(743 S. K. m. 627, 628)
Dava: Taraflar arasındaki ortaklığın giderilmesi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; İzmir 5. Sulh Hukuk Mahkemesince davanın kabulüne dair verilen 2.2.1999 gün ve 1998/943-1999/55 sayılı kararın incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmesi üzerine,
Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 15.4.1999 gün ve 1999/3278-3298 sayılı ilamı;
(... Dava, bir parça taşınmaz mal ortaklığının giderilmesi istemine ilişkindir. Mahkeme satış suretiyle ortaklığın giderilmesine karar vermiş, hüküm davalı N. Zenginobuz vekili tarafından temyiz olunmuştur.
Ortaklığın giderilmesi istenilen taşınmaza ait tapu kaydında, adı geçen şahıslar arasında hazine bulunmamaktadır. Ancak tapunun beyanlar hanesinde tapuda görülen fazlalığın hazineye ait olduğu belirtilerek kayda şerh konulmuştur. Dava konusu taşınmazın bu şerh ile satılmasına karar verilmesi gerekirken, paydaş olmayan hazinenin taraf gösterilerek davanın yürütülmesi ve satışı bedelinden hazineye de pay verilmesi hatalı olmuştur. Hüküm bu nedenle bozulmalıdır...) gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda; mahkemece önceki kararda direnilmiştir.
HUKUK GENEL KURULU KARARI:
Hukuk Genel Kurulu'nca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:
Karar: Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dosyadaki tutanak ve kanıtlara, bozma kararında açıklanan gerektirici nedenlere göre, Hukuk Genel Kurulu'nca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulmak gerekirken, önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır. Bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır.
Sonuç: Davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile, direnme kararının Özel Daire bozma kararında gösterilen nedenlerden dolayı BOZULMASINA, oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY YAZISI
Uyuşmazlık; Taraflar arasındaki uyuşmazlık, satış suretiyle gayrimenkuldeki ortaklığın giderilmesine, dava konusu parselde Maliye Hazinesinin de ortak pay sahibi olup olmadığına ilişkindir.
MADDİ OLAY, DELİLLER VE TARTIŞILMASI: Dava konusu (satış konusu) gayrimenkul, Gaziemir İlçesi Sakarya mahallesi cilt 8. sayfa 782 pafta, 440 parsel 17 sayılı 19934 m2 lik zeytinlik tarlanın 11663 m2 fazlalık 30.12.1955 tarih ve 1727 nolu yazı ile defterdarlığa bildirilmiştir, kaydı ile Hazine ve davadaki şahıslara ait olduğu için, mahkemece Hazinede davaya dahil ettirilmiştir. Yapılan duruşmalar sonunda; mahkemece, toplanan delillere göre satış suretiyle ortaklığın giderilmesine karar verilmiştir. Bir kısım davalıların temyizi üzerine Yüksek Özel Dairece fazlalığın Hazineye ait olduğu belirtilerek kayda şerh konulmuştur, dava konusu taşınmazın bu şerh ile satılmasına karar verilmesi gerekirken paydaş olmayan Hazinenin taraf gösterilerek davanın yürütülmesi ve satış bedelinden Hazineye de pay verilmesi hatalı olmuştur nedeniyle bozmuştur. Yerel Mahkeme önceki kararında direnmiştir. Burada üzerinde durulması gereken husus Hazinenin dava konusu parselde paydaş olup olmadığına ilişkindir. Öncelikle belirtelim ki; tapulama tespitlerinde ve kadastro mahkeme kararlarında genellikle şahıslara ait tapu ve vergi kayıtlarının hududunda Hazine arazisi olduğu, mütegaip eşhastan kalan arazi (bu gibi gayrimenkullerin mülkiyeti yasalar uyarınca Hazineye kalır.) bulunduğu veya kaydın hudutları gayri sabit (dağ, tepe, dere gibi) yerler olduğu ve zilyetlikle iktisap edilemediği anlaşılan ve kültür arazisi (ziraat) mahiyetindeki fazlalıklar yukarıda belirtilen hukuki sebeplerle ayrı parsel numarası verilerek Hazine adına kaydedilir. Bu tapu kaydında ise 11663 m2 lik fazla kısmın Hazineyi temsilen defterdarlığa bildirildiğinden fazla kısmın yani 11663 m2 lik kısmın Hazineye ait olduğu açık ve seçik anlaşılmaktadır. Bir kısmı Hazineye ait olan gayrimenkulün Hazine taraf olmaksızın satılması veya ortaklığının giderilmesi mümkün değildir. Tapu kaydındaki fazlalığın Hazineye ait olduğu hususunu başka türlü anlamaya da imkan yoktur.
Yukarıda belirtilen açıklamalar ve sebeplerle usul ve yasaya uygun olan yerel mahkeme kararının onanması gerekirken Yüksek Özel Daire bozma ilamı doğrultusundaki çoğunluk görüşüne katılmıyorum. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy