(6762 S. K. m. 781) (1412 S. K. m. 17) (CMR m. 17)
Dava: Taraflar arasındaki "alacak" davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; İstanbul Asliye 6. Ticaret Mahkemesince davanın kısmen kabulüne dair verilen 15.6.1999 gün ve 1996/592-1999/669 sayılı kararın incelenmesi davalı (karşı davacı) vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 27.3.2000 gün ve 2000/1127-2386 sayılı ilamı ile; (...Davacı (k.davalı) vekili dava dilekçesinde müvekkilinin davalı şirkete ait emtiaların, yurt dışındaki bir takım firmalara nakliyesini gerçekleştirdiğini, cari hesap şeklinde işleyen ilişki sonucunda müvekkilinin toplam (17.590) DM tutarında alacaklı olmasına rağmen kendisine (8355) DM ödemede bulunulduğunu ileri sürerek, bakiye (9235) DM alacaklarının ödeme tarihindeki TL karşılığının ihtarname tebliğ tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiş, karşı davaya cevabında ise, müvekkilince taşıması gerçekleştirilen ancak Almanya'daki alıcısınca teslim alınmayan 350 adet bayan bluzunun 29.1.1996 tarihinde gönderen k.davacı talimatına uygun olarak yurda getirilerek gümrüğe teslim olunduğunu, hasara ilişkin olduğu ileri sürülen 6654 DM.'nın ise fahiş olup, müvekkilinin CMR sigortası kapsamında sorumlu tutulabileceğini açıklayarak davanın reddini savunmuştur.
Davalı (k.davacı) vekili davaya cevabında, alıcısına ulaştırılmayıp, yurda geri getirilen malların ticari değeri kalmadığını, müvekkilinin mal bedeli olarak (5950) DM ve hasar bedeli olarak da (6654) DM davacı şirketten alacaklı olduğunu ileri sürerek, takas beyanları nedenleriyle asıl davanın reddi ile karşı dava olarak (7702.95) DM alacaklarının 3095 sayılı yasa uyarınca 1 yıl vadeli mevduata uygulanan faiziyle birlikte davalıdan tahsilini istemiştir.
Mahkemece iddia, savunma, dosyadaki kanıtlar ve bilirkişi raporlarına nazaran, taraflar arasında gerçekleştirilen taşımaları nedeniyle davacı (k. davalı)'nın toplam (17.590) DM alacaklı olduğu ve bu miktarın (8355) DM.'nın kendisine ödenmiş olduğu, bakiyesi (9235) DM için bir ödeme yapılmadığı hususunda bir uyuşmazlık bulunmadığı, karşı davaya konu 350 adet bayan bluzunun taşımasının gerçekleştirilmesi için 12.4.1995 tarihinde davacı (k.davacı) ya teslim olunduğu, ancak alıcısına teslim olunmayarak yeniden yurda getirilip 29.1.1996 tarihinde gümrüğe teslim olunduğu, davalı (k.davacı)nın bu mallarla ilgili olarak davacı (k.davalı) ya gönderdiği ihtarname ile mal bedelinin veya malın iadesini istediği, ancak bluzların modasının geçmesi nedeniyle gönderen davalı (k.davacı) zararının (3150) DM olduğu, davalı (k.davacı)nın ziyan ve hasara ilişkin talebinin ise, gönderilen tarafından çekince konulmadan eşyanın teslim alınmış olması nedeniyle davalı (k.davacı) tarafından kanıtlanamadığı gerekçeleriyle kabul görmeyerek, neticeten davalı (k.davacı)nın (3150) DM davacı (k.davalı) alacağının 29.11.1995 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte davalı (k.davacı) dan tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, davalı (k.davacı) vekili temyiz etmiştir.
1. Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı (k.davacı) vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2. Gerek Türk Ticaret Kanunu'nda ve gerekse CMR'de (Karayolu ile Milletlerarası Nakliyat Mukavelesi ile ilgili anlaşma) öngörülen sorumluluk sistemine göre, taşıyıcı eşyanın kendisi tarafından teslim alındığı tarih ile gönderilene teslim ettiği tarih arasında uğramış olduğu hasar ve ziyandan sorumludur. (TTK. m. 781) ve CMR. 17/1)
Dava konusu olayda davacı (k.davalı) taşıyıcı Almanya'daki alıcısına ulaştırılmak üzere teslim aldığı 8560 askı bluzu, alıcıya 8550 askı olarak, 10 askı noksan ve kısmen hasarlı olarak teslim etmiştir. Bu durum dosya içerisinde mevcut taşıma senedi (CMR) ve 7.1.1995 tarihli mal giriş protokolü ile 14.8.1995 tarihli mal iade faturasıyla açıkça anlaşıldığı gibi, esasen bir kısım malın alıcısına noksan ve hasarlı teslim edildiği hususunda grek taşıyıcı şirket vekilince gönderene keşide edilen 16.4.1996 günlü ihtarname ve gerekse taşıyan vekilinin karşılık davaya cevaplarını içeren 9.7.1996 tarihli dilekçesi içeriğine nazaran bir uyuşmazlık da bulunmamaktadır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık noksan ve hasarlı olarak alıcısına teslim edilen bluzların değerinin belirlenmesinden kaynaklanmaktadır. Bu durumda mahkeme taraf delilleri değerlendirilmek suretiyle noksan ve hasarlı teslim edilen mallarla ilgili olarak davalı (k.davacı) zararının saptanması ve sonucuna göre bir hüküm kurulması gerekirken yazılı olduğu şekilde bu kısma ilişkin davalı (k.davacı) talebinin tamamen reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.
3. Öte yandan Almanya'daki alıcısına ulaştırılmak üzere sağlam ve noksansız olarak taşıyıcı tarafından teslim alındığı ve fakat alıcıya teslim edilmeksizin yurda geri getirildiği tartışma dışı bulunan 350 adet bayan bluzu bedelinin dahi, malların taşıyıcıya teslim tarihi ile yurda geri getiriliş tarihi arasında geçen süre ve 6.12.1995 tarihli gönderen (davalı-k.davacı) tarafından keşide edilen ihtarname kapsamına nazaran taşıyıcıdan tahsili gerekirken, sadece mallardan oluşan değer kaybının hüküm altına alınması da doğru olmamış ve kararın açıklanan nedenlerle davalı (k.davacı) yararına bozulması gerekmiştir...) gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.
Temyiz Eden: Davalı (karşı davacı) vekili
Hukuk Genel Kurulu'nca incelenerek diernme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği düşünüldü:
Karar: Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dosyadaki tutanak ve kanıtlara, bozma kararında açıklanan gerektirici nedenlere göre, Hukuk Genel Kurulu'nca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulmak gerekirken, önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır. Bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır.
Sonuç: Davalı (karşı davacı) vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile, direnme kararının Özel Daire bozma kararında gösterilen nedenlerden dolayı HUMK.'nun 429. maddesi gereğince BOZULMASINA, istek halinde temyiz peşin harcının geri verilmesine, 4.7.2001 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy