(4046 S. K. m. 23)
Dava: Taraflar arasındaki "menfi tespit" davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Bakırköy İş Mahkemesince davanın kabulüne dair verilen 25/6/1997 gün ve 1995/1818-1997/821 sayılı kararın incelenmesi davalı Sosyal Sigortalar Kurumu vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 21.Hukuk Dairesinin 16/2/1998 gün ve 1997/6211-1998/978 sayılı ilamı ile; ( ...Taraflar arasındaki uyuşmazlık, 24/11/1994 günlü 4046 sayılı Özelleştirme Yasasından önce, özelleştirilen davacı Kuruluşun hangi tarihten itibaren, sosyal yardım zamlarını ödeme yükümlülüğünün sona ereceğine ilişkindir. Kurum, bu yükümlülüğün, 4046 sayılı Yasadan önce yürürlükte bulunan mevzuata göre belirlenmesini isterken, davacı kuruluş, yeni yasal düzenlemeye göre sorunun çözümlenmesini savunmuştur. Mahkeme ise, 4046 sayılı yasal düzenlenmenin olayda uygulanmasının gerektiğini kabul etmiş, ve özelleştirme tarihi olan 10/8/1989 tarihi itibariyle davacının sorumluluğunun sona ereceğini öngörmüş ve özelleştirilen kurumdaki kamu payının % 15'in altına düşmesinin sorunun çözümünde rol oynamadığı sonucuna ulaşmıştır.
Gerçekten, konunun bir sosyal güvenlik kuruluşu olan Sosyal Sigortalar Kurumunun gelir kaynaklarından birine ilişkin olması, ve doğrudan kamu düzenini ilgilendirmesi yönünden, uyuşmazlığın çözümü sırasında yürürlükte bulunan ve özelleştirilen kurumların sosyal yardım zamlarına yönelik özel düzenleme getiren ve özelleştirilen tüm kuruluşları kapsayan yeni yasanın gözönünde tutulması zorunludur ve mahkemenin bu yöndeki kabulü isabetlidir. Ne var ki, sorumluluğun başlangıç tarihi yönünden kamu payının % 15'in altına düşme tarihinin dikkate alınmaması yerinde değildir. Yukarıda sözü edilen Yasanın, özelleştirilen veya özelleştirilecek kamu kuruluşlarında sosyal yardım zamlarının ne şekilde ödeneceği hakkında getirdiği özel düzenleme ( Yasanın 23.maddesi ); özelleştirme kapsamındaki kuruluşların özelleştirme uygulamaları sonucu, bunlardaki kamu payının % 15'in altına düşmesinden önce sosyal yardım zammına hak kazanmış personele ödenecek sosyal yardım zamlarının, öncelikle özelleştirme fonundan karşılanacağı, bunun mümkün olmaması halinde, sorumluluğun Hazineye geçeceğini öngörmüştür. Şu duruma göre; özelleştirme uygulamaları sonucu bir kuruluşta, Kamu payının % 15'in altına düşmediği sürece, ilgili kuruluşun sorumluluğu devam edecek, ancak, % 15'in altına düşmesi halinde, bu tarihten önce, sosyal yardıma hak kazanmış, personele ödenecek zamlar, özelleştirme fonundan veya Hazineden karşılanıp Sosyal Sigortalar Kurumuna geri verilecektir. Böylece, denilebilir ki, kamu payının % 15'in altına düştüğü tarihin veya dönemin tespiti sorunun çözümünde önem kazanmaktadır. Dava konusu olayda, özelleştirmede yetkili kurul, Mahkemenin sorumluluğunun sona erdiği tarih olarak kabul ettiği 10/8/1989 tarihinde, davacı kuruluşun % 70 hissesini SAS Servis Partner Şirketine devretmiştir. Başka bir anlatımla, % 30 hisse, henüz kamu üzerinde kalmış ve ilgili kamu kuruluşu "KİT" Statüsünden "İştirak" Statüsüne dönüşmüş, özelleştirme henüz gerçekleşmemiştir. Özelleştirme ancak, kalan % 30 hissenin, halka veya şirkette çalışanlara devir kararının alındığı ve hissenin kamu ortaklığı idaresine verildiği 23/11/1992 tarihinde gerçekleşmiştir. Bu durumda, belirtilen tarihten öncesine gidilerek sorumluluğun kaldırılması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır... ) gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda mahkemece önceki kararda direnilmiştir.
Hukuk Genel Kurulu'nca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:
Karar: Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dosyadaki tutanak ve kanıtlara, bozma kararında açıklanan gerektirici nedenlere göre,Hukuk Genel Kurulu'nca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulmak gerekirken, önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır. Bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır.
Sonuç: Davalı S.S.K. vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile, direnme kararının Özel Daire bozma kararında gösterilen nedenlerden dolayı HUMK.nun 429.maddesi gereğince BOZULMASINA, 7/10/1998 gününde, oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy