(6762 S. K. m. 781)
Dava: Taraflar arasındaki "hasar tazminatından dolayı rücuan alacak" davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Mersin Asliye Ticaret Mahkemesi'nce davanın reddine dair verilen 20.10.1995 gün ve 1994/262 E-1995/639 K. sayılı kararın incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 4.3.1996 gün ve 1996/752-1385 sayılı ilamı ile; (.. Davacı vekili, müvekkili şirkete nakliyat rizikolarına karşı sigortalı emtianın Almanya'dan Türkiye'ye taşınması sırasında, davalıya tam ve noksansız teslim edilen emtianın hasarlı teslim edildiğini ileri sürerek sigortalısına ödenen 63.696.497 liranın davalıdan rücuan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, malların gönderen tarafınan yüklenip, NATO eşyası olması nedeniyle şoförün yükleme yerine sokulmadığını, hasarın ambalaj hatası sonucu meydana geldiğini savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, davanın reddine dair verilen karar Dairemizce, araca yükleme ve istifleme gönderene ait sayısla bile taşıyanın da bu yükün sağlıklı taşınabilmesi ve hasara uğramaması için yükleme ve istiflemeye nezaret etmesi gerektiğinden, hatalı yükleme ve istiflemeden taşıyıcının da sorumlu olduğu, bu durumda meydana gelen hasarın davalıdan tahsili gerektiği gerekçesiyle bozulması, üzerine, davalı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.
TTK.nın 781. maddesi hükmüne göre, taşıyıcı eşyanın kendisine teslim edildiği andan, gönderilene teslim edildiği ana kadar geçen süre içinde meydana gelen ziya ve hasardan sorumludur. Bu sorumluluktan kurtulması, ancak anılan maddede belirtilen kurtuluş beyyinesini ispatlamasıyla mümkündür. Davalı taşıyıcı her ne kadar, istif ve yüklemenin göndericiye ait olduğunu, hasarın kötü ambalaj ve istifleme hatasından kaynaklandığını, hatta istiflemeye nezaret görevinin yaptırılmadığını savunmuş ise de, gönderen hatalı yükleme konusunda yanlış bir talimat vermiş olsa bile taşıyıcının malın emniyetle taşınmasını sağlamak üzere her türlü tedbiri alması, hatalı yüklemeye karşı çıkması gerektiğinden basiretli bir taşıyıcıdan beklenen davranışta bulunmaması nedeniyle sorumluluğu vardır. Taraflar arasındaki Sevkiyat Belgesi'nin 18. maddesinde de, taşıyıcının kamyon üzerindeki yükün bağlanmasından ve emniyetinden mesul olacağı, yükleme ve boşaltma ile ilgili talimat verilebileceği belirtilmiştir.
Öte yandan, yükleme ve istiflemenin, göndericiye ait olduğu ihtilafsız olup, akarlı maddeyi taşımak için seçilen verilerin mukavemetli ve standartlara uygun olduğu anlaşılmakta ise de, paletlerin üst üste koymaya uygun olmadığı, birbiri üzerinden kayarak serbest hareket edebilir şekilde istif edildiği, araç sarsıntılarına karşı palet alt yüzeylerinin boyuna enine çıtalarla takviye edilmediği ve bu nedenle hasarın doğduğu dosya kapsamı ve incelenen fotoğraflardan anlaşılmış olmasına göre göndericinin de olayda müterafik kusurlu olduğu anlaşılmaktadır. Nitekim aynı emtianın devamı ve benzeri taşımalardaki hasarlanmalar ve uyuşmazlıklarda da Dairemizin 18.12.1995 tarih 8434-9297 sayılı kararında olduğu gibi aynı görüş benimsenmiştir.
Bu durumda mahkemece, gönderici ve taşıyıcının eşit kusurlu ve sorumlu olduklarının kabulü ile bu çerçevede değerlendirme yapılarak bir karar vermek gerekirken, yazılı olduğu şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, bu nedenle davalı vekilinin karar düzeltme isteminin kabulü ile hükmün bozulması gerekmiştir..) gerekçesiyle önceki kararda direnilmiştir.
Temyiz Eden : Davacı vekili.
Hukuk Genel Kurulu'nca incelenerek direnme, kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:
Karar: Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına dosyadaki tutanak ve kanıtlara bozma kararında açıklanan gerektirici nedenlere ve özellikle davalı taşıyıcı, taşıma sözleşmesi hükümleri çerçevesinde kamyonun yüklenmesi aşamasında, istiflemede hazır bulunmak isteğine dair, yükletene karşı bir başvuruda bulunmasına karşın, bu isteğinin kabul edilmeyerek geri çevrildiği hususunu da kanıtlayabilmiş olmadığına göre, Hukuk Genel Kurulu'nca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulmak gerekirken, önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır. Bu denenle direnme kararı bozulmalıdır.
Sonuç: Davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile, direnme kararının Özel Daire bozma kararında ve yukarıda gösterilen nedenlerden dolayı HUMK'nun 429. maddesi gereğince BOZULMASINA, istek halinde temyiz peşin harcının geri verilmesine 27.11.1996 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy