(1086 S. K. m. 413, 423) (2004 S. K. m. 59, 90, 95)
Dava : Taraflar arasındaki "itirazın iptali" davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Şişli Asliye 4. Hukuk Mahkemesince davanın davalı şirket hakkında reddine, davalı M.S.T. hakkında kabulüne dair verilen 9.11.1995 tarih ve 1995/478 E., 765 K. sayılı kararın incelenmesi davalı M.S.T. vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 28.3.1996 tarih ve 1996/2030-2448 sayılı ilamı ile; (...Davacı T.M.V. (yediemin) davalılar M.S.T. (alacaklı) ve G. Madencilik Ticaret A.Ş. (borçlu) aleyhine, yedieminlik ücretinden doğan alacağı için 15.000.000 liralık icra takibinde bulunmuş, takibe itiraz edilmesi üzerine itirazın kaldırılması için bu dava açılmış, mahkemece borçlu aleyhine açılan davanın kabulüne karar verilmiş, kararı alacaklı (davamızdaki davalı) temyiz etmiştir.
"Davaya konu edilen yedieminlik ücretine sebep olan takipteki gelişmelerin özeti de aşağıdadır: "Alacaklı M.S.T., G. Madencilik Ticaret A.Ş.den 26.817.760 liralık alacağı için İstanbul 13. İcra Müdürlüğünün 1993/3973 sayılı dosyası ile 17.3.1993 tarihinde takip başlatmış, aynı gün İstanbul 4. İcra Müdürlüğünün 1993/471 sayılı takip dosyasında borçlunun toplam 27.000.000 liralık menkul mallarına haciz konulmuş, haczedilen mallar günlük 40.000 lira yediemin ücreti belirlenerek yediemin tayin edilen T.M.V.ye teslim edilmiş, takip alacaklısı 1 aylık yediemin ücretini avans olarak peşin ödemiş, takip borçlusunun borcu ödemesi nedeniyle 9.4.1993 günü haczin kaldırılmasına karar verilmiş, alacaklının icra dosyasındaki parayı 14.4.1993 günü aldığı görülmüştür. Haczin yukarıdaki tarihte kalkmasına rağmen, hacizli malların yedieminden alınması konusunda herhangi bir talep ve işlem olmamış, yediemin 6.5.1993 günü avans olarak yatırılmış bulunan 1 aylık ücreti almış, 17.4.1994 tarihli dilekçe ile de yediemin deposunu naklettiği yeni adresini bildirmiş, 15 Ekim 1995 tarihine kadar hesaplanan 37.720.000 liralık yediemin ücretinin 15.000.000 lirası için de davaya konu edilen icra takibinde bulunmuştur.
Yukarıdaki gelişmeler ışığında çözülecek sorun borcun ödenmesi nedeniyle kaldırılan hacze rağmen, yedieminde muhafaza edilmeye devam edilen malların yediemin ücretinden takibi yapan alacaklının sorumlu olup olmadığı noktasında toplanmaktadır. Mahkemenin kararına dayanak yaptığı İİK'nin 59, 90, 95. maddeleri ile HUMK'nin 12. faslında yer alan ve dava masrafları yapacak, sonuçta kim haksız çıktı ise masraflar ona yükletilecektir. Somut olayda alacaklı (davalı) alacağını almış ve takipte haklılığı kesinleşmiştir. Alacaklının alacağını aldığı tarihten sonrası için yedieminliğin devamı konusunda bir talebi ve işlevi yoktur. Haczin kaldırılmasından sonra malların yedieminde muhafazasından yararlanan borçlu ile yediemin ücretinden yararlanacak olan yediemindir. Borçlu bir an evvel yediemindeki malları alıp yediemin ücretinin artmasına sebep olmayacaktır. Yedieminde, yedieminlik ücreti nedeniyle hapis hakkı bulunan malların değerini çok aşan yedieminlik ücretine sebep olmama durumundadır. Sonuç olarak, takip alacaklısının takibinde haklılığı, alacağını tahsil etmiş olması, haczin kaldırıldığı dönemden birkaç gün sonrasına kadar olan yedieminlik ücretini avans olarak ödemesi, sorumluluğu için başka bir neden de bulunmaması nedeniyle kararı temyiz etmiş bulunan alacaklı davalı hakkında verilmiş bulunan kararın bozulması gerekir...) gerekçesiyle bozularak, dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda; mahkemece önceki kararda direnilmiştir.
Temyiz Eden : Davalı M.S.T. vekili.
Hukuk Genel Kurulu Kararı
Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:
Karar : Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dosyadaki tutanak ve kanıtlara, bozma kararında açıklanan gerektirici nedenlere göre, Hukuk Genel Kurulunca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulması gerekirken, önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır. Bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır.
Sonuç: Davalı M.S.T. vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile, direnme kararının Özel Daire bozma kararında gösterilen nedenlerden dolayı HUMK'nin 429. maddesi gereğince BOZULMASINA, istek halinde temyiz peşin harcının geri verilmesine 18.06.1997 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy