konusu olamaz.
6831 sayılı Yasanın 1/J bendi gereğince toprak muhafaza karakteri taşımayan makilik sahalar orman sayılmazlar. % 12 eğimi aşan bu gibi sahalar, toprak muhafaza karakteri taşıdıklarından, Orman mefhumu dışına çıkarılamazlar. Raporda eğim konusunda ve makilik sahanın alanı açısından bir açıklık yoktur. Resmi belgeler yerinde uygulanmaksızın, masa başı inceleme ile düzenlenen, kendi içinde çelişkili ve yetersiz rapora dayanarak hüküm kurulamaz.
Orman sınırlandırılması yapılmayan veya sınırlandırmanın ilk olarak yapıldığı yerlerde, bir yerin Orman niteliğinin ve hukuki durumunun 3116, 4785 ve 5678 Sayılı Yasa hükümlerine göre çözümlenmesi gerekir. 3116 sayılı Yasa ile sadece Devlet Ormanları belirlenmiştir. 13.7.1945 tarihinde yürürlüğe giren 4785 sayılı Yasanın 1. maddesi gereğince 2.maddesinde sayılan istisnalar dışında bütün Ormanlar devletleştirilmiş, Devletleştirilen Ormanlardan bazıları sonradan yürürlüğe giren 5658 sayılı Yasa ile iadeye tabi tutulmuştur. İadenin koşulları yasada gösterilmiştir.
Mahkemece, eski tarihli memleket haritası, hava fotoğraflan ve varsa amenajman planı ilgili yerlerden getirilip, önceki bilirkişi dışında serbest Orman mühendisleri arasından seçilecek bir uzman bilirkişi aracılığıyla yeniden yapılacak keşifte, çekişmeli taşınmaz ile birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle, taşınmazın öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli; 3116, 4785 ve 5658 sayılı Yasalar karşısındaki durumu saptanmalı; tapu ve zilyetlikle Ormandan toprak kazanma olanağı sağlayan 3402 sayılı Yasanını 45. maddesinin ilgili fıkraları, Anayasa Mahkemesinin 1.6.1988 gün ve 31/13 E.K; 14.3.1989 gün ve 35/13 E.K. ve 13.6.1989 gün ve 7/25 E.K.sayılı kararları ile iptal edilmiş olduğundan, bu yollarla Ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yok edilmiş olsa dahi, salt Orman toprağının orman saylan yer olduğu düşünülmeli; uzman ve fenni bilirkişilere tahdit hattı ile irtibatlı kroki çizdirilmeli; keşifte, Hakim gözetiminde, taşınmazın dört yönden renkli fotoğrafları çektirilip, onaylanarak dosyaya eklenmeli ve oluşacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmelidir. Açıklanan hususlar gözetilmeksizin, eksik inceleme ve yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak yazılı biçimde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır..) gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda; mahkemece önceki karada direnilmiştir.
YARGITAY HUKUK GENEL KURULU KARARI
Hukuk Genel Kurulu'nca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:
Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dosyadaki tutanak ve kanıtlara, bozma kararında açıklanan gerektirici nedenlere göre, Hukuk Genel Kurulu'nca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulmak gerekirken, önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır. Bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır.
Sonuç: Davacı Orman İdaresi vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile direnme kararının Özel Daire bozma kararında gösterilen nedenlerden dolayı BOZULMASINA, oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy