(1086 S. K. m. 74, 76)
Dava: Taraflar arasındaki "mülkiyetin tespiti" davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Küçükçekmece Asliye 1. Hukuk Mahkemesince davanın kabulüne dair verilen 9.7.1996 gün ve 1995/198 E-1996/718 K. sayılı kararın incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmesi üzerine;
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi'nin 26.12.1996 gün ve 1996/12828-13941 sayılı ilamı:
(..... Davacı, dava dilekçesinde Sefaköy S. Çeşme 3 pafta, 76 parselde kain taşınmazın 1/2 hissesinin kendisine ait olduğunun tespitini istemiş, Mahkeme istek dışına çıkılarak ve nedeni açıklanmadan 3 pafta, 589 ada, 3 parsel sayılı taşınmazın 1/2 hissesinin davacı B. O.'a aidiyetinin tespitine karar verilmiştir. Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanun'un 74. maddesi hükümleri göz önüne alınmadan yazılı şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.
Kabule göre de eda davası açma imkanı varken tespit davası açılamayacağı düşünülmeden karar verilmesi de doğru bulunmamıştır....) gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda; mahkemece önceki kararda direnilmiştir.
Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:
Karar: Bir davada öne sürülen maddi olguların hukuki nitelendirilmesini yapmak ve uygulanacak yasa maddelerini bulmak ve uygulamak hakimin doğrudan görevidir. (H.U.M.K. Md. 76)
Dava hukuksal nitelikçe bir tespit davası olduğu açıktır. Hemen belirtelim ki eda davası açılması gereken durumlarda bu davanın bir delilini oluşturmak amacıyla salt tespit davası açılması durumunda hukuki yararın varlığından söz edilemez. Bir davada hukuki yararın varlığı dava koşullarından olup öncelikle ve yargılamanın her aşamasında doğrudan gözetilir. O nedenle davanın eda davası yerine tespit davası açmasında hukuki yararı bulunmamaktadır. Bu durumda, dava şartı olan hukuki yararın yokluğu nedeni ile davanın reddedilmemesi isabetsiz olduğu bozma nedenidir. Yerel mahkeme kararı bu nedenle bozulmalıdır.
Sonuç: Davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile, direnme kararının yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı BOZULMASINA oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy