(818 S. K. m. 61) (6762 S. K. m. 798) (1086 S. K. m. 1, 7)
Dava: Taraflar arasındaki "alacak" davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Ankara Asliye 5. Ticaret Mahkemesi'nce davanın görevsizliğe dair verilen 2.3.2000 gün ve 1999/489 E-2000/72 K. sayılı kararın incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 3.7.2000 gün ve 2000/5397-6315 sayılı ilamı ile (...Davacı vekili, T. Termik Santralı İşletme Müdürlüğü'nde çalışan personelin taşınması ile ilgili olarak davalı tarafından açılan ihaleyi müvekkilinin kazandığını, müvekkilinin yanıltıcı belge verdiği gerekçesiyle ihale şartnamesinin 7/h maddesi uyarınca davacı teklifini değerlendirme dışı bırakan davalı şirketin geçici teminatı irat kaydettiğini, davalı şirketin bu işleminin ihale şartnamesine aykırı olduğunu ileri sürerek, irat kaydedilen 1.800.000.000 TL tutarındaki geçici teminat ile %3'ten fazla yatırılmış bulunan 2.200.000 TL geçici teminatın yasal faiziyle istirdadını talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, Yargıtay Yüksek 15. Hukuk Dairesi'nin 23.2.1998 gün ve 1998/243-640 karar sayılı kararında da belirtildiği üzere bir kamu kurumu niteliğinde olan daalı kurumun ihalelerinin, yönetim kurulu kararı ile yürürlüğe konan Satın Alma ve İhale Yönetmeliği ve Teklif Alma Şartnamesi hükümlerine göre açıldığı, alınan ihale kararı ile geçici teminatın irat kaydı kararının sözleşme öncesi ve kamu hizmetinin yerine getirilmesine ilişkin kararlardan olduğu, bu kararlara karşı açılacak davaların idari yargı yerlerinde görülmesi gerektiği, Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümünün 3.2.1997 gün ve 1997/4 Es. 1997/e K. sayılı kararının da aynı doğrultuda olduğu gerekçesiyle, dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar verilmiştir.
Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.
Davacı vekili, müvekkilinin katıldığı ihalenin "yanıltıcı beyanda bulunulduğu" gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakılarak davalı tarafından geçici teminat mektubunun irat kaydedilmek istendiğini ileri sürerek, teminatların istirdadını istemiştir. Davalı tarafından açılan ihale, personel taşıma işine ilişkindir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, TTK'nın 798 ve devam eden maddelerinde düzenlenen yolcu taşıma akdinden kaynaklanmaktadır. Davalı TEAŞ ise hususi hukuk hükümlerine tabi tüzel kişi olup, tarafların sıfatına ve uyuşmazlığın niteliğine göre, davanın adli yargı yerinde görülmesi gerekmektedir. Mahkemece işin esasına girilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile görevsizlik kararı verilmesi doğru görülmemiş, hükmün davacı yararına bozulması gerekmiştir...) gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda; mahkemece önceki kararda direnilmiştir.
Temyiz Eden: Davacı vekili
Hukuk Genel Kurulu'nca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:
Karar: Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dosyadaki tutanak ve kanıtlara, bozma kararında açıklanan gerektirici nedenlere ve özellikle kendi ana statüsünün 3. maddesi hükmüne göre, özel hukuk hükümlerine tabi bir iktisadi devlet teşekkülü olan davalı TEAŞ'ın, bu sahaya giren bir taşıma sözleşmesinin kurulmasından önceki dönemde icaba davet ve icab işlemlerinin idare hukuku hükümlerine tabi olduğunun benimsenmesini gerektirecek bir yasal dayanak bulunmamasına ve kaldı ki, mahkemenin hükmüne dayanak yaptığı uyuşmazlık mahkemesinin 3.2.1997 gün ve 1997/4-3 sayılı kararı, bir idari kararın (ihalenin tasdiki) iptali davasına ilişkin olup, sebepsiz zenginleşmeye dayalı alacak davasını oluşturan bu davada emsal olarak kabulü de mümkün bulunmamasına göre, Hukuk Genel Kurulu'nca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulmak gerekirken, önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır. Bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır.
Sonuç: Davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile direnme kararının Özel Daire bozma kararında ve yukarıda gösterilen nedenlerden dolayı HUMK'nun 429. maddesi gereğince BOZULMASINA, istek halinde temyiz peşin harcının geri verilmesine, 21.2.2001 gününde, oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy