(818 S. K. m. 248)
Dava: Taraflar arasındaki "kira tespiti" davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; İstanbul 6. Sulh Hukuk Mahkemesi'nce davanın kısmen kabulüne dair verilen 26.12.1994 gün ve 1994/1033 Esas- 1994/1509 Karar sayılı kararın incelenmesi davalı tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 10.4.1995 gün ve 1995/3616 Esas - 1995/4761 Karar sayılı ilamı ile; (... Taraflar arasındaki kira sözleşmesinin 5. maddesinde yıllık kira artışının İstanbul Ticaret Odası'nın belirlenmiş olduğu enflasyon oranına göre artırılacağı kararlaştırılmıştır. Sözleşmenin bu şartı dikkate alınmalı, Yargıtay'ın yerleşmiş içtihatları nedeniyle kira parası %65 oranında sınırlı olarak artırılmak suretiyle kira parası tespit edilmelidir. Kira parası hesap edilirken tarafların kararlaştırdığı kira parası, gelir vergisi stopajı ve fon kesintileri hariç (net) olduğu göz önüne alınmalı ve bunun (brüt) miktarı esas alınarak tespit edilmelidir.
Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir...) gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda; mahkemece önceki kararda direnilmiştir.
Hukuk Genel Kurulu'nca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:
Karar: Dava, kiralananın aylık kira parasının tespiti istemine ilişkindir.
Taraflar arasında düzenlenen kira sözleşmesinde, kira akdinin başlangıç tarihi 1.9.1990'dır. Temyize konu dava da ise 1.9.1994 tarihinde başlayacak yeni kira dönemi için kira parasının belirlenmesi talep edilmiştir. 1.9.1990 başlangıç tarihli kira sözleşmesinde kira bedeli birinci yıl için 385.000.-TL, 1.9.1993 tarihinde başlayan dönem için de 1.600.000.-TL. olarak kararlaştırılmıştır. Bu süreler dolmuş ve taraflar arasında başkaca hak ve nesafet çerçevesinde mahkeme aracılığı ile hükmen bir kira parası belirlemesi yapılmamıştır. İlk kira kontratının başlangıç tarihi itibariyle olayda üç yıldan fazla süre geçmiş durumdadır. Bu itibarla yerel mahkemenin, 1.9.1994 tarihinde başlayacak yeni kira dönemi için kiralananın aylık kira parasının endeks uygulanması suretiyle değil, tevhidi içtihat hükümleri dairesinde günün ekonomik koşulları, emsal karşılaştırması çerçevesinde hak ve nesafet kurallarına göre tespit edilmesi gerektiğine değinen direnmesi yerindedir.
Ancak özel dairesince, mahkemece kurulan hükme yönelik temyiz itirazları incelenmemiştir. O itibarla yerel mahkemenin direnmesi yerinde ise de işin esası ile ilgili temyiz itirazlarının tetkiki için dosya, dairesine gönderilmelidir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan sebeplerden dolayı temyiz incelemesinin yapılması için dosyanın 3. Hukuk Dairesine gönderilmesine, 31.01.1996 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy