(1086 S. K. m. 275, 363) (743 S. K. m. 639, 922, 933)
Dava: Taraflar arasındaki "tapu iptali ve tescil" davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Sarıyer Asliye 2. Hukuk Mahkemesi'nce davanın kabulüne dair verilen 16.2.1993 gün ve 1993/38-44 sayılı kararın incelenmesi davalı Hazine ve Belediye vekilleri tarafından istenilmesi üzerine;
Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 22.1.1996 gün ve 1995/8681-469 sayılı ilamı:
(...... Davanın kabulüne dair verilen hüküm davalı Hazine ve Belediye'nin temyizi üzerine Dairece, Hazine'nin temyiz istemi süresinde yapılmadığı için evvelce reddedildiğinden Belediye'nin temyizi hakkında inceleme yapılmış ve "dava, tapuda kayıtlı taşınmaza ait tapu kaydının iptal ve tescilidir. Mülkiyetin aktarılması niteliğinde olan bu dava kayıt maliki aleyhine açılır. Belediye, kayıt maliki olmadığına göre hakkındaki davanın husumetten reddine karar verilmesi gerekirken bu hususta olumlu veya olumsuz bir karar verilmemiş olması isabetsizdir", denmek suretiyle hüküm bozulmuş, davalı Beledeye Başkanlığı bu bozma kararı aleyhine karar düzeltme isteminde bulunmuştur. Gerçekten, taşınmaz tapuda Hazine adına kayıtlıdır. Belediye kayıt maliki olmadığına göre bu davada davalı olarak gösterilmesine gerek yoktur. Ancak, taşınmazın niteliği üzerinde durulduğunda Belediye'nin bu taşınmazla ilgisi olduğu tarih, 34-59 esas ve karar sayılı kararında aynen "dava konusu taşınmaz, İstanbul Belediye Hudutları içerisinde bulunduğuna ve 7367 sayıla Yasa ile bunu ilga eden ve değiştiren diğer Yasa hükümlerine göre mülkiyetinin Belediye'ye geçen yerlerden olması nedeniyle, davalı Belediye'nin aktif ve pasif dava ehliyeti ve dolayısıyla kararı temyiz etmekte hukuki yararı bulunduğu kuşkusuzdur. O halde dava ehliyeti ve dolayısıyla hukuki yararı bulunan davalı Belediye'nin yerel mahkemeye ait direnme kararını, süresinde temyiz ettiği anlaşılmakla, bu davalı yönünden yapılan inceleme sonunda:
Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dosyadaki tutanak ve kanıtlara, bozma kararında açıklanan gerektirici nedenlere ve özellikle, Emlak-i Hümayun kayıt ve haritasının bir kerede Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü'nden sorulması ve ayrıca uzman bilirkişiye keşfi izleme olanağı sağlayan kroki çizdirilmesi gerektiğine göre, Hukuk Genel Kurulu'nca da benimsenen Özel Daire bozma kararını uyulmak gerekirken, önceki kararda direnilmesi Usul ve Yasa'ya aykırıdır" denmek suretiyle mahkemenin kabul kararı bozulmuştur. Hukuk Genel Kurulu'nun bu kararı bu davada tarafları bağlayıcı olup mahkemece buna uyma zorunluluğu vardır. 23.10.1953 tarihinde açılmış 43 sene yargılaması devam etmiş, uzun safahat geçirmiş ve bu arada bir kaç kez Daire ve Hukuk Genel Kurulu'nca bozulmuş, olan bu davada Hukuk Genel Kurulu'nun yukarıda aynen alınan kararı gözden kaçırılarak Dairce Belediyenin bu davada hasım olamayacağından bahisle bozma kararı verilmesi hataya dayanmaktadır. Bu itibarla davalı Belediye'nin karar düzeltme istemi yerinde bulunduğundan kabulü ile Dairenin 12.6.1995 tarih 1994/1153 esas 1995/6608 karar sayılı hataya dayalı bozma kararının kaldırılmasına oybirliği ile karar verildikten sonra dosyanın temyiz incelemesine geçildi:
Hukuk Genel Kurulu ve Daire'nin bozma kararına uyularak bu yerle ilgili Emlak-i Humayun haritası getirtilerek yerinde 29.11.1991 tarihinde yapılan keşifte uygulanmış, uzman bilirkişiler Mehmet Kartaş,Hayrani Tekellioğlu ve Selami Avcı nizalı taşınmazın bu haritadaki yerini krokisinde sarı ile boyalı saha olarak göstermişlerdir. Gösterilen bu yerin haritada Kağıthane Merası kapsamında kaldığı haritanın incelenmesi ile görülmüştür. Davacı tanığı Mustafa Kulabaş 2.7.1965 tarihinde yapılan keşifte 1923 ten beri bu yerin çayır ve boş olarak kaldığını, sele maruz olduğunu, davacı tarafından temizlenerek bahçeye katıldığını ifade etmiş, Milli Emlak Müdürlüğü 7.7.1965 tarihli karşılık yazısında 1932 yılından beri bu yerin kiraya verildiğini, ikinci Cihan Harbi senelerinde Fevkalade durum dolayısıyla Atlı Birliklerin ot ihtiyacını karşılamak için ciheti Askeriye tarafından kullanıldığını bildirmiş 2.2.1990 tarihinde yapılan keşifte de 1924 D.lu Rıza Yalçın ve Halit Ulabaş ile 1932 D.lu Cemal Tekin bu yerin öncesinin Hazine'ye ait olup 50 yıl öncesinde süvari atlarının otladığını ifade etmişlerdir. Bu belge, tanık ve bilirkişi ifadelerine ve Emlak-i Humayun haritasına göre nizalı taşınmazın öncesinin Kamu malı mer'a niteliğinde bulunduğu belirlendiğine ve bu gibi yerlerde süresi neye ulaşırsa ulaşsın zilyetlikle kazanma olanağı bulunmadığına göre davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm verilmesi isabetsizdir...) gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda; mahkemece önceki kararda direnilmiştir.
Hukuk Genel Kurulu'nca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:
Karar:
1- Hukuk Genel Kurulu'nun 20.3.1993 tarih 1993/8-555 E ve 1993-593 K. sayılı ilamında belirtildiği gibi davalı Hazine'nin önceki temyiz başvurusu süre yönünden reddedilmiş olmakla hakkındaki yerel mahkeme kararı kesinleşmiş olup aynı bulunan direnme kararını temyize hakkı yoktur. Bu durumda temyiz isteği reddedilmelidir.
2- Diğer davalı Belediye'nin temyizine gelince;
Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dosyadaki tutanak ve kanıtlara, bozma kararında açıklanan gerektirici nedenlere göre, Hukuk Genel Kurulu'nca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulmak gerekirken, önceki kararda direnilmesi Usul ve Yasa'ya aykırıdır. Bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır.
Sonuç: Yukarıda açıklanan sebeplerden dolayı;
1- Davalı Hazine vekilinin temyiz isteminin reddine,
2- Davalı Belediye vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile, direnme kararının Özel Daire bozma kararınad gösterilen nedenlerden dolayı (BOZULMASINA) bozmada oybirliği sebebinde oyçokluğu ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy