(634 S. K. m. 19)
Dava: Taraflar arasındaki müdahalenin men'i ve eski halin iadesi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Ankara 15. Sulh Hukuk Mahkemesi'nce davanın kısmen kabulüne dair verilen 23.2.1995 gün ve 1993/1042-1995/206 sayılı kararın incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 18. Hukuk Dairesi'nin 3.10.1995 gün ve 1995/8391-9542 sayılı ilamı ile;
1- Mimari projede yer almayan ve ana gayrimenkulün deşarj kanallarına etki icra etmesi kaçınılmaz olan 47 nolu bağımsız bölüm içindeki tuvaletlerin kapatılmasına ve eski hale getirilmesine ilişkin olarak verilen kararda bir isabetsizlik görülmediğinden, davalının, temyiz itirazları varit görülmeyerek reddedilmiştir.
2- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre sair temyiz itirazları yerinde değildir.
Ancak;
a- Projesine göre dışa açılan kapısı bulunmayan 47 nolu bağımsız bölümde bahçeye açılan kapının da projedeki eski hale getirilmesine karar verilmesi gerekirken kat maliklerinin haklarını haleldar etmediği gerekçesi ile bu konudaki istemin reddedilmesi,
b- 47 nolu bağımsız bölüm içinde inşa edilen tuvaletlerin kapatılarak eski hale getirilmesine karar verilmişse de davacı ana gayrimenkulün deşarj kanallarının da değiştirildiğini ileri sürerek bunların da eski hale getirilmesini istemiş olduğu gözetilerek tuvaletlerin kapatılması keyfiyetinin projeye aykırı olan bu hususu da kapsayıp kapsamadığı konusunda bilirkişiden açıklayıcı görüş alınmadan bunun da reddedilen istemler arasında yer alacak şekilde hüküm tesis edilmesi doğru görülmemiştir gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda; mahkemece önceki kararda direnilmiştir.
Temyiz Eden: Taraf vekilleri.
Hukuk Genel Kurulu'nca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:
Karar: Dava, kat mülkiyeti Yasası'ndan kaynaklanan el atmanın önlenmesi suretiyle eski halin iadesi istemine ilişkindir.
Yerel mahkemenin davanın kısmen kabul ve kısmen reddine ilişkin kurduğu hüküm, özel dairece;
a- Projesine göre, dışa açılan kapısı bulunmayan 47 nolu bağımsız bölümde, bahçeye açılan kapının da projedeki eski haline getirilmesine karar verilmesi gerekirken bu konudaki istemin reddedilmesi,
b- 47 nolu bağımsız bölüm içerisinde inşa edilen tuvaletlerin kapatılarak eski hale getirilmesine karar verilmişse de, bu kararın deşarj kanallarının da projeye uygun hale getirilmesi hususunu kapsayıp kapsamadığının, bilirkişiden açıklayıcı görüş alınmasından sonra değerlendirilerek hüküm tesis edilmesi gerektiğine işaretle bozulmuştur.
Mahkemece;
1- Yukarıda bozma kararının (b) bendinde belirtilen bozma sebebine uyulmuş ve bozma çerçevesindeki gerekli araştırma ve inceleme yapılarak yeni hüküm oluşturulmuştur. O itibarla dosya, bu konuda kurulan yeni hükme yönelik temyiz itirazlarının tetkiki için Özel Daire'sine gönderilmelidir.
2- Bozma ilamının (a) bendine yönelik olarak verilen direnme kararına ilişkin temyiz itirazlarına gelince; Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dosyadaki tutanak ve kanıtlara ve bozma kararında açıklanan gerektirici nedenlere göre Hukuk Genel Kurulu'nca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulmak gerekirken, önceki kararda direnilmesi usul ve Yasaya aykırıdır, bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır.
Sonuç: 1- Yukarıda, 1 nolu bendde açıklanan nedenlerle, yeni hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesi için dosyanın 38. Hukuk Dairesi'ne gönderilmesine oybirliği,
2- Bozma kararının (a) bendine karşı verilen direnme kararına yönelik davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile direnme kararının Özel Daire bozma kararında gösterilen nedenlerden dolayı HUMK. nun 429. maddesi gereğince BOZULMASINA, istek halinde temyiz peşin harcının geri verilmesine,
09.10.1996 gününde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY YAZISI
Davalılara ait bodrum kattaki 47 numaralı bağımsız bölüme, mimari projesine göre ancak zemin kattaki 46 numaralı bağımsız bölümden merdivenle inilebilmektedir. 47 numaralı bağımsız bölüm maliklerinin bu bölüme giriş sağlamak üzere anayapı yan cephesine açtıkları kapının, 634 sayılı Yasanın 19. maddesine aykırılık oluşturduğu gerekçesiyle iptali istenmiştir.
Kat Mülkiyeti Yasası'nın 19. maddesi, kat maliklerinden birinin bütün kat maliklerinin rızası olmadıkça ortak yerlerde tesis ve değişiklik yapamayacaklarını öngörmektedir. Olaya yalnızca bu madde açısından bakıldığında, diğer maliklerin rızası alınmadan, projede yer almayan bir kapının açılması, kuşkusuz anılan maddeyle bağdaşmaz. Ancak uyuşmazlıklar çözümlenirken, ilgili tüm kuralların birlikte gözetilmesi ve bulunan çözümün adil ve yeni uyuşmazlıklara yol açmayacak nitelikte olması gerekir.
Davalılara ait bağımsız bölümün tek girip kapısı da ilga edilip, girişi çıkışı bulunmayan bir mahal oluşturulmasıyla, 19. maddeye aykırılık giderilmeye çalışılırken, aynı Yasanın ana gayrimenkulün ayrı ayrı ve başlı başına kullanılmaya elverişli olup, bu kanun hükümlerine göre bağımsız mülkiyete konu olan bölümlerine bağımsız bölüm denir şeklindeki 2. maddesine, kat maliklerini kendilerine ait bağımsız bölümler üzerinde Medeni Kanun'un maliklere tanıdığı bütün hak ve yetkilere sahip olduğuna ilişkin 15. maddesine aykırı bir durum yaratılmıştır. 19. maddenin diğer kat maliklerine tanıdığı ikincil bir hakka (değişikliğe muvafakat) öncelik verilirken, davalıların mülkiyet hakkı bütünüyle kullanılmaz hale getirilmiştir.
Ortada 29 yıllık geçerli bir tapu varken, mimari projede dava konusu bağımsız bölüme girişin, başka bir bağımsız bölümden sağlandığı olgusuna dayalı olarak tapunun iptali ve 47 numaralı bağımsız bölümün 46 numaralı bağımsız bölümün eklentisi sayılması gerektiği şeklindeki bir çözüm ise; tapu siciline itimadı, imar kolluğuna güveni sarsar, temel bir hak olan mülkiyet hakkını özünden zedeler, Medeni Kanun'un 638. maddesiyle çelişir.
Giriş kapısının anayapının yan cephesi yerine, bodrum koridorunda diğer bağımsız bölüm kapılarının izdüşümünde açılması yolunda bir çözümün araştırılmasına da itibar edilmemiştir.
Diğer 45 kat malikinin 19. madde çerçevesinde alınacak muvafakatlarıyla da sorunun çözümleneceği beklenmemelidir. Zira bu rıza olmadığı içindir ki dava açılmıştır.
Dava konusu 47 numaralı yerin, tapu siciline göre bağımsız bölüm olan Hukuki niteliğinin eyleme geçmesi için bağımsız bir giriş sağlanması zorunlu ve yeterlidir. Yargıtay uygulamalarında, 634 sayılı Yasanın 19. maddesindeki muvafakat kavramı mutlak bir koşul olarak kabul edilmekte, güvenlik, teknik gelişmeler ve zorunluluk gibi nedenlerle, diğer kat maliklerinin rızası olmasa da mimari projede yer almayan ya da mimari projeye aykırı imalatlar belli koşullarda anılan maddeye aykırı sayılmamaktadır. Örneğin demir parmaklık, çelik kapı, güneş ısıtma sistemi, klima takılmasının Yasaya aykırılık oluşturmadığı kabul edilmekte; projeye aykırı bölümün yıkımının anayapının tümüne zarar vereceği anlaşılıyorsa, zorunluluk hali kabul edilmekte, yıkım yoluna gidilmemektedir. Bir taşınmaz üzerinde mülkiyet hakkının kullanılması için zorunlu ilk koşul o taşınmaza girilebilmesidir. Bu amaçla, Medeni Kanunun 671. maddesiyle, başkalarının taşınmazları üzerinde bile zorunlu geçit hakkı tanınırken, ortak yerler üzerine de zorunluluk varken davalıdan bağımsız bölümüne giriş hakkının esirgenmesi bir çelişkidir. Sonuç olarak dava konusu olay, 19. maddedeki rıza koşulunun zorunluluk nedeniyle aranmamasının tipik bir örneğini oluşturmaktadır.
Yukarıda belirtilen nedenlerle sayın çoğunluğun görüşüne katılmıyorum. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy