(743 S. K. m. 6)
Dava: Taraflar arasındaki "tazminat" davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Ankara 26. Asliye Hukuk Mahkemesi'nce davanın kabulüne dair verilen 4.7.1996 gün ve 1996/312 E. 641 K. sayılı kararın incelenmesi davalı Halk Finansal Kiralama A.Ş. vekili tarafından istenilmesi üzerine,
Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 11.3.1997 gün ve 1996/9461-1997/2436 sayılı ilamı:
(... Davacı idare vekili, davalılardan Halk Finansal Kiralama A.Ş.'ne ait aracnı diğer davalı Nizamettin Yaman yönetiminde iken müvekkili idareye ait direk ve kasaya vermiş olduğu zarar bedelini talep etmiştir. Davalı Halk Finansal Kiralama A.Ş. vekili kazaya karışan aracın Beyoğu 19. Noterliği'nden düzenlenen 24.9.1992 tarih ve 32719 yevmiye nolu finansal kiralama sözleşmesiyle 4 yıl Konukbekler Belediye Başkanlığı'na kiralandığını, aracı işletenin anılan belediye olduğunu bildirerek davanın husumet nedeniyle reddini istemiştir. Mahkemece davalının bu savunmasına karşın herhangi bir belge ibraz etmediğinden bahisle davalıya meşruhatlı davetiye çıkarıldığını, buna rağmen cvap verilmediğini bildirerek bu davalı yönünden de davanın kabulüne karar verilmiştir. Ancak, davalının Finansal Kiralama Kuruluşu olduğu ve husumet itirazının mahkemece her safhada gözetilmesi gerektiği üzerinde durulmadan yazılı gerekçeyle hükmün tesisinde isabet görülmemiştir...) gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda; mahkemece önceki kararda direnilmiştir.
Hukuk Genel Kurulu'nca incelenere direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:
Karar: Dava, araçta meydana gelen hasarın tazmini istemine ilişkindir.
Davacı vekili, davalılardan Halk Finanal Kiralama A.Ş.'ne ait diğer davalı Nizamettin Yaman yönetimindeki 34 RBM 04 plakalı kamyonun davacı kuruluşa ait direk ve kablolara çarparak hasar verdiğini ileri sürerek 9.880.123., TL tazminatın olay tarihinden reeskont faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini istemiştir.
Davalı Halk Finansal Kiralama A.Ş. vekili 34 RBM 04 plakalı aracın 3226 sayılı Finansal Kiralama Kanunu çerçevesinde Beyoğlu 19. Noterliğinin 24.9.1992 tarih ve 32719 Y. nolu finansal kiralama sözleşmesi ile Konukbekler Belediye Başkanlığı'na 4 yıl süreli kiralandığı Karayolları Trafik Kanunu'nun 2 ve 85. maddeeri gereğince aracın işleteninin davalı Halk Finansal Kiralama A.Ş. olmayıp, Konukbekler Belediye Başkanlığı olduğunu savunmuş, davanın husumet yönünden reddini istemiştir. Davalı Finansal Kiralama şirketi vekili yargılamaya katılmamış, dava yokluğunda yürütülmüş; davalı vekili savunması doğrultusunda herhangi bir delil ve belgede ibraz etmemiştir.
Mahkemece 9.5.1996 günlü ara kararı ile davalı Finansal Kiralama A.Ş.'den finansal kiralama sözleşmesini kanıtlayacak delillerini en geç ertesi celseye kadar bildirmesi, aksi halde tüm iddialarından vazgeçmiş sayılacağına karar vermiş, davalı vekiline meşruhatlı davetiye tebliğ edilmesine karşın davalı vekili husumet konusundaki delillerini bildirmemiş, noter tastik masrafının 5-6 milyon TL olduğunu bildirerek varlığını iddia ettiği Finansal Kiralama sözleşmesini ibraz etmemiştir. Dahası bozma kararından sonra dahi sözleşmenin tamamını mahkemeye vermemiştir.
Mahkemece, husumet konusu araştırılmış, İstanbul Emniyet Müdürlüğü Trafik Tescil Şube Müdürlüğü'nden 34 RBM 04 plakalı vasıtanın Halk Finansal Kiraama A.Ş. adına kayıtlı olduğu bildirilmiştir. Medeni Kanun'un 6. maddesi uyarınca kural olarak iki taraftan her biri iddiasını ispatla yükümlüdür. Davalı savunmasını ispata yarar delilini bildirme olanak ve imkânlarına rağmen bir bildirimde bulunmamıştır. Aracın işleteninin davalı Finansal Kiralama şirketi olduğunu kanıtlar da. Ya da yeterli delilde bulunmamaktadır. Bu durumda mahkemece yapılabilecek başka bir usuli işlem kalmadığı açıktır. O nedenle mahkemenin husumete yönelik direnmesi yerindedir ve onanması gerekmiştir.
Ne var ki, tazminatın kapsamı dairesince denetlenmediğinden bu hususun incelenmesi için dosyanın özel dairesine gönderilmesi gerekir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle direnme kararının ONANMASINA, tazminat kapsamının denetlenmesi için dosyanın 19. Hukuk Dairesi'ne gönderilmesine 27.05.1998 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy