(1086 S. K. m. 193)
Dava: Taraflar arasındaki "tapu iptali ve eski hale getirme" davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Ankara 21. Asliye Hukuk Mahkemesince davanın kısmen kabulüne dair verilen 12/2/1998 gün ve 1996/832 E-1998/53 K. Sayılı kararın incelenmesi davalı Nevin K. vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 1. Hukuk Dairesinin 26/5/1998 gün ve 1998/4723-6724 sayılı ilamiyla; (... Dava, tapu iptali ve projeye uygun hale getirilmesi isteğiyle Sulh Hukuk Mahkemesinde açılmış; Sulh Hukuk Mahkemesince verilen görevsizlik kararı temyiz edilmeksizin 7/10/1996 tarihinde kesinleşmiştir.
Bilindiği üzere, görevsizlik kararı veren mahkeme, görevsizlik kararında dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesine karar vermekle yetinir. Dava dosyasını kendiliğinden (resen) görevli mahkemeye gönderemez. Dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesi ve davaya görevli mahkemede devam edilebilmesi için görevsizlik kararının kesinleşmesinden itibaren 10 gün içinde davacının görevli mahkemeye başvurarak tebligat yaptırması gerekir. HUMK. nun madde 193) on günlük süre, hak düşürücü nitelikte olup, mahkemece resen gözetilir.
Somut olayda görevsizlik kararı 7/10/1996 tarihinde kesinleştiği halde, dosya başvuru olmaksızın görevsiz mahkemece 6/11/1996 günlü müzekkere ile kendiliğinden nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmiş; belirtilen işlemle yetinilip davaya devam olunmuştur. HUMK. nun 193. maddesi hükmüne uyulmadan yapılan işlemler nedeniyle görevli mahkemede sürdürülen dava, görevsiz mahkemede açılan davanın devamı sayılamaz.
Hal böyle olunca, davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerekirken işin esasının hükme bağlanması doğru değildir...) gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda; mahkemece önceki kararda direnilmiştir.
Hukuk Genel Kurulu'nca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü.
Karar: Dava, tapu iptali ve projeye uygun hale getirme istemine ilişkindir.
Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık, Ankara 4. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin görevsizlik kararından sonra, davacı vekilinin dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesi için başvurusunun olup, olmadığı noktasında toplanmaktadır.
Gerçekten, görevsizlik kararından sonra, davacı vekilinin Sulh Hukuk Mahkemesi hakiminin 19/9/1996 havale tarihli dilekçesi ile dosyanın görevli Ankara Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesini istediği ve 6/11/1996 günlü müzekkere ile de dosyanın görevli mahkemeye gönderildiği anlaşılmaktadır. Bu nedenle yerel mahkemenin göndermenin kendiliğinden (resen) olmadığı ve yapılan işlemin H.U.M.K. 193. maddesine uygun olduğu yolundaki direnmesi yerindedir. Ne var ki, Özel Dairece işin esasına yönelik temyiz itirazları incelenmemiştir. Bu nedenle dosya işin esasına ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesi için Özel Dairesine gönderilmelidir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle mahkemenin direnme kararı yerinde ise, de, işin esasına yönelik temyiz itirazlarının incelenmesi için dosyanın 1. Hukuk Dairesine gönderilmesine, , 12.05.1999 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy