(1086 S. K. m. 429)
Dava: Taraflar arasındaki istirdat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; İstanbul Asliye 3. Ticaret Mahkemesince davanın kabulüne dair verilen 21/1011998 gün ve 1998153-1780 sayılı kararın incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 19/4/1999 gün ve 1999/544-3012 sayılı ilamı ile;
(...Davacı vekili, müvekkilinin Almanya'da işçi olarak çalışırken 499 sayılı Yurtdışında çalışan işçilere konut ve küçük sanat kredisi açılması ve ödünç para verilmesi hakkında Kanun'dan yararlanmak amacıyla davalı bankada hesap açtırarak 4/11/1965 tarihinde 175 DM, 23/3/1966 tarihinde 1000 DM, 26/9/1996 tarihinde 1270 DM ve 14/10/1996 tarihinde 2000 DM olmak üzere toplam 4445 DM yatırdığını, davalı bankanın bu hesap nedeniyle müvekkiline hiçbir borç ve kredi vermediğini 26/10/1996 tarihli yazısında anılan hesabın kapatıldığını ve 8/11/1988 tarihine kadar hesap bakiyesi 2.897.558. lira'nın alınmasını istediğini, davalının 4445 DM'ı aynen vermesi gerektiğini beyanla bu miktarın yatırılış tarihi itibariyle yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini dava ve talep etmiştir.
Davalı vekili, husumetlerinin bulunmadığını, TC. Hazine Müsteşarlığına aracılık yaptıklarını, davanın idari yargıda görülmesi gerektiğini, davacının krediyi kullanma önşartı yurda kesin dönüş şartını yerine getirmediğini, döviz cinsinden aynen ödeme şartını taşıyan sözleşme bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece; iddia, savunma ve dosyadaki belgelere göre davalı bankanın davacının yatırdığı paraları iade etmemekle haksız zenginleşmiş olduğu, davacının yatırdığını aynen geri isteyebileceği, 499 S.K. nun 2908 S.K. ile yürürlükten kaldırılmasının davacının yatırdığını geri istemesine ve faiz tahakkukuna engel olmadığı gerekçesiyle davanın kabulü ile 4445 DM'ın davalıdan tahsiline, 175 DM'a 4/11/1965 tarihinden 23/3/1966 kadar yıllık % 4.50, 1000 DM'a 24/3/1966 tarihinden 26/9/1966 tarihine kadar % 4.50, 1270 DM'a 27/9/1996 tarihinden 14/10/1996 tarihine kadar % 4.50, 2000 DM'a 15/10/1996 tarihinden itibaren yıllık % 5.75 oranınca faiz yürütülmesine karar verilmiştir.
Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.
Dava, 499 sayılı Kanun Hükümlerine göre konut kredisi alabilmek amacıyla bankada açılan hesapta biriken paranın istirdatına ilişkindir.
Davacı, 499 sayılı Yurtdışında çalışan işçilere konut ve küçük sanat kredisi açılması ve ödünç para verilmesi hakkında Kanun'dan yararlanarak konut kredisi alabilmek amacıyla davalı bankaya muhtelif tarihlerde ödediği toplam 4445 DM'ı aynen geri istemektedir.
Gerek 499 S.K. hükümleri ve gerekse davacı ile davalı banka arasında düzenlenen 18/3/1966 tarihli sözleşme hükümleri incelendiğinde açılan hesapta biriken paranın DM. olarak istenebileceğinin düzenlenmediği, gönderilen paranın Türk Lirası olarak nemalandırılıp kredinin de Türk Lirası olarak verilmesinin kararlaştırıldığı, davalı bankanın da davacıya bu şekilde bildirimde bulunduğu görülmekle yatırılan paranın yatırılan para cinsinden aynen istenmesinin mümkün bulunmamasına göre davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş, bozma nedenine göre davacı vekilinin temyiz istemi incelenmemiştir...) gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda; mahkemece önceki kararda direnilmiştir.
Temyiz Eden: Davalı vekili
Karar: Hukuk Genel Kurulu'nca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü.
Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dosyadaki tutanak ve kanıtlara, bozma kararında açıklanan gerektirici nedenlere ve özellikle dava dilekçesinde konut fonundan yararlanmak için yatırılan paraların ödeme tarihlerinin 1996 olarak belirtilmesinin, 1966 tarihli ödemeler de gözetildiğinde maddi hatadan kaynaklandığı anlaşıldığına göre, Hukuk Genel Kurulu'nca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulmak gerekirken, önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır. Bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır.
Sonuç: Davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile, direnme kararının Özel Daire bozma kararında ve yukarıda gösterilen nedenlerden dolayı H.U.M.K. nun 429. maddesi gereğince bozulmasına, istek halinde temyiz peşin harcının geri verilmesine 01.11.2000 gününde, oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy