(1163 S. K. m. 16, 27)
Taraflar arasındaki üyelikten ihraç kararının iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; İstanbul Asliye 7. Ticaret Mahkemesince davanın kabulüne dair verilen 22/06/1999 gün ve 1998/830 -1999/643 sayılı kararın incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 03/02/2000 gün ve 1999/9543-2000/635 sayılı ilamı ile ("...Davacı vekili, davalı kooperatif üyesi olan müvekkilinin parasal yükümlülükleri yerine getirmediğinden bahisle yönetim kurulu kararı ile üyelikten çıkarıldığını ancak ihtarlarda gösterilen borç miktarlarının farklı olduğunu, kooperatife borcu kalmadığını ileri sürerek kararın iptalini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, ihtarların usulüne uygun olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma ve toplanan kanıtlar ve bilirkişi kurulunun çoğunluk görüşü doğrultusunda, davacının ödemelerinin yetersiz olduğu, ihtarnamelerde ödenmesi istenen borç miktarlarının farklı olduğu, son ihtarnamede Kooperatifler Kanunu'nun aradığı 1 aylık sürenin değil 30 günlük sürenin gösterildiği gerekçesiyle davanın kabulüne, çıkarma kararının iptaline karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
Dava konusu edilen 29/12/1997 tarihli çıkarma kararına 26/09/1997 ve 23/10/1997 tarihli ihtarnameler dayanak yapılmış olup, bu ihtarnamelerde borç miktarı 31/08/1997 tarihi itibariyle 68.729.730 -Lira olarak gösterilmiş, sırasıyla 10 gün ve 1 aylık süreler verilmiş, 06/10/1997 ve 29/10/1997 olan tebliğ tarihleri itibariyle verilen sürelerin dolmaları beklenmiş çıkarılacağı ihtarları yapılmış olması nedeniyle ihtarnameler Kooperatifler Kanunu'nun 27. maddesine uygundur. Artık Kooperatifler Kanunu'nun 27. Maddesi ve ana sözleşme uyarınca ve bunlara uygun olarak yapılan ihraca yönelik işlemler tamamlandıktan sonra ve buna dayalı ihraç kararı ve ihraç kararı kesinleşinceye kadar hak ve vecibelerinin devam edeceği cümlesinden olarak devam eden Ekim ayına ilişkin işleyen aidat borcu ile ilgili olarak keşide edilen ve çıkarma kararında gösterilmeyen 04/11/1997 tarihli ihtar nedeniyle davacının temerrüde düşürülmediği sonucuna varılamaz.
Mahkemece, bilirkişi kurulu raporunda ayrık görüş belirten bilirkişinin vardığı sonuç isabetli iken yasaya aykırı çoğunluk görüşüne itibar edilerek aksine gerekçelerle yazılı şekilde davanın kabul edilerek, çıkarma kararının iptaline karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir...") gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.
TEMYİZ EDEN : Davalı vekili.
HUKUK GENEL KURULU KARARI
Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği düşünüldü:
Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dosyadaki tutanak ve kanıtlara, bozma kararında açıklanan gerektirici nedenlere ve özellikle, ödenmesi istenilen borç miktarı itibariyle, 14/11/1997 günlü ihtarnamenin, çıkarma kararına dayanak yapılan daha önceki 26/09/1997 ve 23/10/1997 günlü ihtarnamelerle istenilmiş olan dönem borçlarını kapsamadığının; bu ihtarnamenin sadece daha sonraki Eylül ve Ekim 1997 aylarına ait aidat ve faiz borçları toplamına ilişkin bulunduğunun bilirkişi raporundaki hesaplamadan açıkça anlaşılmasına; Kooperatifler Kanunu'nun 16/son maddesi uyarınca, ihraç kararının kesinleşeceği tarihe kadar üyenin hak ve vecibelerinin devam etmesine; davalı kooperatifin, ihraç kararının dayanağını oluşturulan ihtarnamelerden sonra, anılan ihtarnameyi göndererek sonradan oluşmuş bulunan yeni borçların ödenmesini istemesinin, önceki ihtarlardaki isteminden vazgeçtiği ve geriye dönük yeni bir ihraç prosedürü başlattığı şeklinde yorumlanmasına hukuken olanak bulunmamasına, davalı kooperatif anasözleşmesinin 14 üncü maddesinde, mali yükümlülüklerini yerine getirmeyen ve otuz gün geciktiren üyelere ödemelerini yapmak üzere otuz günlük süre verilmesine dair tek ihtar gönderilmesi yolundaki hükmün, aynı durumdaki ortaklara iki uyarı yapılması gerektiğine dair 1163 sayılı Yasa'nın 27 nci maddesinde yer alan emredici hükme aykırı olması sebebiyle geçersiz bulunmasına ve bu nedenle ödemede otuz günlük gecikme süresi dolmadan birinci ihtarın gönderilmesinin ihraç kararını geçersiz kılmasının söz konusu olmamasına göre, Hukuk Genel Kurulu'nca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulmak gerekirken, önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır. Bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır.
Sonuç: Davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile, direnme kararının Özel Daire bozma kararında ve yukarıda gösterilen nedenlerden dolayı HUMK.nun 429. Maddesi gereğince BOZULMASINA, istek halinde temyiz peşin harcının geri verilmesine, 10/10/2001 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy