(743 S. K. m. 639)
Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Kırşehir Asliye 1. Hukuk Mahkemesince davanın kısmen kabulüne dair verilen 18/12/1990 gün ve 1998/342 - 1990/533 sayılı kararın incelenmesi davalı Hazine vekili tarafından istenilmesi üzerine,
Yargıtay 8. Hukuk Dairesi'nin 28/1/1993 gün ve 1991/16879 - 1993/535 sayılı ilamı;
(Taraflar arasındaki görülen tapu iptal ve tescil davasının yargılaması sonunda, Hazine adına 389 parsel sayısı ile kayıtlı taşınmaza ait tapu kaydının iptal ve tescil isteminin reddine, 690, 487, 486 ve 628 parsellere ait Hazine tapusunun iptal ve davacı adına tesciline karar verilmiş, hükmü davanın kabulüne karar verilen taşınmazlar yönünden davalı Hazine temyiz etmiştir. 487 parsel sayılı taşınmaz 1960 yılında yapılan tapulama da bitişik 486 parsele uygulanan tapu kaydının miktar fazlası olarak senetsizden Hazine adına tesbit edilmiş, açılan tesbite itiraz davası sonucunda 29.4.1971 tarihinde tapuya tescil edilmiştir. Bu dava ise 9 Ağustos 1988 tarihinde açılmıştır. 3402 sayılı Kadastro Kanun'un 12/3. maddesine göre tutanaklarda belirtilen haklara, sınırlandırma ve tesbitlere ait tutanakların kesinleştiği tarihten itibaren 10 yıl geçtikten sonra kadastrodan önceki hukuki sebeplere dayanılarak itiraz olunamaz ve dava açılamaz. Bu yasa hükmüne göre tutanağın kesinleştiği tarihten itibaren 10 yıl geçtikten sonra açılan bu davanın dinlenme olanağı yoktur. Davada imar ve ihya hukuki nedenine dayanılmadığı gibi bu taşınmaz 4753 sayılı Kanun uyarınca Hazine adına kaydedilmemiş olduğundan davacının 3402 sayılı Kadastro Kanun'un 46. maddesinden yararlanma olanağı da bulunmamaktadır. Anılan madde açıkça 4753 sayılı Kanun ile ek ve tedilleri uyarınca Hazine adına kaydedilen taşınmaz malların bu kanun hükümlerine göre doğan iktisap şartlarına istinaden zilyetleri adına tesbit ve tescil olunacağını hükme bağlanmıştır. Bu taşınmazın bitişik 486 parselle birlikte tasarruf edilmesi sonucu etkilemez. Bu itibarla 487 parsel hakkındaki davanın 10 yıllık süre geçtikten, sonra açılmış olması nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken yasa hükmünün hatalı yorumlanması sonucu yazılı şekilde hüküm verilmesi isabetsizdir. Diğer parsellere yönelik temyiz itirazlarına gelince; 690, 486 ve 628 parsel sayılı taşınmazların hükmen tapuya tescil edildiği kayıtlarda açıklanmıştır. Bu tescillere esas olan hüküm ve dayanağı olan dosyaların bulundukları yerden getirtilerek incelenmesi, davacı yönünden kesin hüküm oluşturup oluşturmadığının araştırılıp tartışılması, 485 ve 628 parseller hakkında toprak tevzii komisyonunca düzenlenmiş belirtmelik ve eklerinin bulundukları yerden getirtilerek hangi nedenle Hazine adına belirtildiklerinin araştırılması, tesbite esas olan Hazine tapularının dahi getirtilerek yerinde yöntemine uygun şekilde uygulanması bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir hüküm verilmek gerekirken 690, 486 ve 628 parsel sayılı taşınmazlar hakkında eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir
) gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda mahkemece önceki kararda direnilmiştir.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Kararı:
Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:
(A) Yerel mahkemece 690, 486 ve 628 parsellere yönelik bozma ilamına uyulmasına karar verilerek, bu parseller yönünden bozma doğrultusunda yeniden araştırma ve inceleme yapılmış ve kabul kararı verilmek suretiyle yeni hüküm oluşturulmuştur. Bu parseller yönünden yen ihükme ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesi için dosyanın Özel Daire'sine gönderilmesi gerekir.
(B) Davalı Hazine vekilinin çekişmeli 487 parselle ilgili direnme kararına yönelik temyiz itirazına gelince; Tarafların karşılıklı iddia ve savunmaların adosyadaki tutanak ve kanıtlara, bozma kararında açıklanan gerektirici nedenlere göre, Hukuk Genel Kurulunca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulmak gerekirken önceki kararda direnilmesi Usul ve Yasa'ya aykırı olup bu parsele ilişkin direnme kararı bozulmalıdır.
Sonuç: 1- Yukarıda (A) bendinde gösetrilen nedenlerle dayalı Hazine vekilinin yeni hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesi için dosyanın 8. Hukuk Dairesi'ne gönderilmesine,
2- (B) bendinde belirtilen sebeplerle davalı Hazine vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile 487 parsele ilişkin direnme kararının BOZULMASINA, oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy